Cuộc chiến Nga–Ukraine sẽ tròn 4 năm vào tháng 2/2026. Trong bối cảnh đó, Mỹ dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Trump đang nỗ lực thúc đẩy các cuộc hòa đàm nhằm chấm dứt chiến sự, song hòa bình có lẽ vẫn chưa thể đến sớm như mong mỏi của phần lớn người dân Ukraine.

Ảnh ghép Tổng thống Nga Putin (phải) và Tổng thống Ukraine Zelensky. (Ảnh: Shutterstock)

Ông Putin đọc thông điệp Năm mới truyền thống

Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đọc thông điệp năm mới truyền thống vào tối thứ Tư (31/12), đề cập đến những thành tựu của đất nước, sự đoàn kết dân tộc, tinh thần tương trợ và những nhiệm vụ phía trước.

Bán đảo Kamchatka ở vùng Viễn Đông Nga, nơi sớm hơn Moscow 9 giờ, là khu vực đầu tiên đón năm mới, và hiện kim đồng hồ cũng đã điểm nửa đêm tại thủ đô của đất nước.

Nhà lãnh đạo Nga nhấn mạnh tầm quan trọng tối thượng của việc duy trì sức mạnh và sự đoàn kết, khẳng định rằng tương lai của đất nước “phần lớn phụ thuộc vào chính chúng ta”.

“Chúng ta dựa vào sức mạnh của chính mình, dựa vào những người đang sát cánh bên ta, những người thân yêu nhất của ta – và bản thân chúng ta cũng luôn sẵn sàng đứng bên họ. Sự hỗ trợ lẫn nhau này mang lại cho chúng ta niềm tin rằng tất cả những gì chúng ta đã hình dung – những hy vọng và kế hoạch của chúng ta – nhất định sẽ trở thành hiện thực,” ông nói.

Theo Tổng thống Putin, “công việc, thành công và những thành tựu của mỗi người trong chúng ta” đang góp phần viết tiếp những chương mới trong “lịch sử ngàn năm” của đất nước. Trong bài phát biểu, ông đặc biệt nhắc đến các binh sĩ và sĩ quan Nga tham gia “chiến dịch quân sự đặc biệt” tại Ukraine, những người đã gánh vác “trách nhiệm chiến đấu vì Tổ quốc, vì sự thật và công lý”.

“Hàng triệu người dân trên khắp nước Nga, tôi xin bảo đảm với các bạn, trong đêm Giao thừa này đang ở bên các bạn – nghĩ về các bạn, trái tim hướng về các bạn và đặt niềm hy vọng vào các bạn. Chúng ta đoàn kết trong tình yêu chân thành, vô tư và tận hiến dành cho nước Nga. Tôi chúc tất cả các chiến sĩ và chỉ huy của chúng ta một năm mới hạnh phúc. Chúng tôi tin tưởng các bạn và tin vào chiến thắng của chúng ta,” ông nói, đồng thời nhấn mạnh rằng ngay cả “những người hiện đang ở rất xa – các bạn vẫn luôn ở bên chúng tôi” trong dịp lễ này.

Tổng thống ca ngợi người dân Nga là “một đại gia đình lớn, mạnh mẽ và đoàn kết”, sẽ tiếp tục “lao động và xây dựng, đạt được các mục tiêu và không ngừng tiến lên phía trước” vì lợi ích của “nước Nga vĩ đại của chúng ta”.

“Tôi chúc tất cả mọi người sức khỏe và hạnh phúc, sự thấu hiểu và thịnh vượng – và trên hết là tình yêu, nguồn cảm hứng cho chúng ta. Cầu mong các truyền thống, đức tin và ký ức của chúng ta gắn kết mọi thế hệ và luôn nâng đỡ chúng ta trong mọi việc chúng ta làm,” ông kết luận.

Thông điệp năm mới của ông Zelensky: Chỉ ký các thỏa thuận hòa bình mạnh mẽ

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong bài phát biểu đêm giao thừa đã tái khẳng định rằng Ukraine mong muốn đạt được hòa bình với Nga, nhưng tuyệt đối không đánh đổi sự tồn vong của quốc gia. Ông thề sẽ không bao giờ chấp nhận bất kỳ giải pháp nào nhân danh chấm dứt xung đột nhưng thực chất lại là những thỏa thuận “yếu kém”.

Phía Kiev chủ trương đóng băng đường chiến tuyến hiện tại; còn đối với yêu cầu của Nga đòi quân đội Ukraine phải rút hoàn toàn khỏi vùng Donbas như điều kiện tiên quyết cho ngừng bắn hoặc đàm phán hòa bình, ông Zelensky chỉ trích đây là một hành vi “lừa dối”.

Trong bài phát biểu dài 21 phút được phát đi trước thời khắc nửa đêm, Tổng thống Zelensky, trong trang phục áo thêu truyền thống Ukraine màu xanh đậm, đã phát biểu bằng tiếng Ukraine: “Ukraine muốn điều gì? Hòa bình ư? Đúng vậy. Nhưng bằng mọi giá sao? Không phải vậy. Chúng tôi muốn chấm dứt chiến tranh, chứ không phải chấm dứt Ukraine”.

“Chúng tôi có mệt mỏi không? Rất mệt mỏi. Nhưng điều đó có nghĩa là chúng tôi sẵn sàng đầu hàng hay sao? Nếu ai đó nghĩ như vậy thì họ đã hoàn toàn sai lầm,” ông nói.

Ông nhấn mạnh rằng việc ký kết những thỏa thuận yếu kém “chỉ khiến ngọn lửa chiến tranh bùng lên dữ dội hơn”.

“Chữ ký của tôi chỉ có thể đặt lên những thỏa thuận mạnh mẽ. Tất cả các cuộc họp, các cuộc điện đàm và các quyết định hiện nay đều nhằm mục tiêu đó: mang lại một nền hòa bình mạnh mẽ cho tất cả mọi người — không phải chỉ kéo dài vài ngày, một tuần hay hai tháng, mà là một nền hòa bình trong nhiều năm.”

Khi đề cập đến các điều kiện ngừng bắn do Nga đưa ra, ông Zelensky hỏi: “Liệu còn ai tin họ nữa không? Đáng tiếc là vẫn còn, bởi vì sự thật thường bị cố tình né tránh và khoác lên cái tên ‘ngoại giao’, nhưng thực chất đó chỉ là những lời dối trá trong bộ vest.”

Những phát biểu trên được lãnh đạo Ukraine đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài gần 4 năm đang tiến triển chậm chạp, do áp lực quân sự liên tục và những bất đồng căn bản giữa hai bên.

Các cuộc đàm phán hòa bình tổ chức tại Berlin vào ngày 15/12 được cho là đã đạt một số tiến triển. Trưởng đoàn đàm phán của Kiev, ông Rustem Umerov, mô tả cuộc gặp với phái đoàn Mỹ vào ngày hôm sau là mang tính xây dựng, nhấn mạnh hai bên đã đạt được “tiến triển thực chất” và bày tỏ sự lạc quan. Mặc dù Zelensky chưa cho thấy dấu hiệu nhượng bộ, nhưng vào ngày 14/12, ông từng đề cập rằng Ukraine sẵn sàng từ bỏ việc gia nhập NATO để đổi lấy các bảo đảm an ninh từ phương Tây.

Hiện tại, ông vẫn kiên quyết từ chối nhượng lại bất kỳ phần lãnh thổ nào, trong khi Nga tiếp tục khẳng định phải kiểm soát các khu vực mà họ đang chiếm đóng ở miền đông Ukraine.