Ngoại trưởng Canada: Ottawa “theo dõi sát” vụ tấn công học viên Pháp Luân Công ở Toronto

Ngoại trưởng Canada Anita Anand cho biết bộ của bà đã nắm được và đang “theo dõi sát” vụ một học viên Pháp Luân Công bị tấn công khi biểu tình trước Lãnh sự quán Trung Quốc ở Toronto.

“Bộ Ngoại giao Canada đã nắm được và đang theo dõi sát sự việc đáng lo ngại xảy ra ngày 22/9/2026”, bà Anand viết trong bức thư đề ngày 22/10 gửi Nghị sĩ Đảng Bảo thủ Jacob Mantle. Sự việc bà nhắc tới liên quan đến “một người biểu tình ôn hòa Pháp Luân Công trên vỉa hè bên ngoài Lãnh sự quán Trung Quốc tại Toronto”. Trước đó, ông Mantle đã viết thư cho bà về vụ tấn công.

Video ghi lại vụ việc cho thấy một người đàn ông mặc áo khoác có miếng vải in hình quốc kỳ Trung Quốc tấn công hai học viên Pháp Luân Công là bà Lina Li và bà Nora Geng bên ngoài lãnh sự quán hôm 22/9. Hai bà đứng trên vỉa hè công cộng, trưng biểu ngữ để mọi người biết về cuộc đàn áp môn tu luyện tinh thần Pháp Luân Công của chế độ cộng sản Trung Quốc.

Trong video, người đàn ông phá các biểu ngữ, xô đẩy bà Li và buông lời dọa giết khi bà cố bảo vệ các biểu ngữ. Ông ta còn nói vỉa hè là “lãnh thổ Trung Quốc”, viện dẫn Luật Chống ly khai của Trung Quốc và định đá bà Geng khi bà đang quay video.

Cảnh sát Toronto đã đến hiện trường và cho biết đang điều tra vụ việc.

Trong thư, bà Anand cho biết các quan chức Bộ Ngoại giao “đang trao đổi với các cơ quan an ninh trong nước về khả năng vụ việc có liên hệ quốc tế”. Các quan chức này cũng “nắm được rằng cả cảnh sát địa phương lẫn Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) hiện đang điều tra vụ việc”.

Bà nói thêm rằng bà và Bộ trưởng An ninh Công cộng Gary Anandasangaree “đang theo dõi sát vấn đề” và “sẽ bảo đảm Canada thực hiện các bước cần thiết để phản hồi vụ việc này”.

“Xin ông yên tâm rằng Chính phủ Canada rất coi trọng các mối đe dọa đối với sự an toàn và an ninh của người Canada và của tất cả những ai đang ở Canada”, bà Anand viết. “[Chính phủ] đã có sẵn các cơ chế ứng phó để xử lý những lo ngại về đàn áp xuyên quốc gia”.

“Canada sẽ không bao giờ dung thứ hành vi can thiệp nước ngoài hay đàn áp xuyên quốc gia nhằm vào công dân của mình hay những người đang ở Canada”.

Bà nêu rõ Ottawa lên án đàn áp xuyên quốc gia “bằng những lời lẽ mạnh mẽ nhất” và “dưới mọi hình thức”. Trong một tuyên bố chung hồi tháng 6/2025, Canada và các nước G7 khác từng xác định đàn áp xuyên quốc gia là “một hình thức can thiệp nước ngoài hung hăng, trong đó các nhà nước hoặc lực lượng đại diện của họ tìm cách đe dọa, quấy rối, gây hại hoặc ép buộc các cá nhân hay cộng đồng bên ngoài biên giới của mình”.

“Không thể chấp nhận”

Bà Anand viết thư này để trả lời lá thư ông Mantle gửi bà và đăng lên mạng xã hội hôm 13/10. Trong thư, ông Mantle đề nghị bà Anand điều tra vụ tấn công và trục xuất kẻ tấn công khỏi Canada nếu xác định người này là đặc vụ của Bắc Kinh.

“Các hành vi bạo lực nhằm vào người biểu tình ôn hòa là không thể chấp nhận ở Canada”, ông Mantle viết. “Tôi tin bà cũng đồng ý rằng các tác nhân của chính quyền nước ngoài hành xử như vậy là không thể chấp nhận. Hành vi này chắc chắn vi phạm mọi chuẩn mực ứng xử ngoại giao đã được thừa nhận”.

