Phát hiện hành tinh cỡ Trái Đất, nằm ở vùng nước có thể tồn tại dạng lỏng

Một ngoại hành tinh có kích thước gần bằng Trái đất, tên là HD 137010 b, vừa được phát hiện cách chúng ta khoảng 146 năm ánh sáng và nằm gần rìa vùng có thể tồn tại nước ở dạng lỏng. Tuy nhiên, hành tinh này nhận rất ít năng lượng từ ngôi sao chủ, khiến nhiệt độ bề mặt ước tính cực kỳ thấp, khoảng −68°C, tương tự hoặc lạnh hơn Sao Hỏa. Vì mới chỉ được quan sát qua một lần đi qua trước ngôi sao chủ, khả năng sinh sống của nó vẫn chỉ là giả thuyết và cần thêm dữ liệu để xác nhận.

Hành tinh HD 137010 b — một ứng viên ngoại hành tinh (chưa được xác nhận hoàn toàn).

Khoảng cách: Hành tinh này cách Trái đất khoảng 146 năm ánh sáng.

Kích thước & quỹ đạo: Nó cỡ gần bằng Trái đất (xấp xỉ lớn hơn khoảng 6%) và có “một năm” khoảng 355 ngày.

Vì sao gọi “có thể ở được”: Hành tinh này nằm gần rìa ngoài vùng có thể tồn tại nước ở thể lỏng “vùng ở được (habitable zone)” nếu có bầu khí quyển phù hợp.

Nhưng có thể rất lạnh: Hành tinh này chỉ nhận dưới 1/3 năng lượng so với Trái đất; nhiệt độ bề mặt ước tính có thể xuống khoảng −68°C, tương tự điều kiện kiểu Sao Hỏa.

Khả năng “ở được” chỉ là ước tính: NASA tóm tắt rằng nếu có khí quyển giàu CO₂ thì có thể ấm hơn; nhóm nghiên cứu nêu các xác suất kiểu “vùng ở được” (bảo thủ/lạc quan), nhưng cũng nhấn mạnh có khả năng nằm ngoài vùng ở được.

Cách phát hiện: Các nhà khoa học phát hiện ra hành tinh này từ dữ liệu Kepler/K2 (năm 2017) khi nó bay đúng vào đường thẳng giữa chúng ta và ngôi sao của nó, và che bớt một phần rất nhỏ ánh sáng của ngôi sao trong chốc lát, nên gây mờ rất nhỏ.

Vì sao chưa chắc chắn: mới thấy 1 lần “quá cảnh (transit)”, mà chu kỳ ~1 năm nên rất khó bắt lại; cần quan sát thêm để “nâng cấp” từ ứng viên sang được xác nhận (chính thức) (có thể nhờ TESS hoặc CHEOPS, hoặc kính thế hệ sau).

Thiên Vân, Theo science.nasa.gov,  The Guardian, NASA Science, RT