Tịch thu hộ chiếu, ĐCSTQ giám sát chặt chẽ các chuyên gia đất hiếm

Trong những tuần gần đây, Bộ Thương mại Trung Quốc đã yêu cầu các công ty đất hiếm trên cả nước nộp danh sách chi tiết về nhân viên nắm giữ công nghệ then chốt, bao gồm các kỹ năng chuyên môn, trình độ học vấn, kinh nghiệm nghiên cứu và thậm chí cả thông tin cá nhân.

Tờ Wall Street Journal của Mỹ đưa tin hôm 25/6, một nguồn tin đáng tin cậy đã tiết lộ rằng mục đích của việc này là Trung Quốc (ĐCSTQ) muốn lập “danh sách chuyên gia đất hiếm”, nhằm tăng cường giám sát và ngăn chặn tình trạng chảy máu chất xám của những nhân tài kỹ thuật này, đặc biệt là để ngăn họ mang theo bí mật kinh doanh ra nước ngoài. Một số công ty đã được thông báo thu hộ chiếu của nhân viên và giao cho công ty hoặc chính quyền địa phương để bảo quản.

Trung Quốc là quốc gia khai thác và chế biến khoáng sản đất hiếm lớn nhất thế giới, riêng sản lượng nam châm đất hiếm của nước này đã chiếm tới 90% thế giới. Những vật liệu này được sử dụng rộng rãi trong ô tô, sản phẩm điện tử và thậm chí cả vũ khí quân sự, và là một trong những cốt lõi của cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung.

Từ tháng Tư năm nay, ĐCSTQ cũng đã triển khai hệ thống cấp phép xuất khẩu đất hiếm mới, để tiếp tục chặn chuỗi cung ứng toàn cầu. Điều này khiến nhiều công ty châu Âu và Mỹ phụ thuộc vào sản phẩm của Trung Quốc phải chật vật, một số nhà máy thậm chí đã tạm thời ngừng sản xuất.

Để ứng phó với việc ĐCSTQ vũ khí hóa đất hiếm, tại hội nghị thượng đỉnh G7 diễn ra vào tuần trước, các nhà lãnh đạo G7 đã xây dựng một “kế hoạch hành động” nhằm thúc đẩy các phản ứng phối hợp khi thị trường bị phá vỡ một cách có chủ đích, và thúc đẩy đa dạng hóa các kênh khai thác, chế biến, sản xuất và tái chế.

Bloomberg trước đây đã đưa tin rằng chính quyền Trump đã khởi động lại kế hoạch thời Biden, nhằm xây dựng chuỗi cung ứng nam châm đất hiếm trong nước sẽ bao gồm khai thác, chế biến và sản xuất nam châm nguyên tố đất hiếm. Đồng thời, các quan chức đang tìm kiếm các đề xuất để tăng nguồn cung nam châm đất hiếm tại Hoa Kỳ trong 6 tháng đến 1 năm tới.

Vincent Harris, một giáo sư danh dự về kỹ thuật điện và máy tính tại Đại học Northeastern, nói với tờ Epoch Times rằng việc ĐCSTQ sử dụng độc quyền đất hiếm của mình để gây sức ép quá mức đối với Hoa Kỳ và châu Âu sẽ tự đặt mình vào tình thế rất nguy hiểm, vì các quốc gia này có thể tìm ra giải pháp thay thế và ĐCSTQ sẽ mất đi lá bài đất hiếm của mình.