SpaceX phóng Crew-13, đưa 4 phi hành gia Mỹ, Canada, Nga lên Trạm Vũ trụ Quốc tế

Tàu Crew Dragon chở 4 phi hành gia Mỹ, Canada và Nga thuộc sứ mệnh Crew-13 đã ghép nối với Trạm Vũ trụ Quốc tế tối thứ Năm (1/10, giờ Mỹ), chưa đầy 8 giờ sau khi phóng từ Florida.

Con tàu mang tên Grace ghép nối vào cổng phía trước của mô-đun Harmony lúc 19 giờ 05 theo giờ miền Đông Mỹ, tức 6 giờ 05 sáng thứ Sáu (2/10) giờ Việt Nam, chỉ 7 giờ 55 phút sau khi rời bệ phóng. NASA cho biết chưa có tàu vũ trụ Mỹ nào từ lúc phóng đến lúc ghép nối nhanh như vậy trong lịch sử Trạm Vũ trụ Quốc tế. Sau khi ghép nối, phi hành đoàn bắt đầu các bước kiểm tra rò rỉ và điều áp thường lệ trước khi mở cửa nối sang trạm.

Tên lửa Falcon 9 phóng tàu từ Bãi phóng số 40 của Căn cứ Lực lượng Không gian Mũi Canaveral, bang Florida, lúc 11 giờ 10 sáng thứ Năm theo giờ miền Đông Mỹ. Theo Orlando Sentinel, thời tiết xấu suốt buổi sáng, nhưng trời kịp quang đãng để SpaceX và NASA phóng tàu.

Tầng đẩy thứ nhất sau đó quay trở lại và hạ cánh xuống bãi đáp LZ-40 ngay cạnh bãi phóng.

Crew-13 là phi hành đoàn làm việc dài hạn thứ 13 mà NASA đưa lên trạm bằng phương tiện phóng của SpaceX. Công ty do ông Elon Musk thành lập năm 2002 bắt đầu chở phi hành gia Mỹ lên quỹ đạo từ tháng 5/2020, Reuters đưa tin.

3 trong 4 thành viên lần đầu bay vào không gian

Chỉ huy phi hành đoàn là phi hành gia NASA Jessica Watkins, 38 tuổi, vốn là nhà địa chất. Bà từng bay trong sứ mệnh Crew-4 năm 2022. Với chuyến bay lần này, bà trở thành phi hành gia NASA đầu tiên bay hai lần trên tàu Crew Dragon.

Ngồi ghế phi công là phi hành gia NASA Luke Delaney, 47 tuổi, từng là phi công bay thử nghiệm và phi công chiến đấu.

Hai thành viên còn lại đảm nhiệm vai trò chuyên gia sứ mệnh. Phi hành gia Joshua Kutryk, 44 tuổi, của Cơ quan Vũ trụ Canada, cũng từng là phi công bay thử nghiệm và phi công chiến đấu. Phi hành gia Sergey Teteryatnikov, 37 tuổi, của Cơ quan Vũ trụ Nga Roscosmos, là kỹ sư chuyên về vận hành tàu ngầm.

Đây là chuyến bay vào không gian đầu tiên của ông Delaney, ông Kutryk và ông Teteryatnikov.

Ngay khi tàu lên tới quỹ đạo, ông Delaney, người lớn lên tại thị trấn DeBary thuộc vùng Trung Florida, nói: “Thật là một chuyến đi tuyệt vời. Hôm nay, chúng ta tự hào tiếp nối chuỗi ngày con người sống và làm việc trên quỹ đạo”.

“Người ta nói lòng can đảm là giữ được bình tĩnh trước áp lực, và đội ngũ tuyệt vời đưa chúng tôi lên quỹ đạo hôm nay đã thể hiện đúng điều đó,” bà Watkins nói.

Ông Kutryk nhắn gia đình rằng ông nhớ họ, nhưng đã đến lúc “Crew-13 bắt tay vào việc”. Khi được báo rằng mình đã ở trong không gian, ông nói: “Tôi vẫn chưa thật sự tin. Cảm giác thật lạ”.

Bà Watkins cũng đề cập quan niệm kiêng kỵ con số 13. Theo bà, phù hiệu của Crew-13 không né tránh con số này mà dùng nó để tri ân sứ mệnh Apollo 13. Biển số của những chiếc Tesla chở phi hành đoàn ra bệ phóng cũng ghi “Lucky 13” (13 may mắn).

Nghiên cứu sức khỏe con người trên quỹ đạo

Crew-13 đến nơi, tạo điều kiện để phi hành đoàn Crew-12 chuẩn bị rời trạm sau 7 tháng rưỡi làm việc. Trước khi Crew-13 tới, trên trạm có 7 người, trong đó 4 người thuộc Crew-12, Reuters cho biết.

Phi hành đoàn mới dự kiến ở lại khoảng 6 tháng, tập trung vào các nghiên cứu y sinh học và khả năng làm việc của con người, trong đó có tác động của môi trường vi trọng lực lên tuần hoàn máu và quá trình đông máu. Dữ liệu sức khỏe thu được sẽ phục vụ các sứ mệnh không gian sau này.

“Trạm Vũ trụ Quốc tế rõ ràng vẫn rất quan trọng,” Giám đốc NASA Jared Isaacman nói trước giờ phóng. Ông cho biết nhiều nghiên cứu mà phi hành đoàn sẽ thực hiện liên quan đến các sứ mệnh dài ngày của con người trong không gian.

Ông Isaacman cũng nhắc đến vai trò thử nghiệm kỹ thuật của trạm: bộ đồ du hành phi hành đoàn Artemis IV mặc khi xuống bề mặt Mặt Trăng sẽ được thử trên trạm trong năm 2027 và đầu năm 2028.

Trạm Vũ trụ Quốc tế dài bằng một sân bóng bầu dục và là vật thể nhân tạo lớn nhất trong không gian, theo Reuters. Một liên minh do Mỹ và Nga dẫn đầu, gồm cả Canada, Nhật Bản và 11 nước châu Âu, vận hành trạm liên tục. Những bộ phận đầu tiên của trạm được phóng lên cách đây hơn một phần tư thế kỷ.

NASA cam kết duy trì hoạt động của trạm đến năm 2030.