Mỹ đối mặt với tình trạng đóng cửa chính phủ một phần: Những điều cần biết

Tình trạng đóng cửa chính phủ một phần lần này (thứ Bảy 31/1) của Mỹ đã diễn ra rất khác so với đợt đóng cửa kỷ lục vào mùa thu năm 2025, bởi lần này dự báo sẽ kết thúc nhanh chóng.

Hạ viện sẽ thông qua dự luật phân bổ ngân sách ngay sau khi các nghị sĩ quay lại làm việc vào thứ Hai (2/2), điều này sẽ chấm dứt tình trạng đóng cửa này. Đến nay, Quốc hội đã thông qua nửa số dự luật phân bổ ngân sách cho năm tài chính 2026, đảm bảo nhiều cơ quan liên bang và các dự án quan trọng tiếp tục hoạt động đến tháng 9. Ví dụ, chương trình phiếu thực phẩm (SNAP) không bị ảnh hưởng.

Ngân sách của Bộ Quốc phòng, Bộ An ninh Nội địa và Bộ Giao thông Vận tải đã bị tạm dừng. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng cơ bản của các bộ này vẫn tiếp tục hoạt động. Nếu tình trạng đình trệ kéo dài, nhân viên có thể không nhận được lương, và một số người có thể bị buộc nghỉ phép.

Tại sao lại xảy ra tình trạng đóng cửa chính phủ lần nữa?

Quá trình phân bổ ngân sách vốn dĩ diễn ra suôn sẻ, các nghị sĩ quan trọng của Hạ viện và Thượng viện đã đạt được thỏa thuận lưỡng đảng. Tuy nhiên, 2 vụ xả súng xảy ra vào tháng Một tại Minnesota, khi các đặc vụ hải quan và biên phòng của Bộ An ninh Nội địa xảy ra xung đột với những người chống đối việc thực thi các quy định di trú, dẫn đến các vụ xả súng gây tử vong. Điều này đã làm thay đổi thái độ của các nghị sĩ Mỹ đối với việc phân bổ ngân sách cho Bộ An ninh Nội địa.

Các thượng nghị sĩ đảng Dân chủ yêu cầu cắt phần ngân sách của Bộ An ninh Nội địa trong 6 dự luật phân bổ ngân sách mà Hạ viện đã thông qua. Họ cho rằng dự luật này phải bao gồm các sửa đổi về việc thi hành di trú, như quy định hành vi của các đặc vụ liên bang và yêu cầu nhân viên thi hành pháp luật phải xuất trình thẻ nhận diện.

Để tránh tình trạng đóng cửa chính phủ một lần nữa, Nhà Trắng đã đạt được thỏa thuận với đảng Dân chủ, đồng ý cấp ngân sách ngắn hạn cho Bộ An ninh Nội địa, duy trì mức ngân sách hiện tại trong 2 tuần trong khi các cuộc đàm phán tiếp tục.

Thượng viện cuối cùng đã thông qua dự luật phân bổ ngân sách gồm 5 dự luật vào thứ Sáu, nhưng do điều chỉnh pháp lý, dự luật này sẽ phải quay lại Hạ viện để thông qua lần nữa trước khi được tổng thống ký thành luật. Hạ viện sẽ không họp cho đến thứ Hai, có nghĩa là ngân sách của một số bộ phận chính phủ sẽ bị tạm ngừng ít nhất trong một thời gian ngắn.

Trước đây đã từng có các lần đóng cửa chính phủ ngắn hạn hoặc vào cuối tuần?

Có. Tuy nhiên, đối với những người cần sử dụng các dịch vụ của chính phủ, tác động của việc đóng cửa chính phủ vào cuối tuần là không đáng kể.

Chính quyền Trump đã từng đối mặt với một số lần đóng cửa chính phủ vào cuối tuần.

