Trung Quốc: Nhiều bệnh viện tâm thần trục lợi bảo hiểm, giam giữ cả người bình thường

Gần đây, nhiều bệnh viện tâm thần tại Tương Dương, Nghi Xương thuộc tỉnh Hồ Bắc đã bị các phóng viên đóng giả bệnh nhân phơi bày hành vi lôi kéo người bình thường giả làm bệnh nhân tâm thần, dàn dựng bệnh án giả để trục lợi quỹ bảo hiểm y tế, liên quan đến cả các bệnh viện công lập và tư nhân. Tin tức này đã thu hút sự chú ý cực lớn, nhiều cư dân mạng chỉ ra rằng những người đi khiếu nại cũng đang bị giam giữ trong các bệnh viện tâm thần này.

Người bình thường bị biến thành bệnh nhân tâm thần, trở thành “con bò sữa” của bệnh viện

Tờ Beijing News đưa tin, vào tháng 12/2025, phóng viên trong vai người ứng tuyển làm hộ lý đã thâm nhập điều tra tại Bệnh viện Tâm thần Hoằng An (Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc) và Bệnh viện Tâm thần Khang Ninh (Di Lăng, thành phố Nghi Xương, tỉnh Hồ Bắc). Tại đây, họ phát hiện nhiều bệnh nhân nội trú không có biểu hiện bất thường về tâm thần, trong đó có không ít người già. Có nhân viên y tế thẳng thắn thừa nhận một số người vào đây thực chất là để dưỡng lão. Thậm chí, ngay cả hộ lý, bảo vệ đang làm việc tại bệnh viện cũng làm thủ tục nhập viện để trở thành “bệnh nhân tâm thần”.

Tại Tương Dương, nhiều bệnh viện tâm thần có thể tiếp nhận người bình thường vào điều trị nội trú; bác sĩ cho biết có thể giúp giả mạo các triệu chứng bệnh tâm thần. Tại Nghi Xương, để giữ bệnh nhân ở lại điều trị lâu dài, có bệnh viện định kỳ sắp xếp cho bệnh nhân “xuất viện giả” nhằm chơi trò “trốn tìm” với các thanh tra bảo hiểm y tế.

Chỉ cần bước chân vào bệnh viện tâm thần, những người này sẽ trở thành “con bò sữa” trong mắt bệnh viện. Nhân viên y tế lợi dụng thông tin nội trú của họ để làm khống các hạng mục chẩn đoán, điều trị nhằm chiếm đoạt quỹ bảo hiểm y tế. Số lượng bệnh nhân càng đông, thời gian lưu trú càng dài thì “doanh thu” của bệnh viện càng cao.

Để kiếm được nhiều tiền hơn, ngoài việc lôi kéo thêm người nhập viện, các bệnh viện này còn tìm mọi cách ngăn cản bệnh nhân xuất viện. Nhiều người dù đã hồi phục nhưng vẫn bị buộc phải ở lại bệnh viện nhiều năm, khiến việc xuất viện trở thành một ước mơ xa vời. Phóng viên Beijing News cho biết đã nhiều lần chứng kiến cảnh nhân viên y tế tát, đá, thậm chí dùng ống nước đánh bệnh nhân.

Miễn phí nhập viện, sinh hoạt phí chỉ 15 tệ/ngày hoặc thậm chí miễn phí hoàn toàn

Ngày 30/12/2025, phóng viên tờ Beijing News trong vai người nhà bệnh nhân đã đến Bệnh viện Tâm thần Dương Nhất Quang tại Tương Dương, Hồ Bắc để tìm hiểu thủ tục nhập viện. Sau khi biết mục đích của phóng viên, Viện trưởng họ Dương vô cùng nhiệt tình: “Chúng tôi không thu một đồng tiền thuốc nào, sinh hoạt phí hiện tại là 15 tệ/ngày, thậm chí có thể ưu đãi thêm.” Vị viện trưởng này chẳng hề quan tâm đến bệnh tình, mà chỉ một mực thúc giục phóng viên đưa người đến điều trị dài hạn: “Có rất nhiều bệnh nhân ở đây vài năm, ngay cả Tết cũng không về nhà.”

Đây không phải cơ sở duy nhất hứa hẹn “miễn phí nhập viện”. Cùng tháng đó, phóng viên đã đi khảo sát và liên hệ với hơn 10 bệnh viện tâm thần tại Tương Dương, tất cả đều cam kết miễn phí tiền thuốc, người nhà chỉ cần đóng một khoản sinh hoạt phí hoặc phí đầu vào tối thiểu.

