Hỏa hoạn lớn tại BYD Thâm Quyến: Lan truyền tin đồn lãnh đạo Trung Nam Hải can thiệp

Gần đây trên mạng lan truyền thông tin rằng nhà sản xuất xe điện BYD tại Thâm Quyến đã xảy ra vụ hỏa hoạn lớn, khiến hàng ngàn công nhân thương vong, thậm chí dẫn tới việc Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cử ông Vương Hỗ Ninh và ông Thái Kỳ dẫn đầu tổ công tác đặc biệt đến xử lý. Đồng thời cũng xuất hiện tin đồn về việc tín hiệu mạng tại khu vực bị gây nhiễu; thậm chí có nguồn tin cho rằng nhà sáng lập BYD Vương Truyền Phúc có thể bị hạn chế tự do hoặc mất liên lạc. Các thông tin này hiện chưa được xác thực từ phía chính quyền.

Rạng sáng khoảng 3h ngày 14/4, nhiều đoạn video về vụ cháy tại cơ sở BYD ở Thâm Quyến lan truyền nhanh chóng trên mạng. Video cho thấy hiện trường bốc khói dày đặc, ngọn lửa bốc cao hơn cả tòa nhà và thỉnh thoảng có tiếng nổ. Cơ quan cứu hỏa địa phương cho biết vụ cháy xảy ra vào khoảng hơn 2h sáng, lực lượng cứu hỏa và ứng phó khẩn cấp đã có mặt dập lửa, đám cháy đã được khống chế và không ghi nhận thương vong.

Tuy nhiên, chưa đầy một giờ sau, từ khóa “BYD cháy” đã leo lên vị trí số 1 trên bảng tìm kiếm nóng Weibo, kèm nhãn “bùng nổ”, thu hút nhiều tranh luận. Nhiều người phản ứng đầu tiên là nghi ngờ pin xe điện tự bốc cháy, nhưng cũng có ý kiến cho rằng đây là vụ hỏa hoạn tại nhà máy, điểm cháy được cho là khu vực bãi đỗ xe nhiều tầng chứa xe thử nghiệm và xe phế thải, không liên quan trực tiếp đến pin.

• Cháy lớn tại bãi đỗ xe BYD ở Thâm Quyến

Về phía BYD, công ty cho biết điểm cháy là nhà để xe nhiều tầng dùng cho xe thử nghiệm và xe loại bỏ, không có xe thương mại mới chuẩn bị bán ra thị trường. Tuy nhiên, nhiều người đặt câu hỏi vì sao một bãi xe lại có số lượng lớn phương tiện đến vậy và liệu có hơn 1.000 xe bị cháy hay không.

Ngoài ra, một số cư dân mạng cũng chất vấn lời giải thích từ phía công ty, cho rằng: “1. chỉ là bãi xe bỏ không, không ảnh hưởng sản xuất; 2. nguyên nhân không phải do pin mà do đội thi công làm cháy vật liệu cách nhiệt”, vậy vì sao vụ cháy lại xảy ra lúc 2:48 sáng nếu là thi công; đơn vị thi công là ai; vật liệu cách nhiệt do công ty nào sản xuất và liệu có đáp ứng tiêu chuẩn chống cháy hay không.

Khi sự việc tiếp tục lan rộng, trên mạng lại xuất hiện tin đồn rằng sau vụ hỏa hoạn tại nhà máy BYD, ông Tập Cận Bình đã cử ông Vương Hỗ Ninh và ông Thái Kỳ dẫn đầu tổ công tác khẩn cấp tới Thâm Quyến, do vụ việc khiến hàng ngàn người thiệt mạng và cần kiểm soát dư luận, phong tỏa thông tin. Tin đồn cũng cho rằng khu vực bán kính 10 km quanh nhà máy bị chặn tín hiệu mạng. Đồng thời có thông tin nhà sáng lập BYD Vương Truyền Phúc bị hạn chế tự do hoặc mất liên lạc, nhưng chưa có xác nhận chính thức.

Ngoài ra, báo cáo “Xây dựng nhà máy BYD Szeged: rủi ro lao động của công nhân Trung Quốc trong chuỗi cung ứng xe điện tại Hungary” do tổ chức ‘China Labor Watch’ công bố cũng thu hút sự chú ý về điều kiện lao động của doanh nghiệp Trung Quốc ở nước ngoài.

Báo cáo cho rằng trong quá trình xây dựng nhà máy xe điện mới của BYD tại Szeged (Hungary), một số công nhân Trung Quốc được tuyển dụng qua nhà thầu phụ và trung gian đối mặt nhiều rủi ro lao động, bao gồm làm việc quá giờ kéo dài, thiếu thời gian nghỉ, quy trình tuyển dụng và quản lý thiếu minh bạch, cùng các vấn đề về tiền lương và chi phí không hợp lý.

Theo báo CBC (Canada), báo cáo nêu nhiều dấu hiệu có thể vi phạm luật lao động và di trú Hungary, như làm việc 9 ngày liên tiếp không nghỉ, che giấu giờ làm khi bị kiểm tra, ca làm 12–14 giờ chỉ có thời gian ăn ngắn và không được trả lương tăng ca; tiền lương bị chậm đến 3 tháng, một phần chỉ được trả sau khi về nước; phí tuyển dụng cao tạo gánh nặng nợ khiến người lao động khó rời bỏ công việc; một số công nhân sử dụng visa thương mại thay vì visa lao động, làm tăng nguy cơ bị bóc lột và không được bảo hiểm y tế hay quyền lợi tai nạn lao động.

Tổ chức điều tra cũng cho biết đã phỏng vấn khoảng 50 công nhân Trung Quốc, kết quả cho thấy đa số thuộc nhóm lao động qua hệ thống thầu phụ, thường xuyên đối mặt với giờ làm dài, lương không minh bạch và chi phí trả trước.

CBC cũng cho biết điều kiện lao động của BYD trước đây từng bị nghi vấn. Chẳng hạn, vào tháng 5 năm ngoái, cơ quan công tố Brazil đã khởi kiện BYD và 2 nhà thầu phụ, cáo buộc điều kiện làm việc tại nhà máy địa phương mang tính chất giống lao động cưỡng bức.

Ngoài ra, ‘China Labor Watch’ cho biết đang tiến hành một cuộc điều tra độc lập khác về các nhà máy BYD tại Trung Quốc Đại Lục.