Doanh thu năng lượng của Nga giảm mạnh nhất trong 5 năm bị phương Tây trừng phạt

Doanh thu thuế dầu khí chủ chốt của Nga đã giảm mạnh trong tháng Một năm nay, xuống mức thấp nhất kể từ đại dịch COVID-19. Tài chính của Nga đang chịu áp lực nặng nề khi Mỹ và EU áp đặt vòng trừng phạt mới, cùng với việc chính quyền Trump thành công trong việc thuyết phục Ấn Độ chuyển hướng mua năng lượng.

Theo một báo cáo của hãng tin AP hôm thứ Ba (10/2), dữ liệu tài chính mới nhất cho thấy doanh thu thuế dầu khí của Nga trong tháng một chỉ đạt 393 tỷ ruble (khoảng 5,1 tỷ USD), giảm khoảng 65% so với 1,12 nghìn tỷ ruble cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu mức thấp nhất trong 5 năm.

Sản lượng cũng đang giảm đáng kể. Các nguồn tin nói với Bloomberg rằng sản lượng dầu thô hàng ngày của Nga trong tháng Một đã giảm xuống còn 9,28 triệu thùng, giảm thêm 46.000 thùng mỗi ngày so với mức cắt giảm sản lượng đã thực hiện vào tháng 12, và thấp hơn khoảng 300.000 thùng mỗi ngày so với hạn ngạch hàng ngày của OPEC+.

Lượng dầu khổng lồ của Nga mắc kẹt trên biển đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng trong việc xử lý

Hiện tại, dầu thô của Nga đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về hậu cần và xử lý trên thị trường quốc tế. Theo số liệu thống kê của Bloomberg, tính đến đầu tháng Hai, một con số đáng kinh ngạc là 143 triệu thùng dầu thô của Nga vẫn đang bị mắc kẹt trong các tàu chở dầu trên biển, gần gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái và cao hơn hơn một phần tư so với cuối tháng 11.

Người mua, lo ngại vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ, đang yêu cầu mức chiết khấu lớn hơn đối với dầu thô của Nga. Vào tháng 12 năm ngoái, giá dầu thô xuất khẩu chính của Nga, loại Urals, đã giảm xuống dưới 38 đô la một thùng, trong khi giá dầu thô Brent chuẩn quốc tế ở mức khoảng 62,50 đô la một thùng, có nghĩa là mức chiết khấu đối với dầu của Nga đã mở rộng lên khoảng 25 đô la một thùng.

Ông Mark Esposito, một nhà phân tích năng lượng tại S&P Global, cho biết: “Điều này đã tạo ra hiệu ứng domino hoặc phản ứng dây chuyền”.

Ông tuyên bố rằng các lệnh trừng phạt, bao gồm cả dầu diesel và xăng, tạo thành “một tổ hợp các lệnh trừng phạt có tác động rất lớn, giống như một loạt các đòn giáng mạnh, ảnh hưởng không chỉ đến dòng chảy dầu thô mà còn cả dòng chảy các sản phẩm dầu mỏ tinh chế có nguồn gốc từ nó.”

Tình hình này, được đặc trưng bởi sự kết hợp giữa thương mại và các lệnh trừng phạt, có liên quan chặt chẽ đến những diễn biến địa chính trị quốc tế gần đây.

Chính quyền Trump gần đây đã đạt được thỏa thuận với Ấn Độ về việc giảm thuế nhập khẩu hàng hóa Ấn Độ từ 50% xuống 18%. Thỏa thuận này bao gồm việc loại bỏ thuế “trừng phạt” 25% (do mua dầu của Nga) và giảm thuế đối ứng từ 25% xuống 18%. Điều này đã khiến Ấn Độ ngừng mua năng lượng từ Nga.

Hơn nữa, Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với hai công ty dầu khí lớn nhất của Nga, Rosneft và Lukoil, vào tháng 11 năm ngoái, đe dọa bất kỳ tập đoàn đa quốc gia nào giao dịch với họ có nguy cơ bị loại khỏi hệ thống ngân hàng Mỹ.

Khi Ấn Độ giảm mua hàng, một số tàu chở dầu thô bị trừng phạt đang hướng đến Trung Quốc. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ Trung Quốc sẵn sàng hấp thụ bao nhiêu lượng dầu thô này.

Rủi ro tài chính của Nga đang tăng cao

Đối mặt với thâm hụt ngân sách, Điện Kremlin đã bắt đầu lấp đầy kho bạc trống rỗng thông qua việc tăng thuế và vay nợ trong nước.

Nga đã nâng thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hàng hóa từ 20% lên 22%, đồng thời tăng thuế đối với xe nhập khẩu, thuốc lá và rượu bia, trong khi vay nợ đáng kể từ các ngân hàng trong nước.

Trong khi đó, sự thúc đẩy kinh tế từ chi tiêu liên quan đến chiến tranh đang gần đạt đến giới hạn, tình trạng thiếu hụt lao động đang hạn chế sự mở rộng kinh doanh và tăng trưởng kinh tế đã trì trệ. Trong quý III năm ngoái, GDP của Nga chỉ tăng trưởng 0,1%. Dự báo tăng trưởng GDP cho năm nay nằm trong khoảng từ 0,6% đến 0,9%, thấp hơn nhiều so với mức tăng trưởng hơn 4% được dự báo cho năm 2023 và 2024.

Mặc dù hiện tại ngân sách của Nga được hỗ trợ bởi Quỹ Tài sản Quốc gia, nhưng rủi ro tài chính dài hạn đang gia tăng khi tăng trưởng kinh tế chậm lại và áp lực lạm phát gia tăng. Janis Kluge, chuyên gia về Nga tại Viện Nghiên cứu Quốc tế và An ninh Đức (SWP), nói với hãng tin AP: “Trong vòng 6 tháng hoặc 1 năm, điều này có thể ảnh hưởng đến suy nghĩ của họ về cuộc chiến. Tôi không nghĩ họ sẽ tìm kiếm một thỏa thuận hòa bình vì điều này, nhưng họ có thể muốn giảm cường độ xung đột”.

Vào thứ Sáu tuần trước, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tuyên bố rằng cần phải áp đặt lệnh cấm hoàn toàn đối với các dịch vụ vận chuyển dầu mỏ của Nga, và các biện pháp trừng phạt có thể được sử dụng như đòn bẩy để buộc Nga ngừng tấn công Ukraine.

Bà nói: “Chúng ta phải nhận thức rõ ràng rằng Nga sẽ chỉ quay trở lại bàn đàm phán với thiện chí chân thành khi chịu áp lực”.