Ông Trump nói Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300 nghìn tấn diesel cho Mỹ và thế giới

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm thứ Sáu (9/10) cho biết Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300 nghìn tấn diesel cho Mỹ và thế giới, sau cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.

“Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300 nghìn tấn diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, thêm 500 nghìn tấn trong tháng 11 và 1 triệu tấn ngay sau đó,” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.

Theo hãng tin AP, ông Trump còn cho biết sau đợt 1 triệu tấn, Nga sẽ giao thêm 3 triệu tấn “trong một thời gian ngắn”. Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo vốn được dự kiến để bàn về một ca nghi nhiễm dịch hạch tại Nga.

Ông Trump gắn thỏa thuận này với giá nhiên liệu. Ông khẳng định nhờ Mỹ “kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz” cùng “thông báo tuyệt vời này về năng lượng Nga”, giá diesel cho người Mỹ và cả thế giới “sẽ giảm, giảm kỷ lục, và giảm nhanh”.

Trong bài đăng, ông cũng viết: “Giá thấp hơn cho người Mỹ, nhất là những nông dân, chủ trang trại chăn nuôi và tài xế xe tải tuyệt vời của chúng ta, là ưu tiên lớn nhất của tôi”.

Bộ Tài chính Mỹ cấp giấy phép tạm thời

Theo Kyiv Independent, Bộ Tài chính Mỹ cho biết theo chỉ đạo của Tổng thống, Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) “ngay lập tức cấp một giấy phép chung tạm thời cho phép cung cấp diesel của Nga ra thị trường toàn cầu”.

Với giấy phép này, lượng diesel Nga đã được nạp lên tàu chở dầu tính đến thứ Sáu sẽ không chịu lệnh trừng phạt của Mỹ cho đến tháng 4/2027. AP cho biết đây là giấy phép đầu tiên nới trừng phạt đối với diesel Nga kéo dài hơn khung 30 ngày thông thường kể từ khi chiến tranh Ukraine bắt đầu.

Mỹ không nhập khẩu dầu và khí đốt của Nga từ năm 2022, khi chính quyền Biden ra lệnh cấm. Tháng trước, ông Trump ký một đạo luật trừng phạt Nga, trong đó có điều khoản yêu cầu áp thuế tới 100% đối với 5 nước nhập khẩu nhiều dầu hoặc khí đốt Nga nhất.

Giá diesel kỳ hạn giảm nhẹ sau tin này, trong khi giá bình quân tại Mỹ hôm thứ Sáu vẫn ở mức 6,23 USD/gallon, sau khi lập kỷ lục 6,52 USD/gallon hôm 22/9, theo số liệu của Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA).

Moscow: Sẵn sàng cung cấp dầu cho thị trường Mỹ

Trong thông cáo do Điện Kremlin công bố hôm thứ Sáu, ông Putin cho biết Nga đã “khẳng định sẵn sàng cung cấp dầu và các sản phẩm dầu cho thị trường Mỹ và toàn cầu”.

“Tôi tin rằng điều này sẽ tác động tích cực đến toàn bộ nền kinh tế thế giới,” ông Putin nói. Hai nhà lãnh đạo còn bàn về khả năng giải quyết cuộc khủng hoảng Ukraine, tình hình Iran và quan hệ song phương, và nhất trí tiếp tục liên lạc.

Phó Thủ tướng Nga Alexander Novak nói với hãng thông tấn nhà nước Nga TASS rằng Nga “ngay lập tức bắt đầu dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu diesel trước thời hạn”, theo AP. Ông cho biết Moscow có thể bắt đầu giao hàng cho Mỹ ngay trong tháng 10, trong khi thị trường trong nước vẫn được “cung cấp đầy đủ”.

Đặc phái viên của ông Putin, Kirill Dmitriev, viết trên X: “Hợp tác Nga-Mỹ về diesel và năng lượng sẽ có lợi cho thế giới”, theo The Jerusalem Post.

