Lịch sử mì ăn liền (P3): Đến Việt Nam

Ngày nay mì ăn liền hầu hết đều có mặt ở mọi gia đình trên khắp thế giới, trở thành món ăn quen thuộc bởi tiện lợi. Nhưng ít ai biết về lịch sử hình thành và phát triển của nó, sản phẩm này lúc mới ra đời đóng vai trò quan trọng nhằm cứu đói ở các nước nghèo trên khắp thế giới.

• Tiếp theo phần 2

Từ ý tưởng đến sản xuất mì ăn liền ở Việt Nam

Năm 1960, những gói mì ăn liền đầu tiên đến Sài Gòn qua đường xách tay. Một số thương nhân người Hoa từ Sài Gòn đến Nhật Bản, khi trở về đã mang theo những gói mì ăn liền này. Dân chúng rất ít người biết đến món ăn này.

Nắm bắt được cơ hội, 14 thương nhân người Hoa hội họp và cùng quyết định thành lập công ty Vifon nhằm chuẩn bị thương lượng nhập công nghệ mì ăn liền. Đây đều là những thương nhân có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực thực phẩm.

Ngày 23/7/1963, Công ty Vifon chính thức thành lập ở Sài Gòn.

Sau đó các thương nhân người Hoa đàm phán mua dây chuyền công nghệ làm mì ăn liền từ Nhật Bản. Năm 1967, Vifon hoàn tất việc lắp đặt cho 3 nhà máy, và cũng năm này sản phẩm mì ăn liền đầu tiên của Việt Nam chính thức ra đời.

Việt Nam trở thành một trong những nước đầu tiên sản xuất được mì ăn liền, sau Nhật Bản 1958, Hàn Quốc 1963.

Mì ăn liền nhanh chóng phổ biến trong dân chúng miền nam, lượng tiêu thụ rất cao.

Đến năm 1972, thêm 2 công ty tung ra sản phẩm mì ăn liền là mì ăn liền Vị Hương của Công ty Thiên Hương, và mì ăn liền Colusa của Công ty Sài Gòn thực phẩm Safoco.

Món ăn quý ở miền bắc

Sau năm 1975, Nhà nước tiếp quản 3 Công ty mì ăn liền nói trên và lập thành các xí nghiệp quốc doanh. Các ông chủ cũ bị tịch thu toàn bộ tài sản. Các xí nghiệp quốc doanh này tiếp tục sản xuất các mặt hàng của mình trong đó có mì ăn liền.

Miền bắc lúc này đang trong thời kỳ kế hoạch hóa, lương thực chủ yếu được phân phối qua tem phiếu ở các cửa hàng. Thời đó từng đoàn người kéo dài trước các cửa hàng, xếp gạch để đợi mua thực phẩm.

Mì ăn liền từ nam ra bắc theo con đường chính thức còn hạn chế vì năng lực vận tải và nguồn cung bột mì phụ thuộc vào viện trợ. Một số lượng lớn được chuyển ra cửa hàng phục vụ cho cán bộ. Vậy nên thời đấy chỉ cán bộ mới có tem phiếu để mua mì ăn liền.

Những người từ nam ra bắc cũng không quên mang các gói mì ăn liền làm quà. Đây là những món quà quý, chỉ dùng dịp đặc biệt như dịp lễ hay sinh nhật, hoặc khi ốm đau. Người thân bị bệnh mà đi thăm bằng gói mì, đập thêm quả trứng là được món ăn bồi bổ được coi là tốt nhất lúc bấy giờ.

Trở thành món ăn phổ biến ở miền bắc

Trong những năm 1980, các sản phẩm mì ăn liền từ miền Nam ngày càng được biết đến rộng rãi. Trong đó, Miliket và Colusa là những thương hiệu quen thuộc, từng chiếm thị phần lớn trên thị trường mì ăn liền Việt Nam.

Tình hình miền bắc ngày càng khó khăn, buộc chính quyền phải đổi mới. Năm 1986, chính quyền xóa bỏ cơ chế tem phiếu, xóa bỏ việc ngăn cấm tiêu thụ hàng hóa tự do. Các chuyến tàu từ nam ra bắc chở đầy ắp mì ăn liền, từ đó mì dễ dàng có mặt ở miền bắc.

Năm 1988 xảy ra tình trạng thiếu đói giáp hạt nghiêm trọng ở 21 tỉnh thành miền bắc và miền trung. 9,3 triệu người thiếu ăn, 3,6 triệu người thường phải bỏ bữa vì không còn lương thực. Tết Nguyên Đán năm đó xuất hiện những người quá khó khăn bị chết đói, đặc biệt là ở các tỉnh nghèo như Thanh Hóa.

Chính quyền tổ chức các đoàn cứu trợ đến các nơi đói kém. Mì ăn liền cũng trở thành một trong những món hàng chủ lực của các đợt cứu trợ này, giúp người dân vượt qua thời điểm khó khăn.

Mì Miliket có hình 2 con tôm đỏ, vì thế mà dân chúng thời kỳ này quen gọi là mì tôm thay vì mì ăn liền.

(Còn tiếp)

Trần Hưng

Xem thêm:

• Chú Hỏa: Từ đòn gánh ve chai đến hào phú giàu có nổi tiếng Sài Gòn
• Nguyễn Tấn Đời: Doanh nhân hạng nhất thời Việt Nam Cộng Hòa (P1)

Mời xem video: