Từ Apple đến Microsoft: AI đang đẩy giá thiết bị điện tử tăng như thế nào

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đã dẫn đến tình trạng thiếu hụt bộ nhớ và chip lưu trữ trên toàn cầu, khiến các sản phẩm điện tử tiêu dùng như máy tính và máy chơi game — vốn đã trải qua nhiều thập kỷ giảm chi phí — nay bắt đầu tăng giá mạnh.

Nhà phân tích Dan Ives của công ty Wedbush Securities nói với CBS News rằng hiện nay phần lớn chip đều được dùng để xây dựng hệ thống AI và trung tâm dữ liệu, làm giảm nguồn cung chip cho thiết bị điện tử tiêu dùng, từ đó đẩy giá sản phẩm lên cao.

Vào thứ Năm, Apple và Microsoft lần lượt thông báo rằng nhu cầu chip tăng mạnh đã làm chi phí linh kiện thiết bị điện tử tăng lên, buộc họ phải tăng giá một số sản phẩm chủ lực như iPad, một số mẫu MacBook và máy chơi game Xbox.

Nhà phân tích Nabila Popal của công ty nghiên cứu thị trường IDC cho biết để bù đắp chi phí sản xuất tăng, Apple cũng có thể tăng giá iPhone, và mức tăng có thể cao hơn dự đoán của bà.

Điều này có nghĩa là giá iPhone có thể tăng vượt kỳ vọng, với các dòng iPhone tiêu chuẩn, Pro và Pro Max có thể tăng tới 200 USD. Bà Popal cho rằng thời kỳ tăng giá chỉ 50 USD mỗi lần đã kết thúc.

Kể từ thập niên 1980, giá máy tính cá nhân và các thiết bị điện tử thường có xu hướng giảm, vì vậy việc giá tăng trở lại là điều hiếm gặp. Dữ liệu lạm phát gần đây cho thấy trong năm qua, giá phần mềm và phụ kiện máy tính đã tăng hơn 14%, trong khi máy tính bảng, thiết bị nhà thông minh và phần cứng máy tính tăng khoảng 1,3%.

Nhu cầu chip AI đang “lấn át” nguồn cung chip tiêu dùng

Trước đây, các sản phẩm như điện thoại thông minh và ô tô chủ yếu sử dụng chip nhớ do 3 nhà sản xuất lớn toàn cầu cung cấp là Micron Technology, Samsung Electronics và SK Hynix. Tuy nhiên, khi các tập đoàn công nghệ lớn như Alphabet, Amazon, Meta, Oracle và các công ty trung tâm dữ liệu khác xây dựng hạ tầng AI quy mô lớn, nhu cầu chip tăng vọt.

Phó chủ tịch phụ trách dữ liệu và phân tích của IDC, Francisco Jeronimo, cho biết hiện các “siêu trung tâm dữ liệu” đang cạnh tranh bằng cách trả giá cao để mua toàn bộ công suất sản xuất của 3 hãng chip lớn.

Ông Jeronimo nói rằng trước đây Micron, SK Hynix và Samsung chủ yếu sản xuất DRAM và NAND cho điện thoại thông minh, máy tính cá nhân và các thiết bị tiêu dùng. Nhưng hiện nay, chip bộ nhớ băng thông cao (HBM) dùng cho trung tâm dữ liệu mang lại lợi nhuận cao hơn, khiến các hãng chuyển trọng tâm sản xuất sang HBM.

Nói cách khác, các nhà sản xuất chip cho rằng với cơ hội tăng trưởng khổng lồ trong nhiều năm tới, việc sản xuất chip cho điện thoại hoặc máy tính cá nhân không còn hấp dẫn như trước. Micron Technology từng tuyên bố năm ngoái rằng họ gần như từ bỏ sản xuất chip tiêu dùng để đáp ứng nhu cầu AI tăng mạnh.

Ông Jeronimo cho biết khi nhu cầu AI tiếp tục tăng, nguồn cung bộ nhớ và lưu trữ ngày càng bị thu hẹp, giá chip tăng cao, và các công ty như Apple hay Microsoft đang chuyển chi phí này sang người tiêu dùng. Hiện tình trạng thiếu chip còn nghiêm trọng hơn cả giai đoạn đại dịch, khi nhiều nhà máy bị gián đoạn. Các kho hàng đã cạn, và mỗi con chip bộ nhớ hiện nay có giá cao hơn 100% đến 200% so với 6–12 tháng trước.

Wedbush Securities ước tính lượng đơn đặt hàng chip nhớ của các công ty công nghệ hiện cao gấp 15 lần so với nguồn cung. Trong khi đó, việc mở rộng sản xuất rất khó khăn vì xây dựng nhà máy bán dẫn có thể tốn tới 10 tỷ USD và mất 5 năm.

Tình trạng thiếu chip sẽ kéo dài bao lâu?

Các chuyên gia dự đoán việc mở rộng hoặc xây mới nhà máy chip cần thời gian dài, vì vậy tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài ít nhất đến năm 2027, thậm chí lâu hơn. Trong thời gian đó, giá thiết bị điện tử tiêu dùng sẽ tiếp tục tăng.

Công ty nghiên cứu Gartner dự báo rằng do chi phí chip tăng, giá máy tính cá nhân và điện thoại thông minh trong năm nay có thể tăng lần lượt 17% và 13% so với năm 2025. Ông Jeronimo cho rằng điều này cũng có thể khiến người dùng giữ thiết bị lâu hơn, từ đó ảnh hưởng đến doanh số điện thoại thông minh.

Ông Dan Ives khuyến nghị rằng tốt nhất nên mua thiết bị điện tử trước khi giá tiếp tục tăng, đặc biệt trong mùa mua sắm cuối năm khi giá có thể còn cao hơn nữa.