Ông nói các đặc vụ nước ngoài “không có quyền hay quyền miễn trừ nào để đe dọa hay uy hiếp bất kỳ ai ở Canada”.

“Các video công khai về vụ việc cho thấy rõ người đàn ông lao tới gây sự với người biểu tình, phá hỏng biểu ngữ của bà, dọa dùng bạo lực và dọa áp luật Trung Quốc với bà”, ông viết.

Ông Mantle viết thêm rằng trong chiến dịch tranh cử năm 2025, Thủ tướng Mark Carney “đã nói Trung Quốc là mối đe dọa an ninh lớn nhất của Canada”. Ông cũng dẫn báo cáo cuối cùng công bố tháng 1/2025 của cuộc điều tra công khai về can thiệp nước ngoài, do Thẩm phán Marie-Josée Hogue chủ trì. Báo cáo này gọi Bắc Kinh là “thủ phạm hoạt động ráo riết nhất” nhắm vào Canada.

“Vì vậy, với tư cách Bộ trưởng Ngoại giao, bà có trách nhiệm phải hành động khi Trung Quốc tìm cách phá hoại nền dân chủ và tự do ở Canada”, thư của ông Mantle viết.

Khi đăng thư trả lời của bà Anand lên mạng xã hội, ông Mantle nói phản ứng của Chính phủ Đảng Tự do trước vụ việc là “con số không”.

“Đây là lý do Canada vẫn là sân chơi của các đặc vụ nước ngoài thù địch”, ông viết trong bài đăng trên X hôm thứ Hai (26/10).

“Không phải sự việc đơn lẻ”

Học viên Pháp Luân Công và những người ủng hộ cũng kêu gọi bà Anand lên án vụ tấn công và nêu vấn đề này với Bắc Kinh. Họ nói vụ tấn công “không phải sự việc đơn lẻ”, và hơn hai thập niên qua, học viên Pháp Luân Công ở Canada đã trình báo bị quấy rối, theo dõi, uy hiếp, đe dọa và hành hung, gắn với chiến dịch đàn áp môn tu luyện này của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Pháp Luân Công, còn gọi là Pháp Luân Đại Pháp, là môn tu luyện tinh thần truyền thống của Trung Hoa, kết hợp các bài tập thiền định với những lời dạy về đạo đức xoay quanh các nguyên lý Chân, Thiện, Nhẫn. Từ năm 1999, chế độ cộng sản ở Trung Quốc đàn áp môn tu luyện này vì coi sự phổ biến ngày càng rộng của Pháp Luân Công là mối đe dọa đối với quyền cai trị của mình, và đặt mục tiêu xóa sổ môn tu luyện.

Các báo cáo cho thấy học viên phải chịu cảnh bắt giam hàng loạt, tra tấn, bỏ tù trong trại lao động và bị cưỡng bức thu hoạch nội tạng.

Hồi tháng 9, Hiệp hội Pháp Luân Đại Pháp Canada ra tuyên bố, đề nghị bà Anand chuyển tới Bắc Kinh thông điệp rằng “mọi hành vi tìm cách đe dọa, uy hiếp hay đàn áp những người ở Canada vì niềm tin hoặc việc bày tỏ quan điểm hợp pháp của họ đều không thể chấp nhận”.

Hiệp hội cũng đề nghị bà Anand yêu cầu Lãnh sự quán Trung Quốc làm rõ có nhà ngoại giao hay nhân sự liên quan nào của lãnh sự quán tham gia vụ tấn công hay không, và nếu có thì áp dụng các biện pháp ngoại giao thích hợp.

Ngoài ra, hiệp hội kêu gọi bà Anand phối hợp với ông Anandasangaree để tiếp tục tăng cường phản ứng của Canada trước hoạt động đàn áp xuyên quốc gia của Bắc Kinh.

Hồi tháng 9, Bộ An ninh Công cộng Canada nói với The Epoch Times rằng Chính phủ coi trọng các mối đe dọa đối với sự an toàn và an ninh của người Canada, và đang hành động để đối phó với can thiệp nước ngoài và đàn áp xuyên quốc gia.

Omid Ghoreishi đóng góp cho bài viết này.