Blog: Mỹ là điểm đến tốt nhất cho dòng vốn tháo chạy khỏi Trung Quốc

Năm ngoái, dòng vốn chảy ra ròng khỏi Trung Quốc đạt mức kỷ lục 780 tỷ USD, theo số liệu của ngân hàng Barclays. Chính quyền Bắc Kinh đáp lại bằng các biện pháp kiểm soát vốn mới, khiến giới nhà giàu ở Trung Quốc Đại Lục tìm cách mới để chuyển tài sản ra nước ngoài.

So với các điểm đến khác ở những nước phát triển, Mỹ có những lợi thế lớn. Quan trọng nhất, Washington không tự động báo cáo cho Bắc Kinh thông tin tài chính đáng kể nào về những người cư trú thuế tại Trung Quốc.

Tháng 5 năm nay, chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) bắt đầu mạnh tay ngăn dòng tài sản chảy ra nước ngoài, với các biện pháp mới nhằm ngăn chặn “hoạt động chứng khoán, hợp đồng tương lai và quản lý quỹ xuyên biên giới trái phép”. Đợt siết này khiến nhiều công ty môi giới ở Hồng Kông bị điều tra. Hồng Kông là điểm đến đầu tư ở nước ngoài hàng đầu của giới nhà giàu Đại Lục.

Chính quyền Trung Quốc phạt 3 công ty môi giới tổng cộng hơn 300 triệu USD, trong đó có một công ty ở New Zealand. Nhiều khả năng theo chỉ đạo của Bắc Kinh, Hồng Kông đã siết kiểm soát tài khoản của khách hàng Đại Lục, đóng một số tài khoản thiếu giấy tờ chứng minh và yêu cầu khai báo chặt hơn về nguồn tiền ở cả tài khoản cũ lẫn tài khoản mới. Nếu nguồn tiền đến từ Trung Quốc Đại Lục, tài khoản thường bị đóng hoặc không được duyệt.

Cách thực thi mới nhiều khả năng cũng gây ảnh hưởng xấu đến những sản phẩm bảo hiểm mà giới nhà giàu Đại Lục đã mua. Cổ phiếu của Standard Chartered, HSBC, Prudential và AIA đều giảm. Ngân hàng UBS hoãn công bố báo cáo triển vọng quản lý tài sản giữa năm tại Trung Quốc, còn HSBC khuyên các chuyên viên ngân hàng tư nhân làm việc tại Hồng Kông tránh những chuyến đi không cần thiết tới Đại Lục.

Tháng 7, Bắc Kinh công bố mức thuế 20% đánh vào các quỹ tín thác ở nước ngoài của người cư trú thuế Đại Lục. Loại thuế này được áp dụng hồi tố và nhiều khả năng mới chỉ là bước đầu cho những loại thuế lớn hơn, toàn diện hơn mà Trung Quốc sẽ đánh vào tài sản ở nước ngoài của những người giàu cư trú thuế tại nước này.

Đến tháng 8, phạm vi thu thuế được mở rộng sang các khoản thu nhập gắn với sản phẩm bảo hiểm Hồng Kông, gồm tiền chi trả bảo hiểm và tiền lãi từ phí bảo hiểm đóng trước.

Giới nhà giàu Trung Quốc đã nhận ra điều này và đang hỏi luật sư, chuyên viên ngân hàng của mình về những cách mới để đưa tiền ra nước ngoài.

Trung Quốc siết thu thuế người giàu không phải là nguyên nhân duy nhất khiến vốn chảy ra nước ngoài.

Lợi suất từ cổ phiếu, bất động sản và các tài sản có thu nhập cố định ở Trung Quốc tương đối thấp, khiến nhà đầu tư trong nước tìm kiếm lợi suất cao hơn ở nước ngoài. Đồng nhân dân tệ tăng giá so với USD và các đồng tiền cùng nhóm kể từ tháng 6 có thể tác động theo chiều ngược lại. Lần gần nhất dòng vốn chảy ra ở mức cao như vậy là vào năm 2015 và 2016, do đồng nhân dân tệ mất giá.

