Ăn nhiều yến mạch có thể nhanh chóng làm giảm cholesterol

Chỉ trong ba ngày ăn nhiều yến mạch, các chất chuyển hóa phenolic có nguồn gốc từ ruột tăng lên giúp giảm cholesterol máu nhanh chóng. Đó là kết quả của một nghiên cứu mới công bố gần đây.

Nghiên cứu công bố trên Nature Communications đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy hệ vi sinh đường ruột đóng vai trò trung gian quan trọng trong các tác dụng chuyển hóa của yến mạch, đặc biệt là khả năng làm giảm cholesterol trong thời gian ngắn khi tiêu thụ ở liều cao.

Giảm nhanh lượng cholesterol sau khi ăn lượng lớn yến mạch

Nhóm nghiên cứu từ Đại học Bonn (Đức) đã tiến hành hai thử nghiệm can thiệp dinh dưỡng ngẫu nhiên có đối chứng trên những người mắc hội chứng chuyển hóa. Thử nghiệm thứ nhất đánh giá tác động của chế độ ăn yến mạch liều cao trong thời gian ngắn (hai ngày), trong đó các bữa ăn yến mạch thay thế hoàn toàn chế độ ăn phương Tây thường ngày. Thử nghiệm thứ hai đánh giá chế độ ăn yến mạch liều vừa trong 6 tuần, với một khẩu phần yến mạch mỗi ngày được bổ sung vào chế độ ăn thông thường.

Các chỉ số được theo dõi bao gồm chuyển hóa lipid, thành phần và chức năng hệ vi sinh đường ruột, cùng với các chất chuyển hóa do vi sinh vật tạo ra.

Kết quả cho thấy, chế độ ăn yến mạch liều cao trong 2 ngày làm giảm đáng kể cholesterol toàn phần và cholesterol lipoprotein tỷ trọng thấp (LDL-C) chỉ trong thời gian rất ngắn. Đáng chú ý, hiệu quả này có xu hướng duy trì ở mức thấp hơn ban đầu trong giai đoạn theo dõi kéo dài sau đó, cho thấy khả năng tồn tại của tác dụng chuyển hóa ngay cả sau khi ngừng can thiệp ngắn hạn.

Ngược lại, chế độ ăn yến mạch liều vừa trong 6 tuần không tạo ra sự cải thiện rõ rệt về lipid máu so với nhóm chứng, dù vẫn ghi nhận một số thay đổi sinh học có thể đo lường được. Điều này cho thấy liều lượng yến mạch có vai trò quyết định đối với mức độ đáp ứng chuyển hóa.

Vai trò của các chất chuyển hóa phenolic từ hệ vi sinh

Một phát hiện quan trọng của nghiên cứu là sự gia tăng các hợp chất phenolic trong huyết tương, đặc biệt là axit ferulic và axit dihydroferulic – những chất được tạo ra khi vi sinh vật đường ruột phân giải các thành phần sinh học của yến mạch. Sự gia tăng này rõ rệt nhất ở nhóm ăn yến mạch liều cao.

Các phân tích cho thấy những chất chuyển hóa phenolic này có liên quan chặt chẽ đến sự thay đổi các chỉ số cholesterol. Mặc dù mối liên hệ này chưa khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp, các nghiên cứu trước đây trên động vật cho thấy axit ferulic có khả năng ức chế enzym tham gia tổng hợp cholesterol và điều hòa biểu hiện gen liên quan đến tạo lipid ở gan.

Cả hai chế độ ăn yến mạch đều gây ra những thay đổi chọn lọc trong hệ vi sinh đường ruột, nhưng không làm thay đổi đáng kể cấu trúc cốt lõi hay độ đa dạng tổng thể của quần thể vi khuẩn. Điều này cho thấy yến mạch có thể tác động chủ yếu lên chức năng chuyển hóa của vi sinh vật, hơn là làm biến đổi toàn diện hệ vi sinh.

Ở chế độ liều cao ngắn hạn, nhóm nghiên cứu còn ghi nhận sự gia tăng của một số nhóm vi khuẩn được cho là liên quan đến quá trình lão hóa khỏe mạnh. Các tác giả giả thuyết rằng những vi khuẩn này có thể tham gia chuyển hóa các hợp chất phenolic từ yến mạch, qua đó góp phần vào tác dụng hạ cholesterol, nhưng cần thêm nghiên cứu để xác nhận.

Ý nghĩa và triển vọng

Nhìn chung, kết quả nghiên cứu cho thấy chế độ ăn yến mạch liều cao trong thời gian ngắn có thể mang lại lợi ích chuyển hóa rõ rệt, đặc biệt trong việc cải thiện lipid máu ở người mắc hội chứng chuyển hóa. Đây có thể là một biện pháp can thiệp chi phí thấp, dễ triển khai và tương đối bền vững trong bối cảnh y tế cộng đồng.

Thanh Long t/h