Vào tháng 1/2018, một cuộc tranh cãi về bảo vệ di dân đã dẫn đến tình trạng đóng cửa chính phủ vào cuối tuần. Một số nhân viên liên bang đã bị buộc phải nghỉ phép hoặc làm việc không lương. Các phúc lợi như bảo hiểm xã hội và y tế không bị ảnh hưởng, và phần lớn người dân không nhận thấy tình trạng đóng cửa vì các cơ quan chính phủ đã mở cửa trở lại vào thứ Hai sau khi một thỏa thuận được thông qua.

Vào tháng 2/2018, tình trạng đóng cửa chính phủ ngắn nhất trong lịch sử Mỹ kéo dài khoảng 9 giờ và chủ yếu diễn ra vào ban đêm, hầu hết mọi người không cảm nhận được ảnh hưởng. Mặc dù các cơ quan lý thuyết là đóng cửa khi ngân sách bị tạm dừng, nhưng thời gian đóng cửa quá ngắn nên không phải tất cả các cơ quan đều nhận được thông báo nghỉ phép, và không có cơ quan nào đóng cửa trong giờ làm việc.

Những quỹ nào bị ảnh hưởng?

Các khoản tài trợ bị gián đoạn ảnh hưởng đến Bộ Quốc phòng, Bộ Giao thông Vận tải, Bộ An ninh Nội địa và các cơ quan khác, bao gồm Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang (FEMA).

Các chuyên gia cho rằng FEMA có đủ ngân sách để đối phó với cơn bão mùa đông nghiêm trọng ảnh hưởng đến 2/3 lãnh thổ Mỹ.

FEMA có khoảng 7 đến 8 tỷ USD cho các hoạt động ứng phó và phục hồi thảm họa, cũng như trả lương cho nhân viên.

Nếu tình trạng đóng cửa chính phủ kéo dài, quỹ này sẽ gặp phải sức ép lớn hơn, đặc biệt là khi FEMA phải đối phó với thảm họa mới.

Các hoạt động khác của FEMA, chẳng hạn như cấp hoặc gia hạn các hợp đồng bảo hiểm lũ quốc gia (NFIP), sẽ bị tạm dừng, giống như trong đợt đóng cửa chính phủ kéo dài 43 ngày vào năm ngoái.

Tuy nhiên, du lịch hàng không sẽ lại đối mặt với nguy cơ gián đoạn: Dự luật chi tiêu mà Hạ viện đang chờ thông qua có liên quan đến Bộ Giao thông Vận tải, cơ quan chịu trách nhiệm cho hệ thống điều khiển giao thông hàng không và các nhân viên của hệ thống này.

Các nhân viên điều khiển không lưu vẫn phải làm việc, nhưng trước khi dự luật phân bổ ngân sách được thông qua, họ sẽ không nhận được lương.

Chương trình phiếu thực phẩm có bị ảnh hưởng không?

Không. Điều này hoàn toàn khác so với đợt đóng cửa chính phủ vào mùa thu năm ngoái. Khi đó, vào những tuần cuối của việc đóng cửa chính phủ, nhiều người không thể nhận được trợ cấp từ chương trình phiếu thực phẩm. Tuy nhiên, dự luật được thông qua để kết thúc tình trạng đóng cửa đã cấp ngân sách cho Bộ Nông nghiệp và các chương trình liên quan, kéo dài đến cuối năm tài chính này (30/9).

Điều này có nghĩa là tất cả các phúc lợi từ chương trình phiếu thực phẩm sẽ không bị ảnh hưởng và sẽ tiếp tục được phân phát. Chương trình này phục vụ khoảng 42 triệu người có thu nhập thấp, chiếm khoảng một phần tám dân số Mỹ. Mỗi hộ gia đình nhận trung bình khoảng 190 USD mỗi người mỗi tháng.

Ngoài ra, Chương trình Dinh dưỡng Bổ sung cho Phụ nữ, Trẻ em và Trẻ sơ sinh (WIC) của liên bang cũng đã được cấp đủ kinh phí trong suốt năm.