2 cựu Bộ trưởng Quốc phòng ĐCSTQ bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm

Hai cựu Ủy viên Quân ủy Trung ương, nguyên Quốc vụ ủy viên kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc là Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa hôm 7/5 cùng bị tuyên án tử hình hoãn thi hành 2 năm, với các tội danh liên quan tới tham nhũng.

Theo Tân Hoa Xã, Tòa án Quân sự của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) ngày 7/5 tuyên án vụ án nhận hối lộ của ông Ngụy Phượng Hòa, nguyên Ủy viên Quân ủy Trung ương, nguyên Quốc vụ ủy viên kiêm Bộ trưởng Quốc phòng. Ông Ngụy bị kết tội nhận hối lộ, bị xử tử hình, hoãn thi hành 2 năm, tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân; hết thời hạn hoãn, nếu không phạm thêm tội mới, án sẽ được chuyển thành tù chung thân, nhưng “chấp hành suốt đời, không được giảm án, không được đặc xá hay tha tù trước thời hạn”.

Cùng ngày, ông Lý Thượng Phúc, nguyên Ủy viên Quân ủy, nguyên Quốc vụ ủy viên kiêm Bộ trưởng Quốc phòng, bị xác định phạm tội nhận hối lộ và đưa hối lộ. Với nhiều tội danh bị xử phạt gộp, ông bị tuyên tử hình, hoãn thi hành 2 năm, tịch thu toàn bộ tài sản; sau thời hạn hoãn, án được chuyển thành tù chung thân, “chấp hành suốt đời, không được giảm án, không được đặc xá”.

Từ năm 2015, với các vụ như Bạch Ân Bồi hay Phó Chính Hoa, hệ thống pháp luật của ĐCSTQ đã áp dụng mô hình “tử hình hoãn thi hành 2 năm nhưng cấm giảm án, cấm tha tù”, khiến mức án này trên thực tế trở thành tù chung thân không ân xá trong các vụ tham nhũng “đặc biệt nghiêm trọng”.

Lý Thượng Phúc – Ngụy Phượng Hòa: từ “ngôi sao” thăng tiến nhanh đến “ngã ngựa”

Năm nay 68 tuổi, ông Lý Thượng Phúc từng giữ các chức vụ: Tư lệnh Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương, Thứ trưởng Bộ Tổng trang bị, Bộ trưởng Bộ Phát triển trang bị Quân ủy Trung ương. Sau Đại hội 20 của ĐCSTQ ( năm 2022), ông được bầu làm Ủy viên Quân ủy; tháng 3/2023, ông được bổ nhiệm làm Quốc vụ ủy viên, Bộ trưởng Quốc phòng, thay thế ông Ngụy Phượng Hòa. Đến cuối tháng 7/2023, ông Lý bất ngờ biến mất khỏi công chúng, ngày 31/8/2023, truyền thông chính thức công bố ông bị điều tra.

Ông Ngụy Phượng Hòa, 72 tuổi, từng là Tư lệnh Lực lượng Pháo binh số Hai (tiền thân của Lực lượng Tên lửa), sau đó là Tư lệnh Lực lượng Tên lửa. Sau Đại hội 19 của ĐCSTQ vào năm 2017, ông được bổ nhiệm làm Ủy viên Quân ủy, Quốc vụ ủy viên, Bộ trưởng Quốc phòng. Đến 2023, ông rời chức, và chỉ một tháng sau khi ông Lý bị thông báo điều tra, ông cũng bị công bố “ngã ngựa”.

Ngày 27/6/2024, hai ông Lý và Ngụy bị tuyên bố khai trừ đảng tịch, tước quân tịch và toàn bộ cấp bậc, đồng thời bị chuyển giao cho cơ quan tố tụng để khởi tố hình sự. Khi đó, thông cáo chính thức nói họ “sụp đổ niềm tin, để mất khí tiết chính trị”, nghiêm trọng làm tổn hại đến việc “xây dựng quân đội” và “hình tượng cán bộ lãnh đạo cấp cao”, đánh giá mức độ nguy hại là “đặc biệt nghiêm trọng”.

