Ebola bùng phát nhanh chưa từng có ở Congo, hơn 2.000 người tử vong

Cơ quan y tế Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) ngày 11/8 cho biết dịch Ebola trong nước tiếp tục lan nhanh, với số ca tử vong được xác nhận đã vượt 2.000 người. Đây là đợt bùng phát Ebola có tốc độ lây lan nhanh nhất từng được ghi nhận tại nước này.

Theo dữ liệu mới nhất của Viện Y tế Công cộng Congo, số người tử vong được xác nhận do Ebola trên toàn quốc đã lên tới 2.011 người, 5 tỉnh ghi nhận tổng cộng 4.381 ca bệnh được xác nhận.

Đây là đợt bùng phát Ebola thứ 17 tại Cộng hòa Dân chủ Congo. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Bộ Y tế Congo xác nhận dịch bệnh do virus Ebola thuộc chủng Bundibugyo gây ra. Hiện chưa có vắc-xin hoặc thuốc điều trị đặc hiệu nào được cấp phép cho chủng virus này; WHO đã đề xuất đưa vắc-xin Ebola hiện có, vốn nhằm vào chủng Zaire, vào thử nghiệm lâm sàng để đánh giá hiệu quả đối với chủng Bundibugyo.

Ngày 17/5, WHO đã xếp đợt dịch này vào diện “Tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”. Dịch không chỉ lan rộng trong lãnh thổ Cộng hòa Dân chủ Congo mà nước láng giềng Uganda cũng từng ghi nhận các ca bệnh nhập cảnh.

Một số nghiên cứu cho thấy dịch bệnh có thể đã bắt đầu lây lan tại tỉnh Ituri của Congo từ tháng 1 năm nay, thậm chí sớm hơn. Một nghiên cứu công bố gần đây trên tạp chí Science cho rằng riêng từ giữa tháng 1 đến ngày 15/5, địa phương này có thể đã ghi nhận hơn 500 ca nghi nhiễm. Tuy nhiên, đây là con số ước tính dựa trên mô hình và vẫn cần được cơ quan chức năng xác nhận.

Nhiều trở ngại trong kiểm soát dịch

Cơ quan y tế cho biết công tác phòng chống dịch hiện đối mặt với nhiều khó khăn, gồm phát hiện ca bệnh chậm, thiếu vật tư y tế, xung đột vũ trang và tình hình an ninh bất ổn tại các vùng dịch. Những yếu tố này khiến việc truy vết người tiếp xúc gần, cách ly bệnh nhân và ngăn chặn virus lây lan tiếp tục trở nên khó khăn hơn.

Tốc độ gia tăng số người tử vong của đợt dịch lần này đặc biệt đáng lo ngại. Theo dữ liệu của WHO, đợt dịch Ebola lớn nhất trong lịch sử là dịch Tây Phi giai đoạn 2014–2016, khiến 28.616 người mắc bệnh và 11.310 người tử vong tại Guinea, Liberia và Sierra Leone. Tuy nhiên, phải mất gần 5 tháng kể từ khi dịch được công bố, số người tử vong mới vượt mốc 1.000.

Trong khi đó, đợt dịch hiện nay tại Congo đã khiến hơn 2.000 người tử vong trong chưa đầy 3 tháng. Số người chết tăng từ 1.000 lên 2.000 chỉ trong chưa đến một tháng, cho thấy mức độ lây lan đặc biệt nhanh.

Để so sánh, một đợt dịch Ebola khác tại Cộng hòa Dân chủ Congo trong giai đoạn 2018–2020 mất hơn một năm mới khiến số người tử vong vượt mốc 2.000. Điều này càng cho thấy tốc độ lan truyền của virus trong đợt dịch lần này và áp lực rất lớn đối với hệ thống y tế địa phương.