Mỹ phê duyệt bán 500 tên lửa phòng không Patriot cho Ukraine

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm thứ Sáu (30/10) phê duyệt bán 500 tên lửa Patriot PAC-3 MSE cho Ukraine, trị giá ước tính 2,1 tỷ USD, do Canada, Đức, Na Uy và khoản vay EU chi trả.

Trong thông cáo, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết Ukraine là bên đề nghị mua. Ngoài 500 tên lửa, thương vụ còn gồm một số trang bị quốc phòng không thuộc loại chủ yếu như phụ tùng thuộc diện mật và không mật cho tên lửa PAC-3 MSE, cùng các hạng mục hậu cần và hỗ trợ chương trình.

“Thương vụ được đề xuất sẽ nâng cao năng lực phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp của Ukraine, tăng khả năng đối phó với các mối đe dọa hiện tại và tương lai”, thông cáo viết. Số tên lửa này cũng sẽ giúp các hệ thống Patriot mà Ukraine đang có tiếp tục hoạt động trước các mối đe dọa trên không kéo dài, và Ukraine sẽ không gặp khó khăn khi đưa các trang bị, dịch vụ này vào lực lượng vũ trang.

Cơ quan này nhấn mạnh thương vụ không ảnh hưởng bất lợi đến khả năng sẵn sàng quốc phòng của Mỹ. Tập đoàn Lockheed Martin là nhà thầu chính.

Canada, Đức, Na Uy góp tiền

Văn bản thông báo gửi Quốc hội mà Bộ Ngoại giao Mỹ đăng trực tuyến nêu Kiev có thể mua số tên lửa này “bằng tiền đóng góp của Canada, Đức và Na Uy thông qua chương trình JUMPSTART”. Ukraine cũng dùng ngân sách quốc gia, được tài trợ bằng Khoản vay Hỗ trợ Ukraine của Liên minh châu Âu (EU). “Thương vụ này không sử dụng tiền của Mỹ”, văn bản viết, theo Breaking Defense.

JUMPSTART ra đời năm 2022, là cơ chế để các nước thứ ba góp tiền giúp Ukraine mua trang bị của Mỹ.

Văn bản cũng cho rằng thương vụ “sẽ hỗ trợ các mục tiêu chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia của Mỹ” nhờ cải thiện an ninh của một nước đối tác mà Washington coi là nhân tố ổn định chính trị và kinh tế ở châu Âu.

Thông cáo không nêu lịch giao hàng. Luật Kiểm soát Xuất khẩu Vũ khí yêu cầu thương vụ phải được Quốc hội Mỹ xem xét.

Các thông báo bán vũ khí cho nước ngoài (FMS) thường chỉ là bước đầu của một quá trình có thể kéo dài nhiều năm, số lượng và giá còn có thể thay đổi khi đàm phán hợp đồng, Breaking Defense cho biết.

Ukraine thiếu tên lửa đánh chặn

Thông báo được đưa ra khi Ukraine khó có đủ tên lửa đánh chặn Patriot trước các đợt tập kích bằng tên lửa ngày càng dồn dập của Nga, còn kho dự trữ của Mỹ và các đồng minh phải đáp ứng nhiều nhu cầu cùng lúc, Epoch Times nhận xét. Vision Times dẫn tin của CNN cho biết kho tên lửa đánh chặn Patriot của Ukraine đã cạn hồi đầu tháng này.

PAC-3 MSE là một trong những phiên bản tên lửa đánh chặn Patriot tiên tiến nhất đang được sử dụng, và là vũ khí quan trọng để Ukraine chống tên lửa đạn đạo của Nga.

Trong phát biểu hôm Chủ nhật (25/10) mà Breaking Defense trích lại, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hai nước đã giải quyết hai vướng mắc gần đây: kết nối Starlink/Starshield và nguồn thông tin cảnh báo tên lửa do Mỹ cung cấp bất ngờ bị gián đoạn.

“Vấn đề phòng không vẫn còn. Có tiến triển về tên lửa cho các hệ thống Patriot, nhưng mọi việc diễn ra rất chậm, chậm hơn cả tốc độ bay của tên lửa Nga”, ông nói. “Không thể nói ‘Vâng, chúng tôi sẽ đưa tên lửa cho các bạn’ rồi một, hai tháng vẫn không giao. Làm như vậy đơn giản là không được”.

Trước đó, hôm 20/10, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thừa nhận lô tên lửa đánh chặn mua cho Ukraine qua chương trình PURL có thể chưa được giao, nhưng khẳng định “không hề có một chỉ thị chính trị cố ý nào nhằm gây hại cho Ukraine”.

Hôm thứ Hai (26/10), ông Zelensky kêu gọi Mỹ phê duyệt việc tiếp tế tên lửa cho Patriot và các hệ thống phòng không khác. Cũng trong đầu tuần này, ông nói Ukraine đã chờ gần một tháng để Mỹ ký duyệt các lô tên lửa quan trọng, trong khi Nga đẩy mạnh tấn công hạ tầng năng lượng và dân sự, Reuters đưa tin. Theo giới chức, đòn tập kích bằng máy bay không người lái của Nga hôm thứ Năm (29/10) đã làm ít nhất 14 người thiệt mạng trên một sân ga đông người ở thành phố Dnipro.

Ông Zelensky từng nói với đài ABC News rằng Ukraine cần 350 tên lửa đánh chặn mỗi tháng để bảo vệ lãnh thổ.

Trong một video công bố hôm thứ Sáu, ông Zelensky cho biết đêm trước đó Nga đã phóng 17 tên lửa đạn đạo vào Ukraine, một số quả trúng các cơ sở lọc dầu ở miền trung. Ông một lần nữa nhắc đến tình trạng thiếu tên lửa Patriot.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã nỗ lực tăng sản xuất các trang bị phòng thủ then chốt. Hồi tháng 8, Lầu Năm Góc thông báo đã ký thỏa thuận khung với Lockheed Martin để mở rộng năng lực sản xuất linh kiện cho hệ thống đánh chặn Patriot PAC-3. Cơ quan này cho biết những thỏa thuận mang tính bước ngoặt đó sẽ giúp sản lượng tên lửa Patriot PAC-3 tăng gấp 3 lần.