Nhiều nguồn tin cho rằng cả hai dính vào “ổ tham nhũng” trong Lực lượng Tên lửa và các doanh nghiệp công nghiệp quốc phòng liên quan; tuy nhiên, trong thông cáo chính thức tháng 6/2024, Bắc Kinh chỉ nhấn mạnh hành vi “tham nhũng” – với Lý bị cáo buộc vừa đưa vừa nhận hối lộ, Ngụy bị cáo buộc nhận hối lộ – kèm các cụm từ chính trị như “niềm tin bị sụp đổ, lòng trung thành lung lay”.

Tín hiệu chính trị: “tham nhũng” hay “trung thành”?

Bình luận trên Epoch Times, cây bút Chung Nguyên phân tích rằng việc ông Lý bị quy thêm tội đưa hối lộ phản ánh thực tế “muốn leo lên” trong quân đội của ĐCSTQ phải vừa “biểu thị lòng trung” vừa mua quan cầu tiến, sau khi dùng tiền mua được chức lại tiếp tục lợi dụng vị trí để thu tiền. Theo lập luận này, ông Lý có thể không dám trực tiếp “hối lộ Tập Cận Bình”, nhưng khó tránh khỏi việc phải dùng tiền “chạy” qua các “cửa” khác trong Quân ủy và hệ thống trang bị, từ đó mới có cơ hội tiếp tục thăng chức và “tham nhiều hơn”.

Điểm đáng chú ý là:

• Ông Lý Thượng Phúc vừa nhận, vừa đưa hối lộ – về mặt hình sự có vẻ “nặng” hơn ông Ngụy Phượng Hòa – nhưng thông cáo không trực tiếp nói ông “bất trung”, không dán nhãn “hai mặt”.
• Ông Ngụy Phượng Hòa “chỉ” bị nêu tội nhận hối lộ, không nhắc tới đưa hối lộ, nhưng lại bị gắn cụm “mất khí tiết trung thành” (trung thành mất tiết).

Theo ông Chung Nguyên, việc chỉ dùng cụm “trung thành mất tiết” mà không chính thức gọi Ngụy là “bất trung với lãnh tụ” hay “hai mặt” có thể phản ánh một lằn ranh chính trị: giới chóp bu không muốn công khai thừa nhận trong quân đội tồn tại quy mô lớn các “nhân vật hai mặt” đang rình cơ hội lật Tập. Trước đó, một số “hồng nhị đại” úp mở tiết lộ với truyền thông hải ngoại rằng trong quân đội tồn tại không ít tướng lĩnh “hai mặt”, chờ thời cơ thay đổi cục diện – điều này được cho là chạm vào nỗi kỵ húy của trung ương ĐCSTQ.

Chĩa nòng súng vào nội bộ: mục tiêu thật là kiểm soát quân đội

Bài viết của tác giả Chung Nguyên lập luận, chiến dịch thanh trừng lần này cho thấy Bắc Kinh đang một lần nữa quay nòng súng vào nội bộ, coi việc đề phòng “biến loạn trong quân đội” là ưu tiên số một. Trong bối cảnh đó, không ai thực sự được tin tưởng, kể cả những người từng được được bổ nhiệm làm bộ trưởng quốc phòng, ủy viên Quân ủy.

Theo phân tích này, chiến dịch “chỉnh đốn quân đội” hiện nay được triển khai rầm rộ, nhưng tham nhũng không phải căn nguyên duy nhất. Tình trạng “mua quan bán chức” trong quân đội được cho là vẫn phổ biến sau hơn 10 năm “đả hổ diệt ruồi”, việc xử Lý Thượng Phúc và Ngụy Phượng Hòa bằng mức án cao nhất trên danh nghĩa tham nhũng vừa gửi đi thông điệp răn đe, vừa là công cụ loại bỏ những người mà trung ương không còn muốn tin dùng.

Trí Đạt (t/h)

Xem thêm: