Nghệ thuật tác động đến DNA của bạn như thế nào

Những người tham gia các hoạt động nghệ thuật và văn hóa hằng tuần có tuổi sinh học trẻ hơn khoảng 1 năm so với những người hiếm khi tham gia.

Theo một nghiên cứu mới, việc đến phòng trưng bày nghệ thuật hoặc cầm cọ vẽ khoảng một lần mỗi tuần có thể giúp làm chậm quá trình lão hóa sinh học với hiệu quả tương đương tập thể dục thường xuyên.

“Những kết quả này cho thấy nghệ thuật có tác động đến sức khỏe ở cấp độ sinh học”, tác giả chính Daisy Fancourt thuộc Viện Dịch tễ học và Chăm sóc Sức khỏe, University College London, cho biết trong một thông cáo.

Nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Innovation in Aging, đã khảo sát 3.556 người trưởng thành tại Vương quốc Anh và phân tích các xét nghiệm máu của họ. Những người thường xuyên tham gia các hoạt động nghệ thuật và văn hóa có những thay đổi trong DNA cho thấy quá trình lão hóa diễn ra chậm hơn.

Những thay đổi di truyền giúp làm chậm lão hóa

Các nhà nghiên cứu sử dụng bảy phương pháp khác nhau để đánh giá các mẫu methyl hóa DNA — tức những dấu hóa học gắn lên DNA theo thời gian khi chúng ta già đi và được xem là các dấu ấn của tuổi sinh học. Tuổi sinh học phản ánh mức độ hoạt động của tế bào và các hệ cơ quan trong cơ thể, trong khi tuổi theo thời gian (tuổi đời) chỉ đơn thuần là khoảng thời gian một người đã sống.

Những người tham gia các hoạt động nghệ thuật thường xuyên hơn hoặc tham gia nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau dường như lão hóa chậm hơn khoảng 4% so với những người hiếm khi tham gia — mức hiệu quả tương đương với tập thể dục đều đặn. Ngay cả việc tham gia khoảng ba lần mỗi năm cũng có liên quan đến tốc độ lão hóa chậm hơn khoảng 2% đến 4%.

Những người tham gia các hoạt động nghệ thuật và văn hóa hằng tuần có tuổi sinh học trẻ hơn khoảng 1 năm so với những người hiếm khi tham gia. Trong khi đó, tập thể dục ít nhất một lần mỗi tuần chỉ liên quan đến việc tuổi sinh học trẻ hơn khoảng 6 tháng so với tuổi thực.

“Điều này bổ sung thêm vào khối bằng chứng ngày càng nhiều về tác động của nghệ thuật đối với sức khỏe. Các hoạt động nghệ thuật đã được chứng minh có thể giảm căng thẳng, giảm viêm và cải thiện nguy cơ mắc bệnh tim mạch, tương tự như những lợi ích mà tập thể dục mang lại”, tác giả cao cấp Feifei Bu, cũng thuộc Viện Dịch tễ học và Chăm sóc Sức khỏe của University College London, cho biết trong thông cáo.

Hiệu quả này rõ rệt hơn ở những người từ 40 tuổi trở lên, và vẫn giữ nguyên sau khi các nhà nghiên cứu điều chỉnh các yếu tố như cân nặng, hút thuốc, trình độ học vấn và thu nhập.

Các hoạt động nghệ thuật mà người tham gia báo cáo bao gồm nghệ thuật thị giác (vẽ tranh, vẽ, nhiếp ảnh, thủ công), âm nhạc (ca hát, chơi nhạc cụ, nghe nhạc) và nghệ thuật vận động (khiêu vũ).

Việc tham gia các hoạt động nghệ thuật và văn hóa có thể làm chậm quá trình lão hóa sinh học bằng cách giảm căng thẳng mạn tính và tình trạng viêm, từ đó trực tiếp làm thay đổi một số dấu hóa học trên DNA.