Phần lớn tài sản ở nước ngoài mà Bắc Kinh đánh thuế nằm ở những nơi như Hồng Kông và Singapore. Những nơi này cùng các vùng có thuế suất thấp khác được cho là đang nắm giữ tới 1,2 nghìn tỷ USD tài sản của giới siêu giàu Đại Lục.

Vốn rời khỏi những nơi này một phần vì chúng tự động báo cáo cho Bắc Kinh về tài sản ở nước ngoài của người cư trú thuế Trung Quốc, giống như nhiều nơi khác trên thế giới. Cơ chế báo cáo này dựa trên Chuẩn mực Báo cáo Chung (CRS) của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD). Với CRS, thông tin về tài sản ở nước ngoài của một người được tự động gửi về nơi người đó cư trú thuế (ở đây là Trung Quốc), dù họ đầu tư ở bất cứ đâu.

Chính quyền Bắc Kinh nhận dữ liệu CRS từ năm 2018. May mắn là Mỹ không tham gia gửi loại dữ liệu này cho Trung Quốc.

Điều đó có lẽ giải thích vì sao các chuyên viên ngân hàng tư nhân và luật sư nhận được ngày càng nhiều câu hỏi từ người giàu Trung Quốc về việc chuyển tài sản sang Mỹ, như CNBC đưa tin hồi tháng trước. Trong số các nền kinh tế lớn, cũng như các nước có GDP bình quân đầu người tương đối cao (trên 50.000 USD), Mỹ là nước duy nhất chưa tham gia CRS.

Ngoài Mỹ, không có nhiều lựa chọn tốt. Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Anh, Canada và Úc đều tham gia CRS. Đài Loan và Puerto Rico không trao đổi dữ liệu tài chính kiểu CRS với Bắc Kinh, nhưng so với Mỹ, đây là những nền kinh tế nhỏ hơn, GDP bình quân đầu người cũng thấp hơn.

Các thiên đường thuế truyền thống như Thụy Sĩ, quần đảo Cayman, quần đảo Virgin thuộc Anh, Jersey, Guernsey, đảo Man, Liechtenstein và Monaco đều tự động báo cáo dữ liệu tài chính cho Bắc Kinh.

Mỹ có lợi thế không nơi nào có được: đây là điểm đến lớn và tương đối an toàn cho tài sản của người Trung Quốc Đại Lục. Các nền dân chủ trên thế giới nên làm theo Mỹ, ngừng tự động báo cáo dữ liệu tài chính cho chính quyền ĐCSTQ. Nhiều nước đã ngừng chia sẻ dữ liệu CRS với Nga vì Nga xâm lược Ukraine. Vì vậy, cách làm này đã có tiền lệ hợp lý.

Không nền dân chủ nào nên gửi cho chính quyền Bắc Kinh dữ liệu tài chính nhạy cảm của những người Trung Quốc đang tìm cách chuyển tài sản ra nước ngoài, kể cả khi bản thân họ chưa thể rời khỏi Trung Quốc. Chặn dòng dữ liệu nhạy cảm này về Bắc Kinh sẽ làm suy yếu ĐCSTQ. Điều đó tốt cho thế giới, tốt cho thị trường tự do và tốt cho nền dân chủ.

ĐCSTQ thu được càng ít thuế thì càng có ít tiền phục vụ các mục đích chuyên chế.

Về tác giả: Ông Anders Corr nhận bằng cử nhân và thạc sĩ khoa học chính trị tại Đại học Yale năm 2001, bằng tiến sĩ ngành quản lý nhà nước tại Đại học Harvard năm 2008. Ông là chủ tịch công ty Corr Analytics Inc., đơn vị phát hành tạp chí Journal of Political Risk. Lĩnh vực nghiên cứu của ông trải rộng ở Bắc Mỹ, châu Âu và châu Á. Các sách mới nhất của ông gồm “Sự tập trung quyền lực: Thể chế hóa, đẳng cấp và chủ nghĩa bá quyền” (2021) và “Các cường quốc, đại chiến lược: Ván cờ mới ở Biển Đông” (2018).

Nguyên tác tiếng Anh “The USA Is the Best Destination for Capital Fleeing China” đăng trên The Epoch Times.

(Bài viết thể hiện quan điểm riêng của tác giả, không nhất thiết phản ánh lập trường của The Epoch Times.)