Người Nhật có kém tiếng Anh không?

Khi tiếp xúc với người Việt hoặc đọc trên mạng, tôi thấy rất nhiều người Việt Nam nói rằng người Nhật dùng tiếng Anh rất kém.

Tôi không rõ kết luận đó được rút ra từ trải nghiệm cá nhân của họ hay dựa trên số liệu, kết quả điều tra khách quan nào đó.

Tôi không nghiên cứu về giáo dục Anh ngữ nên không đọc được kết quả điều tra nào về chuyện này.

Tuy nhiên tôi lại tiếp xúc với rất nhiều người Nhật.

Quả thật có rất nhiều người Nhật không nói được tiếng Anh kể cả giáo sư ở đại học.

Nhiều du học sinh Việt Nam cũng rút ra kết luận là sinh viên Nhật nói tiếng Anh rất kém, kém hơn họ rất nhiều.

Tuy nhiên, tôi thấy trong phép so sánh không cẩn thận sẽ phạm sai lầm kiểu trâu nghé Trạng Quỳnh đấu với trâu đực của sứ Tàu trong truyện tiếu lâm.

Rất nhiều người là giảng viên các trường đại học, nghiên cứu viên các viện nghiên cứu khi sang Nhật học lại so sánh trình độ tiếng Anh của mình với các sinh viên bình thường của Nhật học cùng lớp, ở cùng phòng nghiên cứu.

Họ phải so sánh với lực lượng sinh viên xuất sắc, các giảng viên, nghiên cứu viên của Nhật đi du học ở các nước khác mới đúng!

Nếu so như vậy tôi nghĩ chưa biết ai đã ăn ai.

Tương tự, nếu lấy các không gian hẹp và vị trí tương đương để so sánh ta sẽ thấy người Nhật không kém tiếng Anh như ta tưởng. Ví dụ so sánh các phiên dịch viên chuyên nghiệp của Nhật và của ta, so sánh các dịch giả của Nhật và của ta, các biên tập viên chương trình tiếng Anh trên truyền hình của họ và của ta…

Vì vậy ở mặt bằng chung và ở tầng lớp bình thường người Nhật có vẻ nói tiếng Anh kém (dù nhiều người đọc tốt).

Tuy nhiên đối với tầng lớp phải dùng tiếng Anh để sinh hoạt và làm việc chuyên nghiệp thì họ lại dùng ở một trình độ rất cao, rất chuyên nghiệp và quan trọng nhất là dùng nó hiệu quả để tạo ra các sản phẩm cụ thể, hữu ích, có giá trị.

Câu chuyện của họ có thể gợi ta suy ngẫm tới chuyện biết tiếng Anh nhưng biết ở mức làng nhàng, chém gió vớ vẩn thì cũng chẳng làm ăn gì được.

Chính bản thân người Nhật bao gồm cả các nhà nghiên cứu và các nhà giáo dục cũng thừa nhận chuyện người Nhật kém tiếng Anh. Họ còn chế giễu, chỉ trích sâu cay chuyện này.

Một trong những lý do họ nêu ra để giải thích hạn chế này là do tiếng Nhật quá khác tiếng Anh.

Tuy nhiên tôi nghĩ lý do chủ yếu là vì người Nhật sống trong nước không cần tiếng Anh vẫn sinh sống, làm việc, sáng tạo được bình thường. Môi trường làm việc của họ không phải khi nào cũng cần tiếng Anh. Chính vì thế mà có học cũng không dùng tới. Ai mà có môi trường thì họ dùng cũng chẳng tồi.

Bao giờ người Nhật cảm thấy không có tiếng Anh thì thất nghiệp, không mua sắm được, không đi lại được khi đó họ sẽ học tiếng Anh với nỗ lực khủng khiếp.

Trong học ngoại ngữ, việc có môi trường, cơ hội để thực hành và dùng nó rất quan trọng. Ngay cả tiếng mẹ đẻ, nếu không thực hành, rèn luyện, dùng thường xuyên cũng có khi sẽ kém đi nói gì tới ngoại ngữ.

Nguyễn Quốc Vương

Theo Facebook Tác giả, dịch giả Nguyễn Quốc Vương

Xem thêm: