Fed tăng lãi suất, lãi vay thế chấp gần 7%; người gửi tiết kiệm hưởng lợi

Sau khi Fed công bố tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản vào thứ Tư (16/9), tác động đã phản ánh vào tài chính thường nhật của người Mỹ: lãi suất thẻ tín dụng tăng theo, lãi suất vay thế chấp kỳ hạn 30 năm tiến gần 7%, mức cao nhất trong 19 tháng, trong khi những người ưa gửi tiền vào các tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao có thể nhận được lợi suất tốt hơn. Việc tăng lãi suất vì thế mang lại kết quả khác nhau cho từng nhóm.

Bà Katie Klingensmith, chiến lược gia đầu tư trưởng tại Edelman Financial Engines, chỉ ra rằng tác động của việc tăng lãi suất khác nhau tùy từng người, cụ thể phụ thuộc vào việc họ là người đi vay hay cho vay, người tiêu dùng hay người tiết kiệm, đang mang nhiều nợ hay có tình hình tài chính vững vàng. Đây cũng là lý do cùng một đợt tăng lãi suất nhưng có người chịu thiệt, có người hưởng lợi.

Người mang nợ chịu tác động trước tiên

Ông Simeon Wallis, Giám đốc đầu tư của Aprio Wealth Management, chia người tiêu dùng thành hai nhóm: “eo hẹp tài chính” và “vững vàng”. Nhóm đầu thường đang ở giai đoạn đầu hoặc giữa sự nghiệp, có thu nhập ở mức trung vị hoặc thấp hơn và phần lớn nợ có lãi suất thả nổi, nên chịu tác động lớn hơn. Nhóm sau phần lớn đang ở giai đoạn cuối sự nghiệp hoặc đã nghỉ hưu, sở hữu tài sản và các khoản vay thế chấp có lãi suất cố định thấp, nên chịu ảnh hưởng ít hơn.

Ông Matt Schulz, trưởng bộ phận phân tích tài chính tiêu dùng tại LendingTree, thẳng thắn cho rằng những người chịu tác động lớn nhất thường là nhóm ít có khả năng chống chịu nhất. Ông nói: “Nếu bạn đang gánh một đống nợ thẻ tín dụng mà không có tiền tiết kiệm, bạn chỉ phải chịu rủi ro khi tình hình xấu đi mà không được hưởng lợi khi tình hình tốt lên”.

Ông Schulz lấy ví dụ, nếu một người tiêu dùng duy trì số dư chưa thanh toán 100 USD trên thẻ tín dụng trong cả năm, tiền lãi phải trả thêm sẽ khoảng 0,25 USD; nếu số dư lên tới 10.000 USD, khoản lãi tăng thêm sẽ khoảng 25 USD. Ông cho rằng một lần tăng 25 điểm cơ bản “sẽ không làm đảo lộn tình hình tài chính của bất kỳ ai”, nhưng phần lớn thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã dự kiến Fed có thể tăng thêm 25 điểm cơ bản trước cuối năm. Nếu lãi suất được tăng nhiều lần trong năm, tác động sẽ rõ rệt hơn.

Đối với các khoản vay mua ô tô, phần lớn các khoản vay hiện hữu có lãi suất cố định nên không bị ảnh hưởng, nhưng những người có kế hoạch mua xe có thể phải đối mặt với lãi suất vay mới cao hơn. Ông Rodney Williams, đồng sáng lập kiêm chủ tịch SoLo Funds, cảnh báo rằng nếu người tiêu dùng kéo dài thời hạn vay để giảm khoản thanh toán hàng tháng, họ thực tế sẽ phải trả lãi trong thời gian dài hơn, khiến tổng số tiền phải trả cao hơn.

Gánh nặng vay thế chấp tăng

Freddie Mac công bố hôm thứ Năm (17/9) rằng lãi suất trung bình của các khoản vay thế chấp cố định 30 năm đã tăng lên 6,95%, mức cao nhất kể từ ngày 30/1/2025, so với chỉ 6,26% cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, lãi suất vay thế chấp cố định 15 năm cũng tăng lên 6,26%.

Bà Lisa Sturtevant, kinh tế trưởng của Bright MLS, cho biết đợt tăng lãi suất lần này của Fed gần như “bảo đảm” rằng lãi suất vay thế chấp sẽ duy trì ở mức 7% hoặc cao hơn, làm gia tăng đáng kể gánh nặng mua nhà và khiến nhiều người mua tiềm năng tạm thời đứng ngoài thị trường.

Người tiết kiệm có thể hưởng lợi

Ngược lại, những hộ gia đình nắm giữ tiền mặt, tiền gửi có kỳ hạn hoặc trái phiếu chất lượng cao có thể nhận được lợi suất cao hơn. Bà Klingensmith cho biết đối với những người sống dựa vào tiền tiết kiệm hoặc nguồn thu nhập có lãi suất cố định, đây là một tin tốt hiếm hoi.

Ông Schulz cho biết lãi suất của các tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao có thể tăng trong những tháng tới, và mức lãi suất mới sẽ áp dụng cho cả số dư tiền gửi hiện có của người tiêu dùng, chứ không chỉ khoản tiền mới gửi sau khi lãi suất tăng. Theo dữ liệu của NerdWallet, hiện mức lãi suất hằng năm cao nhất trên thị trường đối với tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao là 4,21%, cao gấp 11 lần mức trung bình 0,38% trên toàn nước Mỹ. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý tốc độ các ngân hàng tăng lãi suất tiền gửi thường không nhanh bằng tốc độ tăng lãi suất thường niên (APR) của thẻ tín dụng.

Người tiêu dùng có thể làm gì?

Ông Schulz khuyến nghị người tiêu dùng có thể chủ động liên hệ với tổ chức cho vay để đề nghị giảm lãi suất. Theo một khảo sát của LendingTree thực hiện với 2.000 người tiêu dùng Mỹ vào đầu năm nay, 84% chủ thẻ chủ động yêu cầu giảm lãi suất cuối cùng đã được chấp thuận. Ngoài ra, người tiêu dùng có thể cân nhắc mở tài khoản tiết kiệm có lãi suất cao để tận dụng cơ hội sinh lời từ việc tăng lãi suất.

Ông Williams cảnh báo rằng nếu cân nhắc tái cấp vốn hoặc chuyển số dư nợ thẻ tín dụng sang nơi khác, người tiêu dùng cần xác nhận trước rằng các điều kiện thực sự có lợi cho mình; nếu không, khoản nợ có thể được chuyển sang một phương án có lãi suất cao hơn. Ông cũng khuyến nghị ưu tiên trả các khoản nợ có lãi suất cao nhất hoặc lãi suất thả nổi, đồng thời thanh toán đúng hạn số tiền tối thiểu phải trả để tránh lãi suất tích lũy nhanh hơn.