Doanh nghiệp quân đội được ưu tiên tham gia các dự án trọng điểm quốc gia

Nghị định 404/2026/NĐ-CP quy định cơ chế hoạt động và quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp do Bộ Quốc phòng làm cơ quan đại diện chủ sở hữu, trong đó có chính sách ưu tiên tham gia các dự án quan trọng về quốc phòng, công nghệ và khoáng sản.

• Các công ty, tập đoàn ‘nghìn tỷ đồng’ mà quân đội đang nắm giữ

• Tới 2020, cả nước sẽ còn 17 doanh nghiệp quân đội 100% vốn Nhà nước

Ưu tiên tham gia các dự án trọng điểm

Ngày 14/11/2026, thông tin về Nghị định 404/2026/NĐ-CP do Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng ký ban hành cho biết Chính phủ thiết lập cơ chế hoạt động và quản lý tài chính đặc thù đối với một số doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 11/11/2026.

Một nội dung đáng chú ý là doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh được ưu tiên chỉ định làm nhà đầu tư hoặc tiếp nhận triển khai đầu tư, vận hành, tham gia các dự án có ngành nghề phù hợp với chiến lược phát triển của doanh nghiệp và nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao.

Các dự án thuộc diện ưu tiên gồm công trình tại vị trí trọng yếu về quốc phòng hoặc khu vực trọng điểm kinh tế kết hợp quốc phòng; dự án phục vụ đối ngoại quốc phòng; dự án quan trọng quốc gia gắn với bảo đảm quốc phòng và chủ quyền lãnh thổ.

Chính sách cũng áp dụng đối với các dự án phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với công nghệ lõi, công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn được ưu tiên tham gia một số dự án khai thác, chế biến khoáng sản chiến lược đặc biệt, khoáng sản chiến lược quan trọng gắn với yêu cầu quốc phòng; dự án khai thác khoáng sản hình thành tài sản hoặc công trình lưỡng dụng phục vụ mục đích quốc phòng.

Đối với những dự án phải thực hiện lựa chọn nhà đầu tư theo quy định pháp luật, doanh nghiệp được áp dụng cơ chế ưu tiên theo pháp luật về lựa chọn nhà đầu tư.

Ngân sách hỗ trợ kinh phí thực hiện nhiệm vụ

Nghị định quy định doanh nghiệp được tiếp nhận một phần hoặc toàn bộ kinh phí từ ngân sách nhà nước để thực hiện các dự án đầu tư theo nhiệm vụ được giao. Việc thanh toán và quyết toán phải tuân thủ quy định hiện hành.

Đối với những dự án nghiên cứu phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng hoặc dự án đầu tư công nghệ thuộc danh mục công nghệ chiến lược, doanh nghiệp có thể được cấp có thẩm quyền cho phép ký hợp đồng chuyển giao công nghệ từ nước ngoài trước khi dự án được quyết định đầu tư.

Các chi phí thực tế phát sinh liên quan trực tiếp đến dự án, có đầy đủ hồ sơ và chứng từ, được tính vào chi phí thực hiện dự án theo quy định. Trường hợp dự án đã được giao nghiên cứu nhưng không được phê duyệt triển khai hoặc phải dừng thực hiện, những khoản chi đáp ứng điều kiện pháp luật về quản lý thuế được xác định là chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế.

Ngân sách nhà nước cũng bảo đảm chi thường xuyên cho quân số thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng nhưng không tham gia hoạt động sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp có thể được hỗ trợ kinh phí xây dựng hạ tầng kỹ thuật, giao thông, công trình dân sinh và nhà ở cho người lao động tại các khu kinh tế – quốc phòng, đoàn kinh tế – quốc phòng do doanh nghiệp quản lý.

Một số khoản hỗ trợ khác gồm kinh phí thu hút, tuyển dụng lao động đến làm việc tại khu vực trọng yếu về quốc phòng và chi phí quản lý, vận hành, bảo vệ tài sản lưỡng dụng, tài sản phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Quy định về tạm ứng vốn và ưu đãi thuế

Doanh nghiệp thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng được tạm ứng vốn từ ngân sách nhà nước để triển khai nhiệm vụ. Mức tạm ứng không vượt quá dự toán ngân sách được giao; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định mức cụ thể.

Nghị định cũng quy định doanh nghiệp nhà nước do Bộ Quốc phòng làm cơ quan đại diện chủ sở hữu không phải thực hiện biện pháp bảo đảm nghĩa vụ hoàn trả tiền tạm ứng và nghĩa vụ bảo hành đối với Bộ Quốc phòng.

Về thuế, doanh nghiệp trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh hoạt động tại khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ một số hoạt động sản xuất cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi và thủy sản nuôi trồng theo quy định.

Các khoản chi sửa chữa, bảo trì tài sản công không tính vào vốn nhà nước tại doanh nghiệp cũng được xác định là chi phí được trừ khi tính thu nhập chịu thuế. Một số khoản chi cho người lao động và khoản thanh toán bằng tiền mặt đáp ứng điều kiện quy định cũng được áp dụng cơ chế tính chi phí được trừ.

Đối với tiền thu được từ khai thác tài sản công giao cho doanh nghiệp quản lý nhưng không tính vào vốn nhà nước, doanh nghiệp được sử dụng để thanh toán các chi phí liên quan, trả nợ và thực hiện nghĩa vụ tài chính. Phần còn lại được nộp vào ngân sách nhà nước; sau đó, căn cứ số tiền đã nộp, Bộ Quốc phòng lập dự toán trình cấp có thẩm quyền bố trí lại để phục vụ nhiệm vụ quân sự, quốc phòng.

Viettel có cơ chế riêng về đầu tư mạo hiểm

Ngoài các chính sách chung, Nghị định 404/2026/NĐ-CP quy định một số cơ chế hoạt động riêng đối với Tập đoàn Công nghiệp – Viễn thông Quân đội (Viettel), gồm công ty mẹ và các công ty con.

Theo đó, công ty mẹ và các công ty con được sử dụng tối đa 5% thu nhập tính thuế hằng năm từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp để thực hiện một số hoạt động đầu tư mạo hiểm.

Các hoạt động được phép gồm đầu tư theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; góp vốn vào Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia, quỹ đầu tư mạo hiểm địa phương; thành lập hoặc góp vốn thành lập công ty để triển khai hoạt động đầu tư mạo hiểm.

Việc đầu tư có thể thực hiện thông qua góp vốn thành lập doanh nghiệp, mua cổ phần, phần vốn góp, đầu tư tài chính vào doanh nghiệp hoặc dự án khởi nghiệp sáng tạo, cũng như góp vốn vào các quỹ đầu tư mạo hiểm.

Nghị định đồng thời quy định nguyên tắc chuyển giao vốn, tài sản giữa một số công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do công ty mẹ Viettel sở hữu 100% vốn điều lệ. Việc chuyển giao được thực hiện theo giá trị trên sổ kế toán tại thời điểm chuyển giao, không thanh toán và không đánh giá lại tài sản.

Những quy định mới tạo cơ sở pháp lý cho một số doanh nghiệp thuộc Bộ Quốc phòng thực hiện nhiệm vụ kinh tế gắn với yêu cầu quốc phòng, đồng thời bổ sung cơ chế tài chính và đầu tư đối với các lĩnh vực được xác định có ý nghĩa chiến lược.