Liệu AI có cướp đi việc làm? 10 công việc sẽ bùng nổ trong tương lai

Gần đây, Musk đã đưa ra một số tuyên bố công khai, cho rằng trí tuệ nhân tạo (AI) và robot sẽ thay thế tất cả các công việc của con người , và công việc sẽ trở thành tùy chọn. Trong một bài đăng trên X vào ngày 21/10 2025, ông ví tương lai như “việc bạn muốn tự trồng rau hay mua chúng”. Nếu bạn muốn làm việc, hãy coi đó như một sở thích; nếu bạn không muốn làm việc, AI và robot sẽ cung cấp mọi thứ bạn cần. Ông thậm chí còn dự đoán rằng trong vòng 10-20 năm tới, xã hội sẽ bước vào kỷ nguyên “thu nhập cao phổ quát”, nơi tiền bạc sẽ không còn là điều cần thiết để sinh tồn.

Nghe có vẻ giống khoa học viễn tưởng phải không? Elon Musk đang nói về ” sự biến mất của các mô hình làm việc cũ “, chẳng hạn như các công việc lặp đi lặp lại, dây chuyền lắp ráp và công việc văn phòng cơ bản sẽ được thay thế bởi trí tuệ nhân tạo (AI). Xu hướng này đã và đang diễn ra. Theo báo cáo Tương lai việc làm năm 2025 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), đến năm 2030, 92 triệu việc làm sẽ biến mất trên toàn cầu, nhưng 170 triệu việc làm mới sẽ được tạo ra, dẫn đến mức tăng ròng 78 triệu việc làm.

Nói cách khác, trí tuệ nhân tạo (AI) chắc chắn sẽ loại bỏ những công việc lặp đi lặp lại, nhưng liệu việc tạo ra những công việc mới đó cũng có thể được xem là AI đang khuếch đại giá trị độc đáo của con người hay không?

Câu hỏi đặt ra là, người dân bình thường nên làm gì trong tình huống này? Đừng hoảng loạn. Hãy tập trung vào những ngành công nghiệp đáp ứng được nhu cầu cơ bản của nhân loại chừng nào nó còn tồn tại. Lập kế hoạch và chuyển đổi sớm có thể giúp bạn xoay chuyển tình thế trong làn sóng trí tuệ nhân tạo!

10 ngành công nghiệp sẽ không bao giờ biến mất

Những ngành công nghiệp này đáp ứng những nhu cầu cơ bản nhất của nhân loại: điều trị y tế khi ốm đau, thực phẩm và đồ uống, học tập, di chuyển và năng lượng…

Cho dù trí tuệ nhân tạo có mạnh mẽ đến đâu, nó cũng không thể thay đổi những nhu cầu cơ bản này của con người.

Ngành chăm sóc sức khỏe

Con người không thể sống mãi mà không mắc bệnh. Dữ liệu của WHO cho thấy đến năm 2030, cứ sáu người trên toàn cầu thì sẽ có một người trên 60 tuổi, và dân số người cao tuổi sẽ tăng từ 1 tỷ lên 1,4 tỷ người. Một báo cáo của WEF chỉ rõ rằng các chuyên gia điều dưỡng, nhân viên xã hội và trợ lý chăm sóc cá nhân sẽ nằm trong số những nghề nghiệp phát triển nhanh nhất. Trí tuệ nhân tạo có thể hỗ trợ chẩn đoán, nhưng phẫu thuật, chăm sóc và hỗ trợ tâm lý vẫn phải do con người đảm nhiệm.

Nông nghiệp và Công nghiệp Thực phẩm

An ninh lương thực là nền tảng của nền văn minh. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) dự đoán sự tăng trưởng đáng kể về số lượng lao động nông nghiệp và công nhân chế biến thực phẩm (trong đó người vận hành thiết bị nông nghiệp nằm trong số những vị trí có tốc độ tăng trưởng cao nhất ở một số khu vực). Tương lai nằm ở các trang trại tự động được hỗ trợ bởi nông nghiệp thông minh, nhưng nhu cầu cốt lõi sẽ chỉ tăng lên do sự tăng trưởng dân số.

Ngành dịch vụ ăn uống

Dù trí tuệ nhân tạo (AI) có ảnh hưởng đến xã hội loài người đến mức nào, con người vẫn khao khát những kết nối chân thành và những trải nghiệm mới mẻ. Dịch vụ nhà hàng, sự sáng tạo trong ẩm thực, những bữa ăn trực tiếp… những kết nối cảm xúc này là điều mà AI không bao giờ có thể mô phỏng được.

