‘Hạm đội bóng tối’ bị phong tỏa, Iran mất nguồn tài chính quan trọng

Bộ Tài chính Mỹ hôm thứ Sáu (23/1) ra tuyên bố cho biết, Mỹ đã áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với chín tàu và tám doanh nghiệp liên quan thuộc cái gọi là “hạm đội bóng tối”, trong bối cảnh Washington đang tìm cách gia tăng sức ép lên chính quyền Iran liên quan đến việc lực lượng chức năng Iran gần đây sát hại người biểu tình.

Trong một thông cáo báo chí công bố hôm thứ Sáu, Bộ Tài chính Mỹ cho biết Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (Office of Foreign Assets Control – OFAC) đang ban hành một loại giấy phép liên quan đến Iran, cho phép xử lý hàng hóa liên quan đến một số cá nhân hoặc tàu thuyền đã bị Mỹ tuyên bố phong tỏa vào ngày 23/1/2026. Giấy phép này bao gồm các hoạt động hạn chế liên quan đến an toàn, môi trường cũng như việc dỡ hàng.

Ngoài ra, OFAC cũng đã cập nhật “Danh sách Công dân Bị chỉ định Đặc biệt và Các cá nhân bị phong tỏa” (Specially Designated Nationals and Blocked Persons List – SDN).

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, các tàu nói trên cùng với các chủ sở hữu hoặc công ty quản lý của chúng — bao gồm các thực thể có trụ sở tại Ấn Độ, Oman và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất — đã vận chuyển từ Iran ra thị trường nước ngoài lượng dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ của Iran trị giá tổng cộng lên tới hàng trăm triệu USD.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tuyên bố trong thông cáo báo chí:

“Các lệnh trừng phạt hôm nay nhắm vào một bộ phận then chốt trong nguồn tài chính mà Iran sử dụng để đàn áp chính người dân của mình. Như đã nêu trước đó, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục truy vết hàng chục triệu USD mà chính quyền này đánh cắp và liều lĩnh tìm cách chuyển khoản ra các ngân hàng ngoài lãnh thổ Iran”.

Các tổ chức nhân quyền cho biết, trong thời gian diễn ra các cuộc biểu tình, chính quyền Iran đã sát hại hàng nghìn người, bao gồm cả những người đứng ngoài cuộc. Đây được xem là chiến dịch đàn áp quy mô lớn nhất của Iran kể từ cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979, khi giới giáo sĩ Hồi giáo dòng Shiite lên nắm quyền.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Trump) trước đó đã nhiều lần cảnh báo sẵn sàng can thiệp liên quan đến việc Iran sát hại người biểu tình. Tuy nhiên, các cuộc biểu tình đã giảm nhiệt trong tuần qua, kéo theo việc giọng điệu cứng rắn của ông Trump đối với Iran cũng phần nào dịu lại.

Cái gọi là “hạm đội bóng tối” là thuật ngữ dùng để chỉ các đội tàu vi phạm các quy định trừng phạt của Mỹ, chuyên vận chuyển dầu mỏ bị trừng phạt cho các quốc gia như Venezuela và Iran. Những con tàu này thường đã cũ, quyền sở hữu không minh bạch và không mua các gói bảo hiểm cao cấp theo tiêu chuẩn quốc tế mà các tập đoàn dầu khí lớn và nhiều cảng biển yêu cầu.