Vì sao Mỹ gọi bóng đá là “soccer”? Ông Trump đề xuất đổi tên môn football của Mỹ

Khi World Cup 2026 tại Mỹ và Canada bước vào cao trào, người hâm mộ khắp nơi lại đặt ra câu hỏi quen thuộc: ngay tên gọi đã cho thấy đây là môn dùng chân để chơi bóng, vậy vì sao ở Mỹ và Canada người ta lại gọi là “soccer”? Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng lên tiếng về chuyện này, thậm chí cho rằng môn football của Mỹ nên có tên gọi khác.

Điều bất ngờ là, từ “soccer” hoàn toàn không phải phát minh của người Mỹ, mà là một “sản phẩm chính hiệu Anh quốc”.

Nguồn gốc của từ “soccer”

Giáo sư Stefan Szymanski, chuyên ngành kinh tế thể thao và quản lý thể thao tại Đại học Michigan (University of Michigan), nói với BBC rằng ông lớn lên ở Anh trong những năm 1960–1970, thời đó từ “soccer” được sử dụng rất bình thường, không ai thấy có vấn đề gì.

Nghiên cứu của ông Szymanski chỉ ra rằng, những người sáng lập Hiệp hội Bóng đá Anh (Football Association) vào năm 1863 phần lớn xuất thân từ Đại học Oxford. Để phân biệt các trận đấu được tổ chức theo luật của Hiệp hội Bóng đá với một môn thể thao phổ biến khác là “bóng bầu dục” (rugby football), họ gọi môn đầu tiên là “association football” (nghĩa là “bóng đá theo luật hiệp hội”).

Đến những năm 1880, trong giới sinh viên giàu có ở các trường đại học Anh, bùng nổ trào lưu rút gọn từ và thêm “-er” ở cuối để tạo tiếng lóng. Ví dụ, “breakfast” (bữa sáng) được nói thành “brekker”, “rugby” (bóng bầu dục) thành “rugger”. Nhóm sinh viên Oxford này đã lấy cụm giữa của từ “association” là “soc”, rồi thêm “-er” để tạo ra từ “soccer”.

Sau đó, từ này dần lan sang Úc, New Zealand, Nam Phi và cả Canada. Mãi đến thập niên 1980, báo chí Anh vẫn còn dùng “soccer” với tần suất khá thường xuyên, chỉ là về sau “football” mới dần trở thành thuật ngữ chủ đạo ở Anh.

Ông Trump: NFL nên tìm tên khác

Tại Mỹ, khái niệm “football” từ lâu đã gắn liền với bóng bầu dục kiểu Mỹ. NFL thành lập năm 1920, tiền thân là một hiệp hội bóng bầu dục chuyên nghiệp, nên khi bóng đá sau này phát triển thành môn thể thao được khán giả Mỹ quan tâm rộng rãi, thì từ “football” đã bị chiếm dụng từ trước.

Trước thực tế đó, Tổng thống Trump đưa ra một ý tưởng khá táo bạo. Ngày 5/12/2025, tại lễ bốc thăm vòng chung kết World Cup 2026 tổ chức ở Washington D.C., ông nói rằng môn thể thao toàn cầu này mới là bên có “chủ quyền” mạnh hơn đối với từ “football”.

“Dường như chúng ta chưa bao giờ gọi nó là như vậy (football), bởi vì chúng ta đã có xung đột với một môn khác cũng được gọi là football. Nhưng đây mới là football, điều đó là không phải bàn cãi”, ông Trump nói, rồi tiếp: “Chúng ta phải nghĩ ra một cái tên khác cho môn thể thao mà NFL đang chơi.”

Khi World Cup năm nay được tổ chức tại Mỹ, phát biểu của ông Trump càng vang vọng với quan điểm đã tồn tại từ lâu trong cộng đồng người hâm mộ quốc tế. Cổ động viên bóng đá Mỹ thường bị đem ra chế giễu vì dùng từ “soccer”.

BBC bình luận rằng, dù ý tưởng của ông Trump khá gần với cách nhìn nhận của thế giới, nhưng những năm gần đây, người hâm mộ bóng đá Mỹ đã dần chấp nhận và thậm chí “bảo vệ” cách gọi “soccer”. Tại World Cup 2022, các CĐV đội tuyển nam Mỹ (USMNT) còn biến sự chế giễu quốc tế thành khẩu hiệu cổ vũ: “It’s called soccer!” (“Nó gọi là soccer!”).

Do ảnh hưởng của NFL tại Mỹ quá lớn, cách hiểu về từ “football” đã bén rễ sâu. Thuyết phục người Mỹ đổi thói quen dùng từ có lẽ còn khó hơn cả việc để đội tuyển Mỹ vô địch World Cup.