USCIRF: Ông Trump nên thúc giục ông Tập thả những người TQ bị bức hại vì đức tin

Một tổ chức Mỹ chuyên theo dõi tự do tôn giáo đang kêu gọi Tổng thống Donald Trump nêu vấn đề những người đang bị giam giữ tại Trung Quốc vì đức tin của họ trong hội nghị thượng đỉnh sắp tới với lãnh đạo Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình.

Mỹ kỳ vọng ĐCSTQ tôn trọng người dân Trung Quốc

Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Mỹ (USCIRF) dẫn lại việc Tổng thống Trump đã góp phần thúc đẩy phóng thích mục sư Kim Minh Nhật (Ezra Jin Mingri), lãnh đạo Giáo hội Zion, một giáo hội ngầm nổi tiếng của Trung Quốc, sau hội nghị thượng đỉnh giữa ông Trump và ông Tập tại Bắc Kinh hồi tháng 5. USCIRF kêu gọi ông Trump tiếp tục nêu vấn đề những người có tên trong danh sách nạn nhân của ủy ban về “tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng” (FoRB) tại hội nghị dự kiến diễn ra ngày 24/9.

Trong tuyên bố đưa ra hôm thứ Hai (14/9), Chủ tịch USCIRF Asif Mahmood cho rằng tại hội nghị hồi tháng 5, ông Trump đã “thể hiện mạnh mẽ” lập trường của Mỹ trong việc “bảo vệ tự do tôn giáo” trước ông Tập.

Tuyên bố nêu rõ: “Vấn đề này cần một lần nữa được đưa ra, truyền đi một thông điệp rõ ràng và nhất quán rằng tự do tôn giáo là ưu tiên đối với tất cả người Mỹ, và Mỹ kỳ vọng ĐCSTQ tôn trọng người dân của mình, thay vì đàn áp hàng triệu người chỉ vì họ có niềm tin tôn giáo”.

Ông Trump giúp mục sư Kim Minh Nhật được trả tự do

Mục sư Kim Minh Nhật, lãnh đạo Giáo hội Zion, được trả tự do vào đầu tháng 7. Ông từng bị bắt giữ tại nhà vào tháng 10/2025, trong một chiến dịch quy mô lớn hơn của chính quyền Trung Quốc nhằm vào các giáo hội không nằm dưới sự kiểm soát chính thức của nhà nước.

Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin AP trước đây, ông Kim Minh Nhật cho biết trước khi bất ngờ được trả tự do, ông đã chuẩn bị tinh thần rằng mình có thể phải trải qua ít nhất 15 năm trong tù. Ông gọi việc được trả tự do là “một phép màu” và cho rằng điều này có được nhờ “kỹ năng ngoại giao độc đáo” của ông Trump.

USCIRF cho biết hiện vẫn còn 8 lãnh đạo Giáo hội Zion, trong đó có Vương Lâm (Wang Lin) và Ngô Thu Vũ (Wu Qiuyu), đang bị giam giữ và đã được đưa vào danh sách nạn nhân.

Theo thông tin do tổ chức vận động nhân quyền China Aid có trụ sở tại Texas công bố ngày 10/9, 8 người này đang bị giam tại hai cơ sở tạm giữ ở Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây, miền Nam Trung Quốc. Theo gia đình họ, những người bị giam phải đối mặt với điều kiện chăm sóc y tế thiếu thốn và các hình thức trừng phạt nghiêm khắc.

Ông Tập “có nghĩa vụ phải làm điều đó”

Phó Chủ tịch USCIRF CeCe Heil cho rằng việc ông Kim Minh Nhật được trả tự do cho thấy ông Tập “có quyền trả tự do cho các tù nhân nằm trong danh sách nạn nhân FoRB nếu ông ấy muốn”, đồng thời theo luật pháp quốc tế, ông “có nghĩa vụ phải làm điều đó”.

