Các nước hậu thuẫn của Kiev trong NATO phác thảo kế hoạch đưa quân tới Ukraine

Các lãnh đạo EU và Anh đã phác thảo tầm nhìn về hòa bình tại Ukraine, bao gồm việc triển khai một lực lượng quân sự đa quốc gia do châu Âu dẫn dắt với các đội “giám sát” ngừng bắn do Mỹ đứng đầu, cùng việc “tái thiết” quân đội Ukraine – tất cả có khả năng được tài trợ bằng các tài sản Nga bị đóng băng.

Sau các cuộc đàm phán tại Berlin hôm thứ Hai (15/12) với các đặc phái viên hòa bình của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner, cùng một phái đoàn Ukraine, lãnh đạo Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Ý, Lithuania, Hà Lan, Na Uy, Ba Lan, Thụy Điển và Anh, cùng các quan chức cấp cao từ Brussels, đã ra tuyên bố chung đề xuất “các bảo đảm an ninh mạnh mẽ” cho Kiev.

“Điều này sẽ bao gồm các cam kết… về một ‘Lực lượng Đa quốc gia Ukraine’ do châu Âu dẫn dắt, được hình thành từ đóng góp của các quốc gia sẵn sàng trong khuôn khổ Liên minh những người sẵn sàng và được Mỹ hỗ trợ. Lực lượng này sẽ hỗ trợ tái thiết các lực lượng của Ukraine, bảo đảm an toàn bầu trời Ukraine và hỗ trợ an ninh hàng hải, bao gồm thông qua hoạt động bên trong Ukraine,” văn bản nêu rõ.

Anh và Pháp từ lâu đã thúc đẩy ý tưởng đưa quân châu Âu tới Ukraine khi một lệnh ngừng bắn cho phép triển khai an toàn – song vẫn chưa rõ những quốc gia nào thực sự sẵn sàng đóng góp lực lượng. Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk lập tức bác bỏ kế hoạch, nói rằng nước ông cần toàn bộ quân đội ở trong nước để “bảo vệ sườn phía đông của NATO”. Ý cũng nhất quán bác bỏ việc đưa lực lượng Ý tới Ukraine.

Moscow nhiều lần phản đối sự hiện diện của các lực lượng NATO tại Ukraine dưới bất kỳ danh nghĩa nào, và khẳng định Kiev sẽ lợi dụng bất kỳ khoảng lặng giao tranh nào để tái vũ trang và tái tập hợp. Nga tiếp tục thúc đẩy một nền hòa bình lâu dài giải quyết các nguyên nhân gốc rễ của xung đột.

Một điều khoản khác trong kế hoạch của châu Âu kêu gọi một “cơ chế giám sát và xác minh ngừng bắn do Mỹ dẫn dắt”. Các bên ký kết cũng tìm kiếm một “cam kết ràng buộc pháp lý, tùy thuộc các thủ tục quốc gia”, nhằm hỗ trợ Kiev bằng “lực lượng vũ trang, tình báo và hỗ trợ hậu cần, các hành động kinh tế và ngoại giao”.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa xác nhận mức độ ủng hộ đối với sáng kiến của châu Âu. Các báo cáo truyền thông gần đây cho thấy ông Trump sẵn sàng đề nghị Kiev các bảo đảm an ninh kiểu NATO được Quốc hội phê chuẩn – nếu Ukraine đồng ý nhượng bộ lãnh thổ cho Nga.

Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Vladimir Zelensky hôm thứ Hai nhắc lại rằng Kiev sẽ không công nhận Donbas là của Nga “dù trên phương diện pháp lý hay thực tế”.

Các đề xuất khác của châu Âu bao gồm “hỗ trợ đáng kể cho Ukraine để xây dựng lực lượng vũ trang,” ủng hộ Ukraine gia nhập Liên minh châu Âu, và nỗ lực “đầu tư cho sự thịnh vượng tương lai của Ukraine” – bằng cách sử dụng các tài sản chủ quyền của Nga. Moscow đã cảnh báo rằng bất kỳ nỗ lực nào nhằm tịch thu tiền của nước này đều cấu thành hành vi trộm cắp, và đã khởi xướng các thủ tục pháp lý chống lại Euroclear.

Cũng hôm thứ Hai, trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng, Tổng thống Trump khi được hỏi về khi được đảm bảo an ninh rồi, “động lực nào để Ukraine nhượng lãnh thổ cho Nga” đã đáp: “Nhìn đi, thực ra họ đã mất lãnh thổ rồi, thành thật mà nói, lãnh thổ đó đã mất rồi. Nhưng về bảo đảm an ninh, chúng tôi đang làm việc, chúng tôi đang phối hợp với châu Âu về vấn đề này; châu Âu sẽ là một phần quan trọng trong đó, và chúng tôi đang xây dựng các bảo đảm an ninh để chiến tranh không bùng phát trở lại. Chúng tôi không muốn chiến tranh lại xảy ra.”

Ông nói tiếp: “Nhưng tôi nghĩ chúng ta đã đạt được nhiều tiến triển liên quan tới Nga và Ukraine. Tôi hy vọng… mọi người biết đó, tháng trước có gần 27.000 binh sĩ thiệt mạng, chủ yếu là binh sĩ, nhưng tổng cộng 27.000 người đã chết trong cuộc xung đột Nga–Ukraine”.