Nghệ An: 92 công trình còn hơn 9,7 tỷ đồng công nợ, hồ sơ chuyển sang công an

Thanh tra tỉnh Nghệ An vừa kết luận về 92 công trình tại xã Lương Sơn, trong đó có 9 công trình xây dựng cơ bản và 83 công trình sửa chữa nhỏ; hồ sơ vụ việc đã được chuyển sang Cơ quan Cảnh sát điều tra để làm rõ. 

9 công trình xây dựng cơ bản thiếu nhiều thủ tục

Ngày 09/09/2026, Thanh tra tỉnh Nghệ An công bố kết luận thanh tra đối với 9 công trình xây dựng cơ bản và 83 công trình sửa chữa nhỏ do UBND xã Tràng Sơn (cũ) thực hiện, nay thuộc xã Lương Sơn.

Theo kết luận, UBND xã Tràng Sơn (cũ) đã buông lỏng, thiếu trách nhiệm trong quản lý, để xảy ra nhiều vi phạm liên quan đến ngân sách, đầu tư công, xây dựng, đấu thầu và kế toán.

Các vi phạm được xác định có tính hệ thống, diễn ra trong thời gian dài và liên quan đến nhiều công trình. Đáng chú ý, hiện chưa có đủ căn cứ pháp lý để thanh toán các khoản công nợ, ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Trước đó, sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và chính quyền địa phương 2 cấp, xã Lương Sơn phát hiện 9 công trình do UBND xã Tràng Sơn (cũ) làm chủ đầu tư đã hoàn thành, đưa vào sử dụng nhưng còn nợ nhà thầu do thiếu hồ sơ, thủ tục pháp lý để thanh toán.

9 công trình gồm một nhà để xe cho học sinh Trường THCS Tràng Sơn, kinh phí khoảng 700 triệu đồng, và 8 tuyến đường giao thông nông thôn. Các công trình được xây dựng trong năm 2023 – 2024, với tổng vốn đầu tư hơn 6,2 tỷ đồng.

Kết quả thanh tra cho thấy cả 9 công trình đều chưa có báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, văn bản thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư; chưa xác định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn trước khi triển khai. Các công trình cũng chưa có văn bản thẩm định Báo cáo kinh tế – kỹ thuật của cơ quan có thẩm quyền.

83 công trình sửa chữa còn hơn 3,4 tỷ đồng công nợ

Ngoài 9 công trình xây dựng cơ bản, trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2024, UBND xã Tràng Sơn (cũ) thực hiện 83 công trình sửa chữa, cải tạo, bảo trì quy mô nhỏ, dưới 50 triệu đồng mỗi công trình.

Tổng giá trị của 83 công trình này hơn 3,473 tỷ đồng nhưng đến nay chưa được thanh, quyết toán theo quy định.

Như vậy, tổng giá trị công nợ liên quan 9 công trình xây dựng cơ bản và 83 công trình sửa chữa nhỏ là hơn 9,7 tỷ đồng.

Sau khi nhận được đơn kiến nghị của một số nhà thầu đề nghị thanh toán, UBND xã Lương Sơn tổ chức kiểm tra, xác minh. Theo lãnh đạo xã, các khoản nợ này hiện chưa có căn cứ pháp lý để thanh toán.

Xã Lương Sơn sau đó đã báo cáo UBND tỉnh Nghệ An và các sở, ngành liên quan để được hướng dẫn giải quyết.

Thi công khi chưa xác định nguồn vốn

Đối với 9 công trình xây dựng cơ bản, Sở Tài chính Nghệ An xác định tổng vốn đầu tư hơn 6,259 tỷ đồng, nhưng nhiều hồ sơ, thủ tục pháp lý bắt buộc còn thiếu, đặc biệt ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư.

UBND xã Tràng Sơn (cũ) đã triển khai thi công khi chưa hoàn thành thủ tục chuẩn bị đầu tư; chưa có báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, chưa xác định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, chưa được cơ quan chuyên môn thẩm định Báo cáo kinh tế – kỹ thuật.

Hồ sơ cũng không có tài liệu liên quan đến kế hoạch lựa chọn nhà thầu.

Bên cạnh đó, hồ sơ quản lý chất lượng, nghiệm thu, hoàn công còn thiếu. Hồ sơ dự toán chưa được thẩm định nên chưa đủ căn cứ pháp lý để xác định giá trị hơn 6,259 tỷ đồng cần thanh toán.

Theo Sở Tài chính, các dự án đầu tư xây dựng sử dụng vốn nhà nước phải được thực hiện theo các giai đoạn từ chuẩn bị đầu tư, thực hiện dự án đến kết thúc xây dựng, bàn giao và quyết toán.

Trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư phải lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư; lập, thẩm định, phê duyệt Báo cáo kinh tế – kỹ thuật hoặc báo cáo nghiên cứu khả thi.

Giai đoạn thực hiện dự án gồm lựa chọn nhà thầu, ký kết và thực hiện hợp đồng, thi công, giám sát, nghiệm thu. Khi kết thúc xây dựng phải thực hiện bàn giao, quyết toán, bảo hành và bảo trì.

Tuy nhiên, cả 9 công trình được kiểm tra đều chưa có báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, văn bản thẩm định báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư và chưa xác định nguồn vốn, khả năng cân đối vốn trước khi triển khai.

Sở Tài chính xác định việc này thuộc hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 1 Điều 16 Luật Đầu tư công năm 2019.

Ngoài ra, UBND xã Tràng Sơn (cũ) quyết định đầu tư dự án khi chưa có văn bản thẩm định Báo cáo kinh tế – kỹ thuật của Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện Đô Lương (cũ). Việc này được Sở Tài chính xác định là hành vi bị nghiêm cấm theo khoản 5 Điều 12 Luật Xây dựng năm 2014, được sửa đổi, bổ sung năm 2020.

83 công trình sửa chữa được phê duyệt khi chưa cân đối được nguồn lực

Đối với 83 công trình sửa chữa, bảo trì, Sở Tài chính xác định UBND xã Tràng Sơn (cũ) đã phê duyệt các công trình khi chưa cân đối được nguồn lực.

Điều này dẫn đến tình trạng các công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng nhưng chậm thanh toán cho các bên liên quan.

Sở Tài chính cho rằng việc này vi phạm các nguyên tắc trong lập dự toán, quản lý ngân sách, dẫn đến nợ đọng không có khả năng thanh toán và không phù hợp với quy định của Luật Ngân sách nhà nước cùng các văn bản hướng dẫn.

Trước những tồn tại được phát hiện, Sở Tài chính đề xuất UBND tỉnh giao Thanh tra tỉnh chủ trì thanh tra hoặc kiểm tra chuyên đề để làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan, đồng thời xác định giá trị khối lượng thực tế đã thi công làm cơ sở giải quyết kiến nghị.

Sở Tài chính cũng đề nghị UBND xã Lương Sơn tạm thời chưa thanh toán cho các nhà thầu cho đến khi có kết luận của cơ quan có thẩm quyền.

Sau khi hoàn tất kết luận, Thanh tra tỉnh Nghệ An đã chuyển toàn bộ hồ sơ vụ việc sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An để điều tra, làm rõ và xử lý sai phạm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Theo lãnh đạo xã Lương Sơn, sau khi sáp nhập, các lãnh đạo chủ chốt của xã Tràng Sơn (cũ) đã nghỉ hưu hoặc nghỉ trước tuổi theo chế độ.

Việc điều tra, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân liên quan hiện thuộc thẩm quyền của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An.