Nga từng là nước xuất khẩu diesel lớn. Từ tháng 7, Moscow cấm xuất khẩu diesel do khó đáp ứng nhu cầu trong nước khi Ukraine liên tục tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính sản lượng diesel của Nga đã giảm khoảng 30%.

Hôm 30/9, Chính phủ Nga gia hạn lệnh cấm xuất khẩu diesel đối với các nhà sản xuất đến hết 31/10. Một ngày sau, ông Putin cho biết Nga có đủ diesel, nhưng các lệnh trừng phạt khiến nước này không thể cung cấp cho thị trường thế giới.

Ông Zelensky: “Một quyết định yếu của những đối tác mạnh”

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phản đối quyết định của Mỹ. Ông gọi đây là “một quyết định yếu, đáng tiếc là một quyết định yếu của những đối tác mạnh”, theo thông cáo của Đại sứ quán Ukraine tại Washington.

Ông Trump công bố thỏa thuận đúng lúc đặc phái viên Steve Witkoff và con rể của ông, Jared Kushner, đang gặp các quan chức Ukraine để bàn một đề xuất chấm dứt chiến tranh Nga-Ukraine.

“Tôi cho rằng đoàn của chúng tôi chỉ đang bị dùng làm màn khói. Điều đó chắc chắn không công bằng, và chắc chắn không phải cách các đối tác đối xử với nhau,” ông Zelensky nói.

Trên mạng xã hội X, ông viết rằng Nga sẽ “đền đáp” số diesel này bằng thêm khủng bố và phản trắc. “Cho phép Nga bán các sản phẩm dầu là đầu tư vào một cuộc chiến cần được chấm dứt, không phải kéo dài,” ông viết thêm.

Ông Zelensky còn cho biết Ukraine sẽ ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu mỏ của Nga nếu Moscow ngừng tấn công hạ tầng năng lượng Ukraine, theo Kyiv Independent. Ông nói Kiev đã đề xuất một thỏa thuận như vậy với Washington.

Cùng ngày, The Jerusalem Post đưa tin một người phát ngôn của Chính phủ Anh cho biết London vẫn cam kết hỗ trợ Ukraine và sẽ “duy trì sức ép lên Nga thông qua chế độ trừng phạt cứng rắn nhất mà Anh từng áp đặt”.

Ukraine vẫn tấn công cơ sở năng lượng của Nga bất chấp lời kêu gọi của ông Trump

Như đã đưa tin trước đó, hôm 14/9 Tổng thống Mỹ Donald Trump công khai đưa ra lời kêu gọi trên mạng xã hội Truth Social rằng Ukraine nên ngừng nhắm mục tiêu vào các cơ sở lọc dầu, đặc biệt là các cơ sở nhiên liệu diesel của Nga, vì cho rằng chúng đang đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng cao.

Đến ngày 4/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố cứng rắn rằng nước này sẽ tiếp tục gia tăng tần suất tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga để đáp trả các chiến dịch không kích mới của Moscow nhằm vào các đô thị lớn của Ukraine.

Vào giai đoạn đầu tháng 10, bất chấp những áp lực và lời phàn nàn từ phía Mỹ về vấn đề giá xăng dầu, các báo cáo chiến sự và tin tức quốc tế ghi nhận Ukraine vẫn tiếp tục thực hiện các cuộc tập kích tầm xa bằng máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các hạ tầng trọng yếu sâu trong nội địa Nga, điển hình như mục tiêu tại nhà máy lọc dầu Omsk và các khu vực công nghiệp năng lượng khác.

Đến ngày 5/10, ông Donald Trump tiếp tục lên tiếng phàn nàn trên mạng xã hội rằng giá xăng dầu tăng cao tại Mỹ có một phần nguyên nhân do “Ukraine đang làm nổ tung các nhà máy lọc dầu của Nga”, cho thấy việc các cuộc tập kích vẫn tiếp diễn bất chấp các sức ép ngoại giao.