Bà Tiêu Mỹ Cầm nêu 3 trụ cột phát triển ngành UAV Đài Loan

Phó Tổng thống Đài Loan Tiêu Mỹ Cầm hôm thứ Sáu (30/10) đề xuất 3 trụ cột nhằm giúp Đài Loan củng cố vị thế là trung tâm chuỗi cung ứng máy bay không người lái (UAV) của các nền dân chủ tại châu Á.

Phát biểu tại “Diễn đàn Quốc tế UAV Đài Loan 2026 và Lễ khai trương Học viện Quốc tế UAV”, bà Tiêu cho biết chính quyền coi các hệ thống không người lái là một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược quốc gia.

Nhằm củng cố vị thế trung tâm châu Á trong chuỗi cung ứng UAV của các nền dân chủ, Đài Loan tập trung phát triển dựa trên 3 trụ cột: xây dựng chuỗi cung ứng đáng tin cậy, hoàn toàn “phi đỏ” (không sử dụng linh kiện Trung Quốc); phát triển trí tuệ nhân tạo biên và đổi mới dựa trên phần mềm; thúc đẩy hợp tác quốc tế và triển khai “ngoại giao UAV”.

Ngành công nghiệp UAV Đài Loan tăng trưởng nhanh, bắt kịp xu hướng quốc tế

Phủ Tổng thống Đài Loan đã ra thông cáo về việc bà Tiêu tham dự sự kiện vào sáng thứ Sáu. Theo Vision Times, bà phát biểu bằng tiếng Anh.

Tham dự sự kiện còn có Bộ trưởng Ngoại giao Lâm Giai Long, Thứ trưởng Quốc phòng Từ Tư Kiệm, Thứ trưởng Chính vụ Bộ Kinh tế Hà Tấn Thương, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Trung Sơn Lý Thế Cường, cùng các đại sứ và đại diện nhiều nước tại Đài Loan.

Bà Tiêu cho biết UAV có phạm vi ứng dụng rộng hơn nhiều so với lĩnh vực quốc phòng và tuần duyên, đồng thời có thể phục vụ các mục đích dân sự trong nông nghiệp, giao thông, giáo dục, cơ sở hạ tầng công cộng và nhiều lĩnh vực khác.

Việc phát triển ngành công nghiệp UAV cũng đòi hỏi sự phối hợp giữa nhiều bộ, ngành. Các đơn vị tham gia bao gồm Bộ Kinh tế, Bộ Phát triển Kỹ thuật số và các tổ chức được chính quyền hỗ trợ như Viện Nghiên cứu Khoa học Trung Sơn và Viện Nghiên cứu Công nghệ Công nghiệp.

Hội đồng An ninh Quốc gia cùng các cơ quan khác cũng tích cực tham gia, điều phối hoạt động liên ngành nhằm bảo đảm sự kết nối giữa các khâu ứng dụng, phát triển thị trường, sản xuất UAV và các công tác kỹ thuật liên quan, qua đó xây dựng một “đội UAV quốc gia” có sự phối hợp chặt chẽ.

Ban lãnh đạo Học viện Quốc tế UAV quy tụ đại diện từ 3 lĩnh vực: quốc phòng và an ninh, hợp tác quốc tế và đổi mới công nghiệp. Bà Tiêu cho rằng đây là một cột mốc quan trọng, phù hợp với chủ đề của sự kiện: Đài Loan trở thành trung tâm châu Á trong chuỗi cung ứng UAV của các nền dân chủ.

Bà Tiêu cho biết dù Đài Loan tham gia phát triển lĩnh vực phương tiện không người lái muộn hơn một số quốc gia, nhưng thế mạnh về bán dẫn, kỹ thuật chính xác và công nghệ sản xuất tiên tiến đã giúp hòn đảo nhanh chóng bắt kịp. Theo bà, ngành công nghiệp UAV của Đài Loan đang tăng tốc phát triển, với kim ngạch xuất khẩu trong nửa đầu năm nay đã vượt tổng kim ngạch của cả năm ngoái.

Bà cho biết, dưới tầm nhìn của Tổng thống Lại Thanh Đức, Đài Loan đang định hướng chính sách quốc phòng và phát triển công nghiệp vào mục tiêu xây dựng “đội UAV quốc gia” đẳng cấp thế giới, nhằm nâng cao năng lực tự vệ và sức răn đe chiến lược.

Theo đó, chiến lược của Đài Loan là kết hợp nhu cầu an ninh với đổi mới dân sự và hợp tác quốc tế, qua đó mở rộng quy mô và nâng cao năng lực sản xuất của ngành UAV.

Bà Tiêu đánh giá Học viện Quốc tế UAV là đối tác then chốt trong hệ sinh thái hợp tác công – tư, góp phần thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác giữa các nhà sản xuất trong nước và các đối tác quốc tế.

3 trụ cột củng cố vị thế trung tâm chuỗi cung ứng UAV của Đài Loan

Theo bà Tiêu, để củng cố vị thế trung tâm châu Á trong chuỗi cung ứng UAV của các nền dân chủ, Đài Loan sẽ triển khai lộ trình phát triển dựa trên 3 trụ cột chính.

Thứ nhất, xây dựng chuỗi cung ứng “phi đỏ” đáng tin cậy 100%. Bà Tiêu cho rằng các chế độ chuyên chế lợi dụng “cửa sau” và sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng, do đó các nền dân chủ cần có những lựa chọn thay thế an toàn. Đài Loan quyết tâm xây dựng chuỗi cung ứng “phi đỏ” hoàn toàn, bảo đảm các linh kiện như bộ vi xử lý và bộ điều khiển bay đáp ứng những tiêu chuẩn cao nhất về an ninh mạng và tính toàn vẹn trong vận hành.

