Tổng thống Serbia tuyên bố sẽ từ chức sau nhiều tháng biểu tình, kêu gọi bầu cử sớm

Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić ngày 27/6 tuyên bố sẽ từ chức trong vòng vài tuần tới, đồng thời cho biết nước này sẽ tổ chức bầu cử tổng thống và quốc hội trước thời hạn, khép lại một giai đoạn đầy biến động sau gần 18 tháng biểu tình chống chính phủ.

Phát biểu trước hàng nghìn người ủng hộ tại một cuộc mít tinh ở thủ đô Belgrade, ông Vučić nói: “Tôi sẽ chỉ làm tổng thống thêm vài tuần nữa, sau đó tôi sẽ từ chức.” Nhiệm kỳ thứ hai và cũng là nhiệm kỳ cuối cùng của ông theo kế hoạch sẽ kết thúc vào giữa năm 2027. Tuy nhiên, ông không nêu thời điểm cụ thể từ chức cũng như thời gian giải tán quốc hội – bước đi cần thiết để tổ chức bầu cử sớm.

Nhà lãnh đạo Serbia khẳng định sẽ tiếp tục dẫn dắt Đảng Tiến bộ Serbia (SNS) bước vào cuộc bầu cử sắp tới và đề xuất liên minh tranh cử mang tên “Serbia Thống nhất”. Nhiều nhà phân tích nhận định việc từ chức không đồng nghĩa với việc ông rời bỏ chính trường, mà có thể mở đường để ông quay trở lại giữ cương vị thủ tướng nếu đảng SNS giành chiến thắng, qua đó tiếp tục duy trì ảnh hưởng đối với nền chính trị Serbia.

Làn sóng biểu tình tại Serbia bắt đầu bùng phát từ cuối năm 2024 sau vụ sập mái che tại ga đường sắt Novi Sad khiến 16 người thiệt mạng. Sinh viên, các đảng đối lập và nhiều tổ chức xã hội cho rằng thảm kịch phản ánh tình trạng tham nhũng, quản lý yếu kém trong các dự án công và yêu cầu chính phủ phải chịu trách nhiệm. Những cuộc biểu tình sau đó lan rộng trên toàn quốc, trở thành phong trào phản đối lớn nhất tại Serbia kể từ khi cựu Tổng thống Slobodan Milošević bị lật đổ năm 2000.

Chỉ vài ngày trước tuyên bố của ông Vučić, hàng nghìn người đã tập trung tại Novi Sad để tưởng niệm các nạn nhân và tiếp tục kêu gọi tổ chức bầu cử sớm. Phong trào do sinh viên dẫn đầu tuyên bố sẽ trực tiếp thách thức đảng cầm quyền trong cuộc bầu cử sắp tới.

Ông Aleksandar Vučić được bầu làm Tổng thống Serbia năm 2017 và tái đắc cử năm 2022. Theo Hiến pháp Serbia, tổng thống có nhiệm kỳ 5 năm và chỉ được giữ chức tối đa 2 nhiệm kỳ.

Về đối ngoại, Serbia được xem là một trong những đối tác thân cận nhất của Trung Quốc tại châu Âu. Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình từng thăm Serbia năm 2016, đánh dấu chuyến thăm đầu tiên của một nhà lãnh đạo Trung Quốc tới nước này sau hơn ba thập kỷ. Tháng 5/2026, trong chuyến thăm Bắc Kinh, ông Vučić được trao Huân chương Hữu nghị – phần thưởng cao quý nhất mà Trung Quốc dành cho các nhân vật nước ngoài.

Lý Ngọc t/h