Người Trung Quốc chôn 1.623 tấn chất thải chì xuống đất nông nghiệp ở Hà Nội

1.623 tấn xỉ chì thải đã bị chôn xuống đất nông nghiệp ở huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội trong gần một năm qua, do người Trung Quốc thuê người Việt Nam thực hiện.

Tối 26/6, Phòng Cảnh sát kinh tế CATP Hà Nội công bố thông tin về một vụ án đổ, chôn, lấp chất thải công nghiệp với số lượng đặc biệt lớn, gây ô nhiễm môi trường tại Phù Lỗ, Sóc Sơn, TP. Hà Nội.

Sự việc xảy ra tại một cơ sở sản xuất tái chế ắc quy để thu kim loại chì tại thôn Đông, xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn.

Cơ sở tái chế này hoạt động chui từ tháng 7/2024, diện tích nhà xưởng khoảng 6.000 m2 và không được các cơ quan chức năng cấp phép theo quy định.

Toàn bộ khu xưởng sản xuất và các điểm chôn lấp chất thải do Nguyễn Phương Hưng (tức Hưng “beo”; SN 1969, HKTT: Phù Lỗ, Sóc Sơn, Hà Nội) quản lý. Từ tháng 5/2019, Vũ Xuân Đồng (SN 1987; HKTT: Tân Phong, Bình Xuyên, Vĩnh Phúc) được Hưng giao quản lý việc thuê nhà xưởng với tổng diện tích khoảng 15.000 m2 (gồm 06 xưởng, trong đó có xưởng tái chế kim loại nêu trên).

Từ tháng 12/2024 đến nay, ông Đồng cho nhóm của A Mao (tên thật Mao Xin Song, SN 1976, quốc tịch Trung Quốc) thuê xưởng để lắp đặt dây chuyền sản xuất trái phép kim loại (thép, chì) sau đó xuất bán phôi thành phẩm sang Trung Quốc.

Ông Đồng là thông dịch viên kiêm người quản lý xưởng sản xuất, tiền mua nguyên liệu đầu vào, tuyển công nhân, lao động tự do, trả lương…với mức lương là 35 triệu đồng/tháng.

Tổng cộng ông Đồng đã thuê khoảng 40 công nhân (chủ yếu là người dân tộc tại các tỉnh Hà Giang, Sơn La) làm việc dưới sự chỉ đạo của nhóm kỹ sư người Trung Quốc. Về nguyên liệu, ông Đồng liên hệ với một số người tại Hưng Yên, Thái Nguyên để thu mua; giá xỉ chì dao động từ 1.500 đồng/kg đến 6.300 đồng/kg tùy theo hàm lượng. Khi nguyên liệu mua về xưởng, nhóm người Trung Quốc trực tiếp kiểm tra chất lượng và rồi đưa ông Đồng để tiền để thanh toán.

Tại xưởng, nguyên liệu được đưa vào lò đốt tạo ra thành phẩm chì, chất thải rắn. Trung bình 1 tấn nguyên liệu sẽ sản xuất được khoảng 300 kg thành phẩm và phát sinh 700 kg chất thải.

Đến khoảng tháng 3/2025, lượng phế thải chì phát sinh lớn không có chỗ chứa. Ông Đồng liên hệ với Nguyễn Phương Hoan (SN 1989, là con trai Nguyễn Phương Hưng) để tìm người vận chuyển, đổ chất thải. Hoan đã liên hệ người thu gom, vận chuyển với giá 1.000.000 đồng/1 xe (loại xe 4 tấn), xử lý chất thải chì với giá 90 tệ/1 tấn (tương đương 320.000 đồng).

Toàn bộ số chất thải phát sinh từ xưởng sản xuất chì đã được đổ vào khu vực trũng và ao nước phía trước nhà xưởng, có diện tích khoảng 1.000 m2. Sau khi đổ thải xong, ông Đồng thuê người đổ đất lấp lên trên để che giấu.

Trước đó, từ giai đoạn tháng 7 – 12/2024, người chủ cũ A Thao (đã về nước) đã thuê xưởng và đã sản xuất được 500 tấn kim loại, phát sinh 1.000 tấn chất thải chì. Đồng chỉ đạo công nhân dùng máy xúc đổ chất thải vào khu vực trũng phía sau xưởng có diện tích khoảng 4.000 m². A Thao cùng Đồng và Hưng bàn bạc đổ bê tông dày khoảng 20 – 25 cm phủ kín lên trên.

Ngày 12/6, Phòng Cảnh sát kinh tế CATP phối hợp với Cục Cảnh sát môi trường, Bộ Công an và các đơn vị liên quan tiến hành kiểm tra cơ sở trên đồng thời tiến hành khám xét khẩn cấp 9 địa điểm, trong đó khám xét mở rộng 2 địa điểm tại xã Lạc Đạo, huyện Văn Lâm, tỉnh Hưng Yên, thu giữ nhiều tài liệu, điện thoại di động, máy tính cá nhân… Tiến hành khám nghiệm hiện trường, cơ quan chức năng xác định tổng cộng 1.623 tấn xỉ chì thải đã bị chôn lấp trái phép ra môi trường.

Ngày 20/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự “Gây ô nhiễm môi trường xảy ra tại xã Phù Lỗ, huyện Sóc Sơn, TP Hà Nội”. Ngày 26/6, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra Quyết định khởi tố bị can đối với Vũ Xuân Đồng, Mao Xin Song, Nguyễn Phương Hoan, Nguyễn Phương Hưng về tội Gây ô nhiễm môi trường.