Bộ Tài chính: Hộ kinh doanh không bắt buộc ghi sổ kế toán bằng tay

Bộ Tài chính khẳng định hộ kinh doanh không bắt buộc phải ghi chép sổ kế toán bằng tay, song vẫn phải thực hiện chế độ kế toán theo quy định của pháp luật, kể cả khi đã sử dụng hóa đơn điện tử. Người kinh doanh có thể lựa chọn lưu trữ sổ kế toán, hóa đơn và chứng từ dưới dạng điện tử hoặc bản giấy để phù hợp với điều kiện hoạt động.

Thông tin được Bộ Tài chính đưa ra ngày 3/8 nhằm giải đáp phản ánh của nhiều hộ kinh doanh về việc phải ghi chép sổ mua, bán hàng theo mẫu trong khi toàn bộ giao dịch đã được thể hiện trên hóa đơn điện tử hoặc phần mềm quản lý bán hàng.

Theo cơ quan này, hộ kinh doanh thuộc diện áp dụng hóa đơn điện tử vẫn phải lập hóa đơn khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ theo quy định tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP và Nghị định 254/2026/NĐ-CP. Hóa đơn điện tử là chứng từ hợp pháp phản ánh giao dịch, là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, đồng thời góp phần thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh.

Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc thực hiện chế độ kế toán không phải quy định mới do cơ quan thuế đặt ra mà đã được quy định tại Thông tư 152/2025/TT-BTC. Việc ghi chép sổ kế toán nhằm tổng hợp, hệ thống hóa các nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phục vụ công tác quản lý, xác định số liệu kê khai thuế và là căn cứ giải trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Vì vậy, hóa đơn điện tử và sổ kế toán có chức năng khác nhau, không thể thay thế cho nhau trong quá trình quản lý hoạt động kinh doanh.

Theo Bộ Tài chính, hộ kinh doanh được quyền lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán như hóa đơn, chứng từ và sổ kế toán trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy, không bắt buộc phải ghi chép thủ công trên sổ giấy. Cơ quan này cho rằng việc số hóa dữ liệu kế toán sẽ giúp giảm thời gian, chi phí lưu trữ và phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Bộ Tài chính cũng khẳng định sổ kế toán và hóa đơn điện tử có chức năng khác nhau nhưng bổ trợ cho nhau. Trong đó, hóa đơn điện tử phản ánh từng giao dịch bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ và là căn cứ xác định nghĩa vụ thuế, còn sổ kế toán có nhiệm vụ tổng hợp, hệ thống hóa toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh để phục vụ quản lý doanh thu, chi phí, kê khai thuế và giải trình khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu. Việc thực hiện đầy đủ cả hai quy định không chỉ bảo đảm tuân thủ pháp luật về thuế và kế toán mà còn giúp hộ kinh doanh quản lý hoạt động minh bạch, hiệu quả hơn.

Ngoài nội dung liên quan đến hộ kinh doanh, Bộ Tài chính cũng làm rõ quy định về lập hóa đơn điện tử đối với hoạt động kinh doanh taxi.

Theo cơ quan này, pháp luật hiện hành không quy định việc lập hóa đơn tổng cho dịch vụ taxi. Doanh nghiệp phải lập hóa đơn theo từng giao dịch theo quy định tại Luật Quản lý thuế số 108/2026 và Nghị định 254/2026/NĐ-CP; đối với khách hàng là doanh nghiệp, thời điểm lập hóa đơn là sau khi hoàn thành đối soát dữ liệu nhưng chậm nhất không quá ngày 7 của tháng tiếp theo. Bộ Tài chính khẳng định quy định này không làm phát sinh thêm chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp vận tải.

Trong thời gian tới, cơ quan thuế sẽ tiếp tục hoàn thiện các giải pháp hỗ trợ người nộp thuế trong việc lập và sử dụng hóa đơn điện tử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phối hợp với các đơn vị cung cấp giải pháp để tạo điều kiện thuận lợi cho hộ kinh doanh triển khai hóa đơn điện tử gắn với quản lý bán hàng. Mục tiêu là từng bước thay thế phương thức ghi chép thủ công, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý đối với hoạt động kinh doanh.