Ngoại hối Nhật Bản giảm mạnh, dấu hiệu Tokyo can thiệp thị trường tiền tệ?

Bộ Tài chính Nhật Bản ngày 7/9 công bố số liệu cho thấy, tính đến cuối tháng 8, dự trữ ngoại hối của Nhật Bản giảm xuống còn 1.207,524 tỷ USD, giảm 79,575 tỷ USD, tương đương khoảng 6,18%, so với cuối tháng 7. Đây là mức giảm trong một tháng lớn nhất kể từ khi có số liệu thống kê.

Theo Reuters, nguyên nhân chính khiến dự trữ ngoại hối sụt giảm mạnh lần này có liên quan đến việc Nhật Bản gần đây tiến hành can thiệp quy mô lớn vào thị trường ngoại hối. Trong giai đoạn từ ngày 30/7 đến 26/8, Nhật Bản đã sử dụng 15.399,3 tỷ yen (khoảng 98,66 tỷ USD) để bán USD và mua yen nhằm kiềm chế đà suy yếu kéo dài của đồng yen. Đây là đợt can thiệp thị trường ngoại hối trong một tháng có quy mô lớn nhất từng được ghi nhận tại Nhật Bản.

Các chứng khoán nước ngoài trong dự trữ ngoại hối của Nhật Bản chủ yếu là trái phiếu Chính phủ Mỹ. Theo số liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản, tính đến cuối tháng 8, tài sản chứng khoán đạt 839,559 tỷ USD, chiếm khoảng 69,5% tổng dự trữ ngoại hối.

Đợt can thiệp lần này cũng bao gồm hoạt động phối hợp giữa Mỹ và Nhật Bản. Reuters cho biết đây là lần đầu tiên hai nước phối hợp can thiệp vào thị trường ngoại hối kể từ năm 2011. Trong thời gian can thiệp, đồng yen có thời điểm tăng giá từ mức gần 164 yen/USD lên khoảng 155,20 yen/USD, song biến động tỷ giá cũng chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố khác trên thị trường.

Mỹ – Nhật nhấn mạnh cơ chế cung cấp thanh khoản USD

Để giảm bớt lo ngại trên thị trường về khả năng thanh khoản USD sau khi Nhật Bản tiến hành can thiệp quy mô lớn, Mỹ và Nhật Bản cho biết Tokyo có thể sử dụng cơ chế cung cấp thanh khoản USD do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cung cấp khi cần thiết, qua đó tiếp cận nguồn thanh khoản USD mà không phải trực tiếp bán trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Các cơ chế này được Fed triển khai trong thời kỳ đại dịch năm 2020, chủ yếu nhằm giảm áp lực trên thị trường vốn USD và duy trì sự ổn định của thị trường tài chính toàn cầu. Cơ chế này có thể hỗ trợ khi thị trường tài chính xảy ra tình trạng thiếu thanh khoản USD, nhưng không nên đồng nhất với việc Nhật Bản đã có sẵn nguồn USD có thể tự do sử dụng để can thiệp thị trường ngoại hối.

Việc dự trữ ngoại hối sụt giảm lần này phản ánh chi phí của hoạt động can thiệp quy mô lớn trên thị trường ngoại hối mà Nhật Bản thực hiện nhằm hỗ trợ đồng yen. Trong thời gian tới, diễn biến của đồng yen vẫn sẽ chịu tác động của nhiều yếu tố, bao gồm chính sách lãi suất của Nhật Bản và Mỹ, dòng vốn cũng như kỳ vọng của thị trường.

Đồng yên đã vượt qua mốc 155, khi thị trường đặt cược vào việc Nhật Bản tăng lãi suất

Đồng yên Nhật đang trở thành tâm điểm của thị trường ngoại hối khi tăng giá mạnh so với USD. Ngày 7/9, USD giảm tới 1,14% so với yên, xuống 154,42 yên/USD, mức thấp nhất kể từ tháng 2 và lần đầu xuyên thủng ngưỡng 155 trong đợt phục hồi này. Tuần trước, USD từng vượt 160 yên.

Theo chuyên gia Lee Hardman của MUFG, trong các đợt yên phục hồi nhờ can thiệp của chính quyền Nhật Bản trước đây, tỷ giá USD/JPY thường chạm đáy quanh 155. Việc phá vỡ ngưỡng này lần này có thể báo hiệu đồng yên còn tiếp tục mạnh lên.

Động lực chính là kỳ vọng Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ tăng lãi suất. Thị trường hiện đánh giá khoảng 75% khả năng BOJ tăng 0,25 điểm phần trăm vào ngày 18/9 và khoảng 60% khả năng tiếp tục tăng thêm một lần trước cuối năm. Bên cạnh đó, dòng vốn của các nhà đầu tư Nhật Bản có thể quay trở lại thị trường trong nước.

Đồng yên đã tăng hơn 2% trong tuần trước, một phần do các giao dịch chênh lệch lãi suất (carry trade) bị đảo chiều. Nhà đầu tư từng vay yên với lãi suất thấp để đầu tư vào tài sản có lợi suất cao hơn có thể chịu tổn thất lớn hơn nếu yên tiếp tục tăng.

Các chuyên gia cảnh báo đà tăng đột ngột của đồng yên có thể bắt đầu đe dọa lợi nhuận từ chiến lược carry trade, vốn vẫn là một trong những chiến lược đầu tư hiệu quả nhất năm nay.