Sụt lún gần hồ chứa nước thải (bùn đỏ) của Nhà máy Alumin Nhân Cơ

Sau đợt mưa lũ kéo dài vào đầu tháng 8 vừa qua, hàng ngàn m2 đất sát mương ngăn nước ngoại vi quanh hồ thải quặng đuôi (bùn đỏ) thuộc nhà máy Alumin Nhân Cơ bị sụt lún, sạt lở; vùi lấp hàng trăm cây hồ tiêu, cà phê và cao su.

Ngày 22/8, UBND huyện Đắk R’lấp (tỉnh Đắk Nông) cho biết đã chỉ đạo các ngành chức năng phối hợp với chính quyền địa phương và Công ty Nhôm Đắk Nông (Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam) xác minh, làm rõ nguyên nhân sụt lún tại một số vị trí xung quanh hồ nước thải đuôi quặng (bùn đỏ) của Nhà máy Alumin Nhân Cơ ở xã Nghĩa Thắng.

Trước đó, người dân thôn Quảng Bình, xã Nghĩa Thắng đã phản ánh về tình trạng sụt lún bất thường gần hồ chứa nước thải đuôi quặng. Hàng nghìn m2 đất trồng cà phê, hồ tiêu bị sụt lún. Tại hiện trường, hàng trăm cây cà phê, trụ hồ tiêu bị sạt, đổ và vùi lấp dưới bùn đất, có nơi bị vùi sâu hơn 1m. Nhiều vị trí trượt xuống khoảng 1,5-2m.

Theo người dân, tình trạng sụt lún bắt đầu xảy ra vào đầu mùa mưa và tăng đột biến khoảng 10 ngày gần đây, sau đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 8-12/8 vừa qua. Đất đai bị sạt lở, vùi lấp về hướng hồ thải quặng đuôi nhà máy tuyển quặng thuộc nhà máy alumin Nhân Cơ. Người dân đặt nghi vấn nguyên nhân do nhà máy tuyển quặng đào một con mương sát đất canh tác.

Cũng theo một số hộ dân, hồ chứa nước thải đuôi quặng của Nhà máy Alumin Nhân Cơ làm ảnh hưởng đến nguồn nước tưới tiêu của các hộ dân. Dù Công ty Nhôm Đắk Nông đã múc ao, đào kênh dẫn nước về thay thế nhưng chất lượng nước vẫn chưa được đảm bảo. Người dân kiến nghị phải giải quyết sớm vấn đề này, nhất là khi chỉ còn vài tháng nữa là tới mùa khô.

Sáng 22/8, đại diện Công ty Nhôm Đắk Nông cho biết nguyên nhân sạt lở đất của người dân do mưa lũ hay do mương ngăn nước ngoại vi sẽ được các cơ quan chức năng sớm kết luận, đồng thời cho hay nếu nguyên nhân sạt lở do mương ngăn nước này, do lỗi thuộc về nhà máy thì phía công ty sẽ hỗ trợ, bồi thường.

Trước đó, vào cuối tháng 11/2017, xung quanh khu vực hồ chứa bùn đỏ của nhà máy Alumin Nhân Cơ, thuộc địa bàn xã Nhân Đạo, huyện Đắk R’lấp, tỉnh Đắk Nông xuất hiện các vết nứt, khiến khoảng 1 ha đất của người dân bị sụt lún. Ngoài làm sụt lún đất sản xuất nông nghiệp, sự cố nứt đất còn khiến nhiều điểm tại mương thoát nước ngoại vi bị sạt trượt khoảng 200 m.

Đầu tháng 9/2018, đất sản xuất của người dân tại thôn 1, xã Nhân Đạo lại tiếp tục nứt dài hàng trăm mét và rộng từ 0,5 m đến gần 2 m về hướng hồ chứa bùn đỏ của Alumin Nhân Cơ gần đó. Hộ dân bị thiệt hại nặng nhất có gần 0,5 ha đất bị sụt lún, nứt nẻ; những vết nứt 30-40 cm vào cuối năm 2017 nay đã rộng đến hơn 1 m; một số điểm sụp xuống sâu hơn 1,5-2 m.

Sự cố tràn kiềm (ngày 23/7/2016) do vỡ đường ống dẫn xút tại nhà máy Alumin Nhân cơ đã khiến khoảng 9,5m3 – theo Bộ Tài nguyên và Môi trường và Công ty nhôm Đắk Nông thuộc TKV – kiềm tràn ra môi trường, ngấm xuống đất và tràn ra suối Đăk Yao. Sự cố khiến cá trong suối chết, người tiếp xúc với nước nhiễm kiềm bị đau rát, có chỗ rộp bỏng.

Nguyễn Sơn (T/h)

Xem thêm: