Người ‘phát hỏa’ thì phải làm gì?

Khi một người bị ‘phát hỏa’, sẽ cảm thấy khô miệng, dễ cáu gắt, khó chịu, mất ngủ, táo bón và các triệu chứng ‘nóng trong người’. Thông thường, mọi người cho rằng khi nóng trong thì cần phải hạ nhiệt, vì vậy họ thường uống nước dừa, trà thảo mộc. Có người thì mua hoàng liên, lô hội để ăn, một số người thấy hiệu quả, nhưng cũng có người lại phản tác dụng.

Nguyên nhân gây ra tình trạng nóng trong chủ yếu là do sự thay đổi thời tiết, rối loạn chức năng cơ thể, sự thay đổi thể chất, sinh hoạt không bình thường hoặc ăn phải một số thực phẩm, thuốc làm tăng nhiệt.

Cái gọi là ‘nóng trong’ thường bao gồm các biểu hiện nhiệt trong cơ thể như sốt cao, sợ nóng, bồn chồn, tiểu rắt buốt, mặt đỏ. Cũng có thể thấy các triệu chứng tại chỗ như mắt đỏ, họng đỏ, lưỡi đỏ, đau nhức và loét, mụn nhọt đỏ sưng đau. Nóng trong có thể chia thành ‘nóng thực’ và ‘nóng hư’.

‘Nóng thực’ thường thấy ở những người có mặt đỏ, tinh thần phấn chấn, hay cáu gắt, thậm chí có thể phát điên, vì vậy trong cuốn ‘Tố Vấn – Chí Chân Yêu Đại Luận’ có nói: ‘Tất cả những người điên cuồng đều thuộc về hỏa’. Các triệu chứng khác như nóng rát ngực, bụng, khát nước thích uống đồ lạnh, ho có đờm vàng đặc, đại tiện bí kết hoặc tiêu chảy nhầy nhớt hôi thối cũng đều thuộc về ‘hỏa’.

‘Nóng hư’ chủ yếu liên quan đến âm hư, thể hiện bằng sự thiếu hụt dịch âm, với các biểu hiện như cơ thể gầy yếu, miệng khô, họng khô. Ngoài ra, còn có các triệu chứng như mặt đỏ, cảm giác nóng trong, ra mồ hôi, cảm thấy nóng trong người, bồn chồn mất ngủ, tay chân nóng.

Những bệnh nhân có tình trạng nóng trong nên thường xuyên uống nước, hạn chế ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, nóng, cay và kích thích.

Nếu phân loại theo vị trí phát bệnh của ‘hỏa’, có thể chia thành 5 loại phổ biến:

Phế hỏa: Miệng khô nhưng uống nước không hết khát, dễ nổi mụn trứng cá trên mặt, có thể kèm theo triệu chứng đau họng, ho. Thường gặp ở những người trẻ tuổi, có nhiều áp lực học tập và không đủ thời gian nghỉ ngơi; có thể điều trị bằng cách dùng thuốc hạ nhiệt như Tả Bạch Tán.

Tâm hỏa: Miệng hoặc lưỡi dễ bị loét, thường có triệu chứng khô miệng, bồn chồn, mất ngủ, tiểu vàng. Thường gặp ở những người thường xuyên thức khuya, sử dụng trí óc quá mức; có thể điều trị bằng cách dùng thuốc Đạo Xích Tán.

Gan hỏa: Miệng khô, có vị đắng, bồn chồn dễ cáu, mất ngủ nhiều mộng, đau tức vùng ngực và sườn, táo bón và tiểu đỏ. Thường gặp ở những người sống căng thẳng, áp lực công việc lớn và thiếu vận động. Có thể điều trị bằng cách dùng thuốc Long Đảm Tả Can.

Vị hỏa: Miệng khô, hôi miệng, dạ dày tiết nhiều axit, dễ đói, có cảm giác nóng rát ở bụng, táo bón, lợi sưng đau hoặc chảy máu. Thường gặp ở những người ăn uống không đúng giờ, ăn uống thái quá; có thể điều trị bằng cách dùng thuốc Lương Ngạch Tán.

Bàng quang hỏa: Tiểu nhiều, tiểu đau hoặc có cảm giác nóng rát khi tiểu, nước tiểu màu vàng đậm, thậm chí có thể có máu trong nước tiểu. Thường gặp ở những người thường xuyên uống rượu, uống cà phê, trà đặc, ăn thực phẩm cay hoặc thường xuyên nhịn tiểu; có thể điều trị bằng cách dùng thuốc Bát Chính Tán.

Bệnh nhân có tình trạng nóng trong nên thường xuyên uống nước, hạn chế ăn thực phẩm nhiều dầu mỡ, nóng, cay và kích thích, tránh hút thuốc và uống rượu. Nên ăn nhiều rau quả tươi và các loại ngũ cốc. Khi nấu ăn, cố gắng sử dụng dầu ô liu, giảm thiểu việc sử dụng mỡ động vật. Nếu phát hiện có dấu hiệu nóng nhẹ, có thể ăn một số loại trái cây như khế, cà chua, lê, củ sen, hạt hồng khô, mía, cam. Nấu một số món như canh đậu xanh, canh ý dĩ hoặc canh hạt sen để uống cũng có hiệu quả tốt.

Lý Ngọc biên dịch
Theo Vision Times