Tây Ban Nha hợp thức hóa 500.000 người nhập cư không giấy tờ

Tây Ban Nha đã quyết định hợp pháp hóa quy chế cư trú cho khoảng 500.000 người di cư không có giấy tờ, với mục tiêu thúc đẩy hội nhập xã hội và bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động. Chính phủ cho rằng biện pháp này mang tính nhân đạo, giúp giảm kinh tế ngầm và tăng nguồn thu thuế, nhưng nó đi ngược xu hướng siết chặt nhập cư ở nhiều nước phương Tây. Quyết định này đã vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ phe đối lập bảo thủ và các đảng cực hữu, những bên lo ngại chính sách sẽ khuyến khích nhập cư trái phép và gây áp lực lên dịch vụ công.

Chính phủ Tây Ban Nha do Đảng Xã hội lãnh đạo vừa thông qua một sắc lệnh cấp quy chế pháp lý cho khoảng 500.000 người nhập cư không có giấy tờ, trái ngược với xu hướng siết chặt nhập cư ở nhiều nước phương Tây hiện nay.

Điều kiện áp dụng

• Đến Tây Ban Nha trước ngày 31/12/2025,
• Sống ở Tây Ban Nha ít nhất 5 tháng,
• Không có tiền án tiền sự,
• Hoặc là người đã nộp đơn xin bảo hộ quốc tế trước hạn chót.

Quyền lợi

Người đủ điều kiện sẽ được cấp:

• Giấy phép cư trú hợp pháp trong 1 năm,
• Giấy phép lao động toàn quốc,
• Có thể gia hạn nhiều lần,
• Và mở đường đến nhập quốc tịch Tây Ban Nha sau thời gian cư trú hợp pháp.
• Con cái đang sống cùng người di cư cũng sẽ được tính vào diện xét duyệt.

Thời gian thực hiện: Hồ sơ dự kiến nhận từ tháng 4 đến tháng 6/2026, và sẽ được xử lý nhanh chóng sau đó.

Bối cảnh và mục tiêu của chính sách

Đi ngược xu hướng quốc tế:
Chính sách này diễn ra trong bối cảnh nhiều nước phương Tây (như Đan Mạch, Đức, Áo và Hoa Kỳ) đang siết chặt kiểm soát di cư, nhưng Tây Ban Nha lại chọn cách mở cửa và hợp pháp hóa những người sống lâu ở nước này.

Lý do chính phủ của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez nêu ra:

• Công nhận quyền con người và nhân phẩm của người di cư.

• Tăng cường hội nhập và giảm bóc lột trong “nền kinh tế ngầm”.

• Giải quyết thiếu hụt lao động trong nhiều ngành kinh tế.

• Đối phó với dân số già hóa và tạo nguồn thu thuế ổn định.

Phản ứng trong xã hội và chính trị

Phe ủng hộ gồm các nhóm vận động quyền của người di cư, tổ chức xã hội và một số tổ chức tôn giáo hoan nghênh, coi đây là chính sách nhân đạo, tạo điều kiện hòa nhập và ổn định cuộc sống người lao động không giấy tờ.

Phe phản đối gồm Đảng Nhân dân (PP) (nhóm đối lập bảo thủ) lên tiếng chỉ trích rằng sắc lệnh có thể tăng áp lực lên dịch vụ công và kích thích dòng di cư trái phép. Ngoài ra, Đảng cực hữu Vox mạnh mẽ phản đối, sử dụng ngôn ngữ chống nhập cư, kêu gọi trục xuất rộng rãi thay vì hợp pháp hóa.

Tác động kinh tế – xã hội được bàn luận

Xét về khía cạnh kinh tế, Chính phủ Tây Ban Nha cùng nhiều nhà kinh tế học cho rằng việc hợp pháp hóa người di cư sẽ góp phần mở rộng cơ sở thu thuế, thu hẹp khu vực kinh tế ngầm, đồng thời bổ sung nguồn lao động cần thiết cho các lĩnh vực đang thiếu hụt nhân lực như nông nghiệp, dịch vụ và chăm sóc xã hội.

Ở góc độ dân số và phúc lợi xã hội, chính sách này được nhìn nhận như một giải pháp ứng phó với tình trạng già hóa dân số ngày càng nghiêm trọng, trong bối cảnh lực lượng lao động bản địa đang suy giảm cả về quy mô lẫn tốc độ bổ sung.

So sánh với lịch sử và khu vực

Tây Ban Nha từng nhiều lần thực hiện các chương trình hợp pháp hóa tương tự kể từ thập niên 1980, bao gồm những chương trình lớn dưới các chính phủ khác nhau.

Tuy nhiên, quy mô gần nửa triệu người trong lần này là một trong những bước đi đáng chú ý nhất ở châu Âu hiện nay, đặc biệt khi nhiều nước khác đang phản ứng ngược lại với di cư bất hợp pháp.

Thiên Vân, theo Fox News, The Guardian, Associated Press (AP News), Euronews