Trong đó, nhân viên y tế tại 3 bệnh viện tâm thần còn khẳng định rằng bệnh nhân không những không phải trả bất kỳ chi phí y tế nào mà ngay cả sinh hoạt phí cũng được miễn. Điều kiện duy nhất là bệnh nhân phải ở lại lâu dài: “Không mất tiền, chỉ cần ở lại trên 3 tháng, muốn ở bao lâu cũng được, có thể ở vô thời hạn.”

Tại sao các bệnh viện lại có thể cho bệnh nhân nằm viện miễn phí? Chìa khóa nằm ở việc bệnh viện đã dàn dựng hàng loạt hạng mục chẩn đoán và điều trị khống để chiếm đoạt quỹ bảo hiểm y tế. Lấy ví dụ một bệnh nhân tại Bệnh viện Hoằng An (Tương Dương): tổng chi phí cho 90 ngày nằm viện là 12.426 tệ (khoảng 46 triệu VNĐ), nhưng tiền thuốc Tây chỉ có hơn 500 tệ (khoảng 1,8 triệu VNĐ), trong khi tiền điều trị lên tới hơn 6.000 tệ (khoảng 22,4 triệu VNĐ). Các khoản phí điều trị bao gồm trị liệu tâm lý, chỉnh sửa hành vi… nhưng theo phản hồi từ bệnh nhân, họ chưa bao giờ nghe nói đến hay được thực hiện các phương pháp điều trị này.

Bệnh nhân càng đông, bệnh viện càng lãi: Nhân viên y tế được nhận hoa hồng khi giới thiệu “bệnh nhân” mới

Một số nhân viên y tế tiết lộ rằng mỗi ngày họ đều phải làm giả một khoản phí điều trị nhất định: “Khoảng 130 tệ (khoảng 486.000 VNĐ) một ngày, một tháng rơi vào tầm 4.000 tệ (khoảng 15 triệu VNĐ).” Qua điều tra, phóng viên đã xác nhận tình trạng thu phí của nhiều người đúng là như vậy, chi phí trung bình mỗi ngày nằm viện của họ cơ bản duy trì ở mức khoảng 130 tệ.

Một người từng làm hộ lý tại bệnh viện tâm thần cho biết, một số bệnh viện tâm thần ở Tương Dương cơ bản đều dựa theo định mức này để trục lợi từ quỹ bảo hiểm y tế. Bệnh nhân nội trú càng đông, bệnh viện càng kiếm được nhiều tiền: “Một người một tháng được 5.000 tệ (khoảng 18,7 triệu VNĐ), một năm là 60.000 tệ (224,5 triệu VNĐ). Nếu có 100 bệnh nhân thì là 6 triệu tệ (khoảng 22,4 tỷ VNĐ), chỉ cần một năm là thu hồi được vốn đầu tư.”

Một số nhân viên y tế cũng tiết lộ rằng do số lượng bệnh nhân tâm thần tại địa phương Tương Dương khá lớn, sự cạnh tranh giữa các cơ sở rất khốc liệt, việc tranh giành bệnh nhân diễn ra thường xuyên. Nhân viên bệnh viện nếu giới thiệu được bệnh nhân mới đến nhập viện cũng sẽ nhận được tiền hoa hồng. Một nhân viên y tế nói: “Ở chỗ chúng tôi là 400 tệ (khoảng 1,5 triệu VNĐ) một người; tại bệnh viện cũ tôi từng làm, giới thiệu một bệnh nhân được hẳn 1.000 tệ (khoảng 3,7 triệu VNĐ).”

Bệnh viện thường xuyên đánh đập bệnh nhân: Người bệnh thẳng thắn thừa nhận nằm viện không khác gì đi tù

Nhiều bệnh nhân nội trú tiết lộ rằng, nam hộ lý duy nhất tại khu bệnh nhân nam của Bệnh viện Hoằng An (Tương Dương) thường xuyên đánh đập người bệnh. Người hộ lý này thậm chí không hề che giấu trước mặt phóng viên: “Người nào không nghe lời, chắc chắn phải ăn đòn.”

Tại Bệnh viện Tâm thần Khang Ninh (Di Lăng, Nghi Xương), “Chủ nhiệm Chu” – người phụ trách quản lý bệnh nhân – đã tát thẳng mặt một bệnh nhân, sau đó ấn người này xuống ghế và quát mắng dữ dội. Một bệnh nhân khác bị trói chặt trên giường không thể cử động cho biết, trước đó đã có nhiều người bị trói vì không tuân thủ sự quản lý của nhân viên y tế: “Người bị trói lâu nhất là ba ngày ba đêm.”

Trong quá trình giao tiếp, nhiều bệnh nhân tại Bệnh viện Khang Ninh tiết lộ có những người đã ở đây nhiều năm, người lâu nhất là 8-9 năm: “Dù sao họ cũng đưa ra đủ mọi lý do quái đản để không đồng ý cho xuất viện.” Một người đã nằm viện 5 năm thẳng thắn chia sẻ rằng việc ở đây giống như ngồi tù: “Tương đương với việc ngồi tù 5 năm.”