Ngành Logistics và Vận tải

Ngay cả với sự phát triển của mua sắm trực tuyến, sự hỗ trợ của con người hoặc robot vẫn cần thiết để giao hàng đến tận nhà. Dữ liệu của WEF cho thấy tài xế giao hàng và tài xế xe tải nhẹ nằm trong số những công việc tuyến đầu phát triển nhanh nhất. Máy bay không người lái cũng sẽ hỗ trợ, nhưng sự can thiệp của con người vẫn rất cần thiết cho chặng cuối cùng của dịch vụ giao hàng lấy con người làm trung tâm và xử lý các điều kiện đường xá phức tạp.

Ngành giáo dục

Mỗi thế hệ đều cần học hỏi. Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy giáo viên tiểu học, trung học và đại học nằm trong số những người có sự tăng trưởng ổn định. Giáo viên AI có thể hỗ trợ giảng dạy cá nhân hóa, nhưng việc hướng dẫn, định hướng cảm xúc và định hình giá trị chỉ có thể dựa vào con người thật.

Ngành tài chính

Hình thức tiền tệ có thể chuyển sang kỹ thuật số, nhưng các chức năng cốt lõi như trao đổi giá trị, đánh giá tín dụng và phán đoán rủi ro sẽ luôn được duy trì. Sốlượng kỹ sư FinTech sẽ tăng vọt, nhưng nhu cầu về tư vấn cao cấp và dịch vụ tài chính cá nhân hóa sẽ không hề giảm.

Ngành sửa chữa và bảo trì kỹ thuật

Mọi thiết bị cuối cùng đều hỏng hóc; ô tô, điện thoại, nhà cửa và robot đều cần bảo trì. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) ghi nhận nhu cầu ngày càng tăng đối với công nhân xây dựng, thợ máy và kỹ sư điện cơ. Điều này cho thấy rằng mặc dù trí tuệ nhân tạo (AI) có thể chẩn đoán sự cố, nhưng việc lắp đặt vật lý và khắc phục sự cố phức tạp vẫn phụ thuộc vào người lao động có tay nghề cao.

Ngành dịch vụ lối sống

Làm tóc, dọn dẹp, quản gia, chăm sóc người già… những công việc kinh doanh nhỏ, bình dị này khó bị thay thế nhất bởi trí tuệ nhân tạo. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đặc biệt nhấn mạnh sự gia tăng mạnh mẽ nhu cầu về trợ lý chăm sóc cá nhân do dân số già hóa!

Ngành công nghiệp năng lượng

Nền văn minh không thể tồn tại nếu thiếu năng lượng. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) liệt kê các kỹ sư năng lượng tái tạo và kỹ sư môi trường nằm trong số những vị trí có triển vọng tăng trưởng cao nhất. Dầu mỏ sẽ thay đổi, nhưng các nguồn năng lượng mới (như năng lượng mặt trời, năng lượng gió và lưu trữ năng lượng) sẽ đóng vai trò trung tâm trong những thập kỷ tới.

Ngành công nghiệp tang lễ

Đây là ngành nghề công bằng nhất. Ai rồi cũng sẽ chết. Nhu cầu về nghi lễ, chăm sóc và chôn cất sẽ luôn tồn tại. Trí tuệ nhân tạo chỉ có thể tối ưu hóa việc quản lý ở

mức tốt nhất; các dịch vụ về mặt cảm xúc vẫn phụ thuộc vào con người.

5 công việc nào sẽ được săn đón nhất trong tương lai?

Một báo cáo của WEF cho thấy những công việc kết hợp công nghệ và nhân văn là những công việc có khả năng chống chịu tốt nhất. Năm loại công việc sau đây không những không bị thay thế mà còn sẽ bùng nổ nhờ trí tuệ nhân tạo (AI).

1. Các ngành nghề liên quan đến lĩnh vực y tế, chẳng hạn như bác sĩ, chuyên viên phục hồi chức năng, nhà quản lý y tế và chuyên viên tư vấn tâm lý.

Sự kết hợp giữa dân số già hóa và chẩn đoán dựa trên trí tuệ nhân tạo sẽ tạo ra nhu cầu khổng lồ. Cục Thống kê Lao động Hoa Kỳ (BLS) dự đoán rằng số lượng y tá sẽ tăng 40% vào năm 2033, vượt xa mức trung bình.

