Ukraine yêu cầu Turkmenistan ở Châu Á bắt Tổng thống Putin

Nhân dịp Tổng thống Nga Vladimir Putin tới thăm Turkmenistan, một quốc gia ở Trung Á, Kiev đã yêu cầu chính phủ nước này hãy bắt giữ ông Putin theo trát bắt người của Tòa án Hình sự Quốc tế ICC, mặc dù Turkmenistan không tham gia Quy chế Rome.

Công bố của Bộ Ngoại giao Ukraine hôm Thứ Năm có đoạn viết:

“Chúng tôi hối thúc tất cả các quốc gia mà tôn trọng mạng sống, hãy tôn trọng luật quốc tế và Hiến chương Liên Hợp Quốc và kiềm chế tổ chức các sự kiện mà trong đó có sự tham gia của Putin.”

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đặt chân tới thủ đô Ashgabat vào sáng sớm Thứ Sáu trong một chuyến công du. Ông đã tham dự sự kiện “Kết nối của Thời gian và Văn minh — Nền tảng của Hòa bình và Phát triển” được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 300 năm ngày sinh một nhà thơ lớn và cũng là nhà tư tưởng lớn Makhtumkuli Fraghi của nước chủ nhà Turkmenistan.

Hồi tháng 3 năm ngoái, Tòa án Hình sự Quốc tế ICC ở La Haye (The Hague) đã ban bố trát bắt người về xét xử, bắt Tổng thống Nga Vladimir Putin và một cấp dưới của ông, với cáo buộc “trục xuất một cách phi pháp trẻ nhỏ khỏi vùng bị chiếm đóng từ Ukraine tới Liên Bang Nga.”

Moskva bác bỏ cáo buộc này, và tuyên bố rằng việc di dời trẻ nhỏ khỏi vùng bị ảnh hưởng của chiến tranh là thông lệ chứ không phải tội ác chiến tranh như ICC tuyên bố. Cả Nga và Ukraine đều không là quốc gia phải tuân thủ Quy chế Rome, nghĩa là, ICC không đủ thẩm quyền tư pháp về vấn đề này.

Tháng 8 vừa rồi, Kiev cũng từng yêu cầu Mông Cổ, một quốc gia có tham gia Quy chế Rome, phải tuân thủ lệnh bắt người của ICC. Nhưng Mông Cổ đã từ chối, và trái lại, còn tiếp đón nồng hậu Tổng thống Nga Putin trong chuyến ông công du nước này. Mông Cổ giải thích rằng họ muốn giữ quan hệ trung lập và hòa hảo với các quốc gia trên thế giới, và không có ý định sẽ có liên quan gì tới xung đột giữa Nga và Ukraine. Mông Cổ là quốc gia nằm giữa Nga và Trung Quốc.

Sau khi tân tổng thống Mexico đắc cử, Kiev cũng từng yêu cầu Mexico bắt giữ Tổng thống Nga Putin nếu ông Putin tới dự lễ đăng quang của tân tổng thống vào tháng này. Mexico từ chối yêu cầu ấy, và đã gửi lời mời tới Tổng thống Putin tới dự lễ nhậm chức của tân tổng thống, kèm theo hứa hẹn rằng họ sẽ bảo đảm an toàn cho ông Putin khỏi bị lệnh ICC can thiệp. Đồng thời tổng thống đắc cử Mexico đã từ chối lời mời của Tổng thống Volodymyr Zelensky tới thăm Ukraine, với lý do lịch trình làm việc của bà hiện đang ưu tiên cho các việc quan trọng hơn.

Nhật Tân