Không ít người già đã qua đời ngay tại bệnh viện. Một bệnh nhân nói: “Trong hơn 5 năm tôi ở đây, có hơn 10 người đã chết, có người chết ngay tại viện, có người bệnh nặng đưa đi cấp cứu nhưng không qua khỏi.” Vào tháng 6/2025, tại Bệnh viện Khang Ninh từng xảy ra một vụ tự tử. Mặc dù nhân viên y tế giữ kín miệng, nhưng nhiều bệnh nhân đều biết rõ: “Không có tự do thân thể, sống không quen, chịu không nổi nên mới tìm đến cái chết.”

Ngày 4/2, tỉnh Hồ Bắc đã thành lập tổ điều tra liên ngành gồm Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật tỉnh, Ủy ban Y tế, Công an tỉnh và Cục Bảo hiểm Y tế để đến Tương Dương và Nghi Xương điều tra các bệnh viện tâm thần nghi ngờ tiếp nhận bệnh nhân sai quy định để trục lợi bảo hiểm.

(Bài đăng: Nói có bệnh thì có bệnh, dưới tình trạng kinh tế sụp đổ, tài chính thành phố Tương Dương, tỉnh Hồ Bắc không đủ chi tiêu, lãnh đạo thành phố đã nghĩ ra một cách mới. Họ tìm kiếm những người già hưởng trợ cấp xã hội và người lang thang trên khắp thành phố, bắt cóc hoặc lừa họ vào bệnh viện tâm thần làm con cờ, từ đó lừa lấy tiền hỗ trợ từ chính phủ. Mặc dù được cấp ăn ở, nhưng vào thì dễ, ra lại khó; ai muốn ra ngoài thì bị tiêm thuốc, uống thuốc, khiến họ thành người ngốc và coi như xong.)

Đáng chú ý, theo nhiều báo cáo từ các cơ quan truyền thông trong và ngoài nước, các bệnh viện tâm thần tại nhiều nơi ở Trung Quốc Đại Lục đã phối hợp với chính quyền để giam giữ một lượng lớn những người bảo vệ quyền lợi, dân oan đi khiếu kiện và những người bất đồng chính kiến vốn là những người bình thường. Đây là vấn đề liên quan đến đàn áp nhân quyền, nhưng truyền thông nhà nước Trung Quốc luôn né tránh nhắc đến chủ đề này.

Cư dân mạng giận dữ chất vấn chính quyền

Nhiều cư dân mạng tại đại lục đặt câu hỏi:

“Lập bệnh án giả, viết bệnh lý giả thì ai quản lý? Ngành y tế đâu rồi? Chuyện bệnh án là của bác sĩ, sao lại chỉ gọi bên bảo hiểm y tế đến quản lý?”

“Hóa ra ngụy tạo bệnh tâm thần lại dễ dàng đến thế, vậy trong số những kẻ ác sát nhân, phóng hỏa, cướp bóc rồi trưng ra tờ giám định tâm thần kia, rốt cuộc có bao nhiêu cái là thật?”

“Lừa đảo bảo hiểm ngang nhiên như vậy, địa phương không biết sao?”.

Một số người khác tiết lộ thêm:

“Rất nhiều bệnh viện dưỡng lão, bệnh viện người già cũng cùng một bài vở này, trả hai ba ngàn tệ một tháng là có thể vào ở.”

“Nếu bạn khiếu kiện đòi quyền lợi dài hạn mà động chạm đến người có quan hệ, bạn sẽ ‘bị tâm thần’ ngay.”

“Tôi ở nông thôn đây, vốn dĩ đã có rất nhiều rồi, cùng một kịch bản y hệt.”

“Thực ra trong bệnh viện tâm thần còn có rất nhiều người ‘bị ép làm người điên’, ví dụ như những người đi đòi quyền lợi.”

Cư dân mạng trên nền tảng X cũng đồng loạt để lại bình luận:

“Rất nhiều người đi khiếu kiện (dân oan) đã bị lôi vào đó.”

“Bệnh viện tâm thần là sự tồn tại được cả trung ương và địa phương ngầm cho phép, cũng là nơi tiêu thụ một phần kinh phí ‘duy trì ổn định’, vì nó có thể dùng để giam giữ những người bất đồng chính kiến và quần chúng khiếu kiện.”

“Trung Quốc là một bệnh viện tâm thần khổng lồ, một khu KK (lừa đảo), xưởng sản xuất ma túy, trung tâm nội tạng và nhà tù.”

“Địa ngục trần gian!”