2. Trí tuệ nhân tạo (AI) và các ngành nghề công nghệ cốt lõi, chẳng hạn như kỹ sư AI, chuyên gia robot, nhà phân tích dữ liệu và kỹ sư tự động hóa.

AI sẽ không loại bỏ việc làm mà ngược lại sẽ tạo ra những việc làm mới. Dữ liệu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy các chuyên gia học máy AI và chuyên gia dữ liệu lớn nằm trong số những ngành nghề phát triển nhanh nhất trên toàn cầu; họ chính là những “người thuần hóa AI”.

3. Các ngành nghề đòi hỏi tay nghề cao, chẳng hạn như thợ điện cao cấp, kỹ sư thiết bị, và các chuyên gia sửa chữa ô tô và cơ khí.

Nhiều người thường bỏ qua thực tế rằng điều thực sự khan hiếm là những người thợ lành nghề có thể “tự làm mọi việc”. Báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho thấy nhu cầu về kỹ sư cơ điện tử, kỹ thuật viên sửa chữa cơ khí và công nhân xây dựng đang tăng mạnh do quá trình chuyển đổi xanh và phát triển cơ sở hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI). Thế giới vật chất sẽ luôn cần con người để định hình nó.

4. Các ngành nghề liên quan đến giáo dục và truyền bá kiến thức, chẳng hạn như giáo viên, người đào tạo và người hướng dẫn học tập suốt đời.

Tương lai thuộc về học tập suốt đời. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) khẳng định rõ ràng rằng việc làm trong lĩnh vực giáo dục sẽ tiếp tục mở rộng do sự thay đổi về nhân khẩu học và số hóa.

5. Sáng tạo nội dung và xây dựng thương hiệu cá nhân: người tạo video, người làm podcast và người có ảnh hưởng trên mạng xã hội.

Thương hiệu cá nhân sẽ trở thành tài sản. Trí tuệ nhân tạo có thể giúp tạo ra bản nháp ban đầu, nhưng những câu chuyện chân thực, sự cộng hưởng cảm xúc và góc nhìn độc đáo chỉ có thể đến từ con người thật – đây chính là yếu tố then chốt giúp xây dựng thương hiệu cá nhân bền vững.

Những người sở hữu 4 khả năng này sẽ không thất nghiệp

Thực tế, điều mà thời đại loại bỏ không phải là các ngành công nghiệp, mà là những người không chịu thích nghi. Một báo cáo của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) nhấn mạnh rằng đến năm 2030, 59% người lao động sẽ cần được đào tạo lại. Những người thực sự duy trì được khả năng cạnh tranh đều sở hữu những phẩm chất sau:

Khả năng học hỏi liên tục: Anh ấy có tính tò mò và động lực học hỏi suốt đời; Khả năng giải quyết vấn đề: Anh ấy có tư duy phân tích và sáng tạo;

Khả năng tạo ra giá trị: Anh ấy có sự đồng cảm, khả năng lãnh đạo và sự kiên cường mà người khác thiếu;

Khả năng tích hợp nguồn lực: Anh ấy có kỹ năng hợp tác giữa các cá nhân và khả năng thích ứng với môi trường.

Chúng ta phải hiểu rằng trí tuệ nhân tạo càng mạnh mẽ thì những khả năng đặc trưng của con người càng trở nên có giá trị.

Elon Musk nói rằng trí tuệ nhân tạo sẽ khiến nhiều “công việc cũ” biến mất. Nhưng dữ liệu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cũng chứng minh rằng tổng số việc làm trong xã hội loài người đang tăng trưởng ròng. Con người vẫn sẽ bị ốm, cần ăn, cần học hỏi, cần kết nối tình cảm và cần các nguồn năng lượng mới. Những nhu cầu cơ bản này tạo nên nền tảng của xã hội.

Câu trả lời nằm ngay đây. Lựa chọn thông minh nhất dành cho người bình thường là hành động ngay bây giờ. Đúng vậy, ngay lập tức! Bạn còn chờ gì nữa? Những người hiểu rõ xu hướng và có kế hoạch trước sẽ trở nên bất khả chiến bại.

Kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo đã đến, và cùng với đó là những cơ hội cho nhân loại. Bạn đã sẵn sàng chưa?