Thứ hai là phát triển trí tuệ nhân tạo biên (Edge AI) và đổi mới dựa trên phần mềm (Software-Defined Innovation). Bà Tiêu cho rằng phần mềm đã trở thành yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt trong công nghệ UAV.

Đài Loan đang tích hợp AI biên vào các nền tảng tự hành, cho phép hệ thống đưa ra quyết định tức thời, kết hợp dữ liệu từ các cảm biến và định vị, dẫn đường trong những khu vực không có tín hiệu GPS. Với hệ sinh thái bán dẫn và AI phát triển mạnh, Đài Loan có thể cung cấp cho các đối tác những nền tảng công nghệ thế hệ mới.

Trụ cột thứ ba là thúc đẩy hợp tác quốc tế và triển khai “ngoại giao UAV”. Bà Tiêu cho rằng Đài Loan không thể tự mình xây dựng toàn bộ chuỗi cung ứng. Vì vậy, song song với việc phát triển hệ sinh thái trong nước, “Đài Loan tích cực thúc đẩy hợp tác toàn cầu, bao gồm nghiên cứu và phát triển chung, chuyển giao công nghệ, hợp tác sản xuất và mua sắm”.

Nhu cầu về các hệ thống không người lái hiện diện trên toàn cầu, nhưng chỉ có một số ít quốc gia đủ năng lực sản xuất hàng loạt. Bà Tiêu cho biết: “Thế mạnh của Đài Loan trong nghiên cứu và phát triển, sản xuất thiết bị theo đơn đặt hàng (OEM) và sản xuất hàng loạt khiến Đài Loan trở thành đối tác lý tưởng trong hợp tác sản xuất”.

Bà dẫn chứng chuyến thăm Palau hồi tháng 6, khi Bộ Ngoại giao Đài Loan trao tặng 4 UAV phục vụ tuần tra trên biển và cứu hộ. Thông qua Học viện Quốc tế UAV và Trường Cao đẳng Cộng đồng Palau, Đài Loan đang hỗ trợ quốc đảo này nâng cao năng lực vận hành UAV và thực thi pháp luật trên biển.

Theo bà, hoạt động này cho thấy cách Đài Loan hỗ trợ các đối tác quốc tế: không chỉ giới hạn trong lĩnh vực quốc phòng, Đài Loan còn sẵn sàng chia sẻ chuyên môn kỹ thuật và cung cấp các giải pháp ứng dụng phù hợp với nhu cầu, phục vụ các lĩnh vực dân sự, môi trường và an ninh.

Ngân sách 44,2 tỷ Đài tệ được phân bổ thực hiện trong 6 năm

Ngành công nghiệp UAV Đài Loan đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ. Chiến lược trọng tâm là xây dựng “chuỗi cung ứng phi đỏ 100%”, đồng thời phát huy thế mạnh về bán dẫn và công nghệ thông tin – truyền thông (ICT) để mở rộng hoạt động sản xuất hàng loạt, hướng tới thị trường toàn cầu.

Khoản ngân sách 44,2 tỷ Đài tệ đã chính thức được thông qua trong lần đọc thứ ba dự toán ngân sách tổng thể vào tháng 8/2026. Phe cầm quyền và phe đối lập đã đạt đồng thuận phân bổ khoản ngân sách này trong 6 năm, nhằm bảo đảm chính sách được triển khai liên tục và hoạt động xuất khẩu duy trì ổn định.

Hiện nay, Ba Lan, Cộng hòa Séc, Mỹ và khu vực Trung Đông là những thị trường xuất khẩu UAV chủ yếu của Đài Loan. Một phần đáng kể UAV được xuất khẩu sang châu Âu sau đó được chuyển tiếp đến tiền tuyến Ukraine.

Đài Loan hiện có hơn 267 doanh nghiệp tham gia hệ sinh thái UAV, với sự phân bố theo khu vực và phân công chuyên ngành rõ ràng. Kết quả rà soát mới nhất của Bộ Kinh tế và Viện Hành chính cho thấy Đài Loan đã hình thành hệ sinh thái chuỗi cung ứng “phi đỏ” hoàn chỉnh: miền Bắc tập trung vào nghiên cứu, phát triển và viễn thông; miền Trung đảm nhiệm lắp ráp máy bay hoàn chỉnh và sản xuất hệ thống động lực; miền Nam hình thành cụm kiểm định.

“Đội UAV quốc gia” đã hình thành, quy tụ các doanh nghiệp như Hán Tường, Lôi Hổ, Giai Thế Đạt, Trường Vinh Hàng Thái, Phi Hồng, Đài Hi Sáng… Mỗi khu vực Bắc, Trung, Nam đều tập trung phát triển những lĩnh vực chuyên biệt trong chuỗi cung ứng.

Trong số này, hơn 20 doanh nghiệp đã tham gia được vào chuỗi cung ứng của Mỹ. Năm nay, Đài Loan còn chính thức được Hiệp hội AUVSI của Mỹ trao quyền cấp chứng nhận Green UAS ở nước ngoài, trở thành nơi đầu tiên bên ngoài nước Mỹ được trao quyền này. Điều đó có nghĩa là linh kiện do các doanh nghiệp Đài Loan sản xuất có thể trực tiếp đáp ứng các tiêu chuẩn an ninh mạng trong hoạt động mua sắm của chính phủ và quân đội các nước Âu – Mỹ.