“Chính các tác giả cũng chỉ ra rằng sự giảm căng thẳng tâm lý – xã hội, những lợi ích đối với sức khỏe tim mạch và việc cải thiện các yếu tố nguy cơ tim mạch thông qua lối sống lành mạnh đi kèm đều có thể giải thích kết quả này”, Carolyn Lam, Phó Tổng biên tập của Journal of the American College of Cardiology (JACC) và đồng dẫn chương trình podcast hằng tuần JACC This Week, người không tham gia nghiên cứu, chia sẻ với The Epoch Times.

Bà cho biết việc tham gia nhiều loại hình nghệ thuật khác nhau — như âm nhạc, khiêu vũ hoặc nghệ thuật thị giác — có thể đặc biệt có lợi vì mỗi hoạt động mang lại những lợi ích khác nhau về thể chất, tinh thần và giao tiếp xã hội.

Những phát hiện này bổ sung cho các nghiên cứu trước đây cho thấy các hoạt động nghệ thuật có thể giúp giảm căng thẳng, giảm viêm và cải thiện sức khỏe tim mạch.

Là một vũ công khiêu vũ thể thao giàu kinh nghiệm, Lam cho biết với tư cách là một bác sĩ tim mạch, bà nhận thấy khiêu vũ “chính là” điểm giao thoa giữa tất cả những lợi ích mà nghiên cứu này đề cập.

“Khiêu vũ buộc cơ thể và trí não phải phối hợp trong thời gian thực”, bà nói. “Nhịp tim, nhịp thở, khả năng giữ thăng bằng, bạn nhảy, âm nhạc, trí nhớ — tất cả diễn ra cùng lúc; trong cùng một thời điểm, đây vừa là hoạt động nhận thức, vừa là hoạt động thể chất, vừa mang tính xã hội, vừa mang tính thẩm mỹ”.

Lý do nên kết hợp cả hai

Theo Lam, nghệ thuật và tập thể dục không phải là hai lựa chọn thay thế cho nhau mà bổ sung cho nhau.

“Hoạt động thể chất thường xuyên giúp duy trì khối cơ và mật độ xương, cải thiện thể lực tim phổi và tăng mức hấp thu oxy tối đa (VO₂ max)”, Lam nói. Đây là một trong những yếu tố dự báo khả năng sống còn mạnh nhất trong lĩnh vực tim mạch, và “việc đi xem một triển lãm nghệ thuật không thể làm tăng chỉ số này”.

Các nhà nghiên cứu cho biết vẫn cần thêm nhiều nghiên cứu để xác định liệu việc bắt đầu tham gia các hoạt động nghệ thuật ở giai đoạn muộn của cuộc đời có thể làm chậm quá trình lão hóa hay không, cũng như tần suất tham gia bao nhiêu là đủ để đạt được lợi ích.

Họ cũng lưu ý rằng đây là một nghiên cứu quan sát, được thực hiện trên một nhóm người tại Vương quốc Anh với phần lớn là người da trắng gốc châu Âu, nên chỉ cho thấy mối liên quan giữa việc tham gia nghệ thuật và tốc độ lão hóa chậm hơn, chứ không chứng minh được quan hệ nhân quả.

Dù vậy, Lam cho rằng những phát hiện này vẫn rất có giá trị, đặc biệt đối với những người gặp khó khăn khi thực hiện các bài tập thể dục thông thường.

“Đối với người cao tuổi, người thể trạng yếu hoặc mắc nhiều bệnh lý kèm theo khiến việc tập luyện cường độ cao trở nên khó khăn, nghệ thuật có thể là một con đường song song, dễ tiếp cận để đạt được một số lợi ích sinh học tương tự”, bà nói.

“Thông điệp tôi muốn gửi đến bệnh nhân của mình không phải là ‘hoặc cái này, hoặc cái kia’, mà là ‘hãy làm cả hai’. Hãy vận động cơ thể và nuôi dưỡng tâm hồn — cả hai đều quan trọng, và theo bằng chứng từ nghiên cứu này, cả hai dường như đều mang lại những tác động có lợi đối với đồng hồ biểu sinh”.

Thanh Long biên dịch