Cơ phó flydubai đâm cơ trưởng, máy bay lao 5.486,4 mét, Israel điều tra nghi án khủng bố

Chuyến bay flydubai FZ1073 từ Dubai đến Tel Aviv phải chuyển hướng hạ cánh khẩn cấp tại Ả Rập Xê Út sau một vụ bạo lực nghiêm trọng giữa hai phi công. Cơ phó bị cáo buộc dùng dao đâm cơ trưởng và tìm cách giành quyền kiểm soát, khiến máy bay giảm độ cao đột ngột hàng chục nghìn mét trước khi tình hình được khống chế. Giới chức Israel đang điều tra khả năng đây là một âm mưu tấn công khủng bố, nhưng động cơ cuối cùng vẫn chưa được xác nhận.

Cơ phó trên chuyến flydubai tới Tel Aviv bị cáo buộc đâm cơ trưởng và tìm cách kiểm soát máy bay, khiến máy bay lao xuống hàng chục nghìn feet. Hành khách và tổ bay can thiệp, máy bay sau đó hạ cánh an toàn tại Ả Rập Xê Út. Israel đang điều tra khả năng đây là một vụ tấn công khủng bố, nhưng động cơ cuối cùng chưa được xác nhận.

Diễn biến chuyến bay FZ1073

Chuyến bay flydubai FZ1073, từ sân bay Dubai International Airport (DXB) đến sân bay Ben Gurion Airport (TLV), cất cánh lúc khoảng 03:05 UTC và lên độ cao hành trình khoảng 10.363,2 mét. Khoảng 05:21 UTC, dữ liệu ADS-B cho thấy máy bay bắt đầu giảm độ cao rất mạnh, sau đó tăng lên rồi lại giảm tiếp; tới khoảng 05:33 UTC nó ổn định quanh mức 4572 mét.

Điểm đáng chú ý là các mã khẩn cấp trên máy phát đáp (transponder) thay đổi liên tiếp:

05:28:48 UTC: squawk 7700 — mã khẩn cấp chung.

Khoảng 05:35 UTC: squawk 7500 — mã quốc tế báo hiệu “can thiệp trái phép (unlawful interference)”, tức có sự can thiệp trái phép đối với máy bay, thường được hiểu là tình huống không tặc hoặc đe dọa tương tự.

Sau đó máy bay lại chuyển về 7700, quay hướng và bay đến Tabuk, Ả Rập Xê Út, nơi nó hạ cánh an toàn.

Máy bay thực sự giảm bao nhiêu mét?

Tờ Reuters, dựa trên dữ liệu Flightradar24, cho biết máy bay giảm gần 4.267,2 mét trong chưa đầy 30 giây. Tờ AP mô tả nó giảm từ khoảng 10085 mét xuống 5181 mét trong khoảng một phút, tức khoảng 4876 mét. Vì vậy dữ liệu theo dõi chuyến bay cho thấy một cú giảm cực kỳ lớn nhưng các nguồn chưa thống nhất chính xác con số.

Điều gì xảy ra trong buồng lái?

Ba quan chức Israel nói với tờ Reuters rằng cơ phó được cho là đã đâm cơ trưởng, và nhà chức trách Israel đang xem xét khả năng đây là một vụ tấn công có chủ ý. Một quan chức nói người bị nghi tấn công mang quốc tịch Oman. Tuy nhiên, thông tin này chưa phải kết luận điều tra cuối cùng, và Oman cũng như UAE chưa đưa ra xác nhận tương ứng tại thời điểm tờ Reuters cập nhật bài.

Tờ AP thận trọng hơn: hai quan chức được tờ AP dẫn lời xác nhận hai phi công đã đánh nhau trong buồng lái và một người có dao, nhưng nguyên nhân của cuộc xô xát vẫn chưa rõ. Cả cơ trưởng và cơ phó đều bị thương và được đưa vào bệnh viện sau khi máy bay hạ cánh.

Theo Reuters, tiếp viên đã vào buồng lái và giành quyền kiểm soát tình hình. Một số lời kể của hành khách hoặc người thân hành khách nói họ nghe tiếng la hét, nhìn thấy một người cầm dao, một phi công nằm trên sàn và có nhiều máu; Tờ Reuters lưu ý rằng một số hình ảnh lan truyền trên mạng lúc đó chưa được họ xác minh độc lập.

Israel thực sự nói gì về “9/11”?

Reuters cho biết đánh giá hiện thời của một số quan chức Israel là sự việc có thể là một “âm mưu tấn công khủng bố (attempted terror attack)”. Tuy nhiên, ngay khi máy bay vừa hạ cánh, người phát ngôn Văn phòng Thủ tướng Israel lại nói đây không được cho là một vụ không tặc, mà là một “sự cố khác”. Cuộc điều tra sau đó tiếp tục xem xét khả năng động cơ khủng bố.

Israel đã điều chiến đấu cơ

AP xác nhận Israel đã cho chiến đấu cơ xuất kích vì ban đầu lo ngại máy bay chở nhiều công dân Israel có thể đang bị không tặc. Sau khi máy bay đổi hướng tới Tabuk và tình hình trở nên rõ hơn, nguy cơ đó được đánh giá lại.

Hành khách và phi hành đoàn

flydubai xác nhận rằng toàn bộ hành khách đã an toàn và được kiểm đếm đầy đủ sau khi hạ cánh. Hãng không công bố chi tiết nguyên nhân, chỉ nói FZ1073 “đã gặp một sự cố (experienced an incident)” và đang phối hợp với các cơ quan chức năng.

Số người trên máy bay đang có một chút khác biệt giữa các báo cáo. Reuters nói truyền thông Israel đưa tin có khoảng 150 hành khách Israel, trong khi một số nguồn khác đưa tổng số hành khách khoảng 174–180 người. Vì flydubai chưa công bố danh sách đầy đủ, chưa nên coi một trong các con số đó là số chính thức.

Vì sao máy bay hạ cánh ở Ả Rập Xê Út?

FZ1073 đang bay qua khu vực Ả Rập Xê Út–Jordan trên đường tới Israel, nên Tabuk ở tây bắc Ả Rập Xê Út là sân bay chuyển hướng phù hợp trong tình trạng khẩn cấp. Ả Rập Xê Út và Israel không có quan hệ ngoại giao chính thức, nhưng Ả Rập Xê Út đã mở không phận cho các chuyến bay Israel từ năm 2022 và trước đây cũng từng tiếp nhận máy bay chở người Israel trong tình huống khẩn cấp.

Vân Thiên, theo New York Post, Reuters, Associated Press (AP), Flightradar24