Bà Heil kêu gọi ông Trump “nắm bắt cơ hội từ hội nghị thượng đỉnh sắp tới với ông Tập” để thúc giục Trung Quốc trả tự do cho hai người Duy Ngô Nhĩ là Gulshan Abbas và Ekpar Asat; mục sư Cao Toàn Phúc cùng vợ là Bành Ngọc; nhà hoạt động dân chủ Hong Kong Jimmy Lai; cũng như Ban Thiền Lạt Ma Gedhun Choekyi Nyima và gia đình ông.

Bà Heil nói thêm: “Ủy ban Tự do Tôn giáo Quốc tế Mỹ cũng yêu cầu Tổng thống Trump thúc giục chính phủ Trung Quốc (ĐCSTQ) cấp hộ chiếu cho mục sư John Cao, một thường trú nhân hợp pháp của Mỹ, để ông có thể đoàn tụ với gia đình và tìm kiếm điều trị y tế khẩn cấp tại Mỹ”.

John Cao bị kết án 7 năm tù vào năm 2018. USCIRF cho rằng bản án này được áp dụng đối với ông do bản sắc tôn giáo và hoạt động truyền giáo của ông.

Bà Heil, đồng thời là cố vấn pháp lý cấp cao kiêm Giám đốc Luật quốc tế tại Trung tâm Luật và Công lý Mỹ (American Center for Law and Justice), tiết lộ trong một bài viết hồi tháng 8 rằng John Cao gần đây được chẩn đoán mắc ung thư giai đoạn 4.

Bà cho biết thêm, mặc dù John Cao đã mãn hạn tù và được trả tự do vào tháng 3/2024, chính quyền Trung Quốc vẫn giữ hộ chiếu của ông, khiến ông không thể trở về Mỹ đoàn tụ với gia đình và tìm kiếm điều trị y tế.

Jimmy Lai, hiện 78 tuổi, bị kết án 20 năm tù hồi tháng 2 năm nay. Ông từng sáng lập tờ báo ủng hộ dân chủ Apple Daily, hiện đã đình bản, và là một trong những người chỉ trích ĐCSTQ thẳng thắn. Kể từ khi bị bắt vào năm 2020, ông đã trải qua gần 6 năm trong tù.

Nhiều học viên Pháp Luân Công nằm trong danh sách nạn nhân

Tính đến thời điểm bài viết được thực hiện, danh sách nạn nhân về “tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng” (FoRB) của USCIRF có tổng cộng 2.778 người, trong đó 897 người đến từ Trung Quốc.

Trong số 897 nạn nhân đến từ Trung Quốc có 208 học viên Pháp Luân Công, 201 người Hồi giáo, 101 Phật tử và 76 tín đồ Tin Lành.

Pháp Luân Công, còn được gọi là Pháp Luân Đại Pháp, là một phương pháp tu luyện tinh thần lấy “Chân, Thiện, Nhẫn” làm nguyên tắc. Pháp môn này lần đầu tiên được truyền bá công khai tại Trung Quốc đại lục vào năm 1992 và nhanh chóng phổ biến thông qua hình thức truyền miệng. Đến cuối thế kỷ trước, số học viên được ước tính vào khoảng 70-100 triệu người.

ĐCSTQ lo ngại sự phổ biến rộng rãi của Pháp Luân Công có thể đe dọa sự cai trị của mình và bắt đầu một chiến dịch đàn áp nhằm xóa bỏ phong trào này vào tháng 7/1999.

Kể từ đó, nhiều học viên Pháp Luân Công bị giam giữ trong các nhà tù, trại lao động, trung tâm cải tạo tư tưởng và những cơ sở khác, đồng thời phải chịu các hình thức đối xử vô nhân đạo, bao gồm tra tấn, cưỡng bức lao động và cáo buộc mổ cướp nội tạng.

Chu Đức Vĩnh là một học viên Pháp Luân Công có tên trong danh sách nạn nhân. Ông là một kỹ sư địa chất và là cha của một cư dân bang Florida. Ông bị bắt giữ tại Trung Quốc vào tháng 4/2021 và đến tháng 4/2023 bị kết án 8 năm tù vì tu luyện Pháp Luân Công.