Ảnh: Shutterstock
Kháng sinh có thể tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, nhưng đồng thời cũng ảnh hưởng đến cả lợi khuẩn và không có tác dụng với các bệnh do virus như cảm lạnh. 5 lưu ý quan trọng dành cho những người thường xuyên sử dụng kháng sinh.
Kháng sinh có tác dụng ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh, giúp điều trị các bệnh nhiễm khuẩn. Tuy nhiên, kháng sinh cũng có thể tiêu diệt những vi khuẩn có lợi trong cơ thể và hoàn toàn không có tác dụng đối với virus.
Vì vậy, kháng sinh không phải là thuốc điều trị mọi bệnh. Không phải bệnh lý nào cũng cần hoặc có thể điều trị bằng kháng sinh; chẳng hạn, kháng sinh không có hiệu quả đối với cảm lạnh thông thường do virus gây ra. Một bác sĩ người Anh chia sẻ 5 điều người thường xuyên sử dụng kháng sinh cần đặc biệt lưu ý.
Vấn đề lạm dụng kháng sinh
Theo Mayo Clinic, Trung tâm Y khoa nổi tiếng của Hoa Kỳ thì kháng sinh là nhóm thuốc có vai trò quan trọng trong điều trị bệnh. Nhiều loại kháng sinh có hiệu quả trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn, giúp ngăn ngừa sự lây lan của bệnh và giảm nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.
Tuy nhiên, việc lạm dụng kháng sinh đã khiến một số vi khuẩn phát triển khả năng kháng kháng sinh, nghĩa là kháng sinh không còn khả năng ức chế hoặc tiêu diệt chúng. Đây là một trong những thách thức cấp bách nhất đối với sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu.
Để làm chậm quá trình hình thành và lan rộng tình trạng kháng kháng sinh, mỗi cá nhân, nhân viên y tế và cơ sở y tế đều cần có trách nhiệm sử dụng kháng sinh hợp lý.
5 lưu ý quan trọng khi sử dụng kháng sinh
Bác sĩ Amir Khan công tác tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) và là người có sức ảnh hưởng trên mạng xã hội, gần đây đã đăng tải một video ngắn trên Instagram. Trong video, ông chia sẻ những biện pháp cần thực hiện và các thực phẩm nên bổ sung giúp bảo vệ sức khỏe trong quá trình sử dụng kháng sinh.
Trước hết, bác sĩ Khan lưu ý rằng kháng sinh không chỉ tiêu diệt vi khuẩn gây nhiễm khuẩn mà còn có thể làm mất đi nhiều vi khuẩn có lợi trong đường ruột. Những vi khuẩn này đóng vai trò thiết yếu đối với quá trình tiêu hóa và duy trì sức khỏe đường ruột. Vì vậy, việc sử dụng kháng sinh có thể dẫn đến tiêu chảy và một số rối loạn tiêu hóa khác.
Mỗi khi kê đơn kháng sinh, ông đều hướng dẫn bệnh nhân thực hiện 5 lưu ý nhằm hạn chế tối đa tác động bất lợi của kháng sinh đối với hệ vi sinh vật có lợi trong đường ruột.
Chỉ sử dụng kháng sinh khi cần thiết
Bác sĩ Khan nhấn mạnh rằng: chỉ nên sử dụng kháng sinh khi thấy thực sự cần thiết.
“Nếu bệnh do virus gây ra thì hoàn toàn không cần dùng kháng sinh. Tôi biết bạn đang cảm thấy không khỏe và hy vọng sớm khỏi bệnh nhưng thật lòng mà nói, kháng sinh không thể chữa khỏi cảm lạnh”, ông nói.
Theo bác sĩ Khan, việc lạm dụng kháng sinh có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến hệ vi sinh vật (quần thể vi khuẩn và các vi sinh vật khác sinh sống trong cơ thể), đặc biệt ở đường ruột, âm đạo và da. Vì vậy, người bệnh chỉ nên sử dụng kháng sinh theo đơn của bác sĩ.
Theo số liệu được Mayo Clinic dẫn từ Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), khoảng 1/3 lượng kháng sinh được sử dụng là không cần thiết hoặc không phù hợp.
Các bệnh thường gặp do virus mà kháng sinh không có tác dụng điều trị bao gồm: cảm lạnh, sổ mũi, đau họng, cúm, viêm phế quản, phần lớn các trường hợp ho, một số trường hợp nhiễm trùng tai, viêm xoang, cúm dạ dày và COVID-19.
Điều chỉnh chế độ ăn
Bác sĩ Khan khuyên người đang sử dụng kháng sinh nên tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu prebiotic.
“Những thực phẩm này cung cấp dưỡng chất cho vi khuẩn đường ruột, giúp chúng phục hồi trong và sau quá trình điều trị bằng kháng sinh”, ông cho biết. Ông gợi ý bổ sung vào chế độ ăn hằng ngày các loại thực phẩm như atisô Jerusalem, tỏi, hành tây, hẹ, măng tây và chuối.
Tăng cường thực phẩm thực vật đa dạng màu sắc
Theo bác sĩ Khan, thực phẩm có nguồn gốc thực vật càng đa dạng màu sắc và càng giàu chất xơ thì càng cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất cho cơ thể. Đặc biệt, chất xơ còn là nguồn dinh dưỡng mà các vi khuẩn đường ruột rất cần.
Điều cuối cùng bác sĩ Khan đề cập là vai trò của môi trường sống. Ông cho biết một số nghiên cứu cho thấy môi trường xung quanh cũng góp phần quan trọng vào quá trình phục hồi hệ vi sinh vật đường ruột bị tổn thương. Những hoạt động như tiếp xúc với động vật, làm vườn và dành thời gian hòa mình vào thiên nhiên đều có thể mang lại lợi ích.
Theo ông, những hoạt động này giúp cơ thể tiếp xúc với nhiều loại vi sinh vật có lợi, qua đó góp phần làm phong phú hệ vi sinh vật đường ruột. Khi sức khỏe đã cải thiện, bạn nên từng bước mở rộng các hoạt động ngoài trời, chẳng hạn như đi dạo.
Quân đội Mỹ bác tuyên bố Iran phá hủy radar cảnh báo sớm ở Bahrain,…
Hà Nội duyệt quy hoạch ven sông Hồng 11.400 ha, hướng không gian xanh, văn…
Bệnh viện Cà Mau 1.200 giường chậm tiến độ, tỉnh tăng cường giám sát và…
Hà Nội dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm, Cửa Nam…
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự APEC lần thứ 33 tại Thâm…
Tấn Bo, Hoàng Mèo, Kim Ny Ngọc cùng nhiều người bị khởi tố trong vụ…