Vụ dọa giết học viên Pháp Luân Công ở Toronto: Nghị sĩ 4 đảng Canada lên án ĐCSTQ
Nghị sĩ 4 đảng tại Canada lên án Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đàn áp xuyên quốc gia, sau vụ dọa giết học viên Pháp Luân Công trước Lãnh sự quán Trung Quốc ở Toronto.
Vụ việc gây phản ứng mạnh trong nhiều giới ở Canada. Các nghị sĩ trả lời phỏng vấn Epoch Times đều hối thúc Chính phủ Canada nghiêm túc xử lý hành vi này.
Hôm 22/9, một người đàn ông mặc áo khoác in hình cờ đỏ năm sao bất ngờ lao vào khu trưng bày của các học viên Pháp Luân Công trước lãnh sự quán. Ông ta đập phá đồ trưng bày, xô đẩy và chửi mắng nhiều học viên, trong đó có những phụ nữ cao tuổi.
Video quay tại hiện trường cho thấy người này không chỉ dùng bạo lực mà còn dọa giết một học viên.
ĐCSTQ là tác nhân can thiệp nước ngoài lớn nhất tại Canada
Ngoài việc lên án, các nghị sĩ muốn dùng tiếng nói của phe đối lập và báo chí để Chính phủ Canada vào cuộc. Họ đề nghị siết chặt luật đăng ký đại diện nước ngoài và ban hành luật riêng để trừng trị đàn áp xuyên quốc gia.
Ông Michael Cooper, nghị sĩ kỳ cựu, phụ trách mảng cải cách dân chủ trong nội các đối lập của Đảng Bảo thủ, cho rằng chế độ ĐCSTQ đang dùng bạo lực, và vụ việc ở Toronto là một ví dụ. Ông nói những vụ như vậy ngày càng nhiều.
Cơ quan Tình báo An ninh Canada (CSIS), Bộ An toàn Công cộng và nhiều cuộc điều tra công khai của Quốc hội đều kết luận ĐCSTQ là tác nhân can thiệp nước ngoài lớn nhất, hoạt động rộng nhất trên lãnh thổ Canada. Mục tiêu can thiệp gồm bầu cử, cộng đồng, giới học thuật, hoạch định chính sách, truyền thông và người bất đồng chính kiến.
Ông Cooper nhắc lại rằng chế độ ĐCSTQ là “tác nhân can thiệp nước ngoài lớn nhất tại Canada”, rồi nói thêm:
“Họ là mối đe dọa với an ninh quốc gia và tiến hành đàn áp xuyên quốc gia, nhắm vào người Canada, nhất là công dân Canada gốc Hoa. Chế độ này thậm chí còn lập các đồn cảnh sát trái phép ngay trên đất Canada để đẩy mạnh đàn áp xuyên quốc gia. Trong tình hình đó, chúng ta phải nhìn thẳng và giải quyết những vấn đề này.”
Sự can thiệp của ĐCSTQ còn diễn ra trong cuộc bầu cử liên bang năm 2025. Ông Joe Tay, ứng viên Đảng Bảo thủ tại khu vực bầu cử Don Valley North, là người ủng hộ phong trào dân chủ Hồng Kông. Vì công khai chỉ trích ĐCSTQ và Luật An ninh Quốc gia Hồng Kông, từ cuối năm 2024 đến mùa bầu cử 2025, ông hứng chịu nhiều hoạt động đàn áp xuyên quốc gia và can thiệp từ phía ĐCSTQ.
Cảnh sát Hoàng gia Canada (RCMP) từng báo cho ông Joe Tay, hoặc khuyên ông, không nên vận động tranh cử vì an toàn bản thân bị đe dọa, ông Cooper kể. Ông nói các mối đe dọa này đến từ Lãnh sự quán Trung Quốc ở Toronto và những tác nhân khác có liên hệ với chính quyền Bắc Kinh.
“Sự can thiệp này rất nghiêm trọng,” ông Cooper nói.
Can thiệp nước ngoài là điều “không thể chấp nhận”
Bà Judy Sgro, nghị sĩ kỳ cựu của Đảng Tự do và là Chủ tịch nhóm Những người bạn của Pháp Luân Công trong Quốc hội, nói với Epoch Times rằng vấn đề can thiệp nước ngoài cực kỳ quan trọng với mọi quốc gia. Bà khẳng định quả thực có người đang tìm cách thao túng, tác động đến dư luận ở Canada, và những hành vi này “hoàn toàn không thể chấp nhận”.
Canada vẫn đang gặp thách thức rất lớn trong việc đối phó với đàn áp xuyên quốc gia, bà nhận định. “Chúng ta phải nhận thức rằng đàn áp xuyên quốc gia đang thực sự diễn ra,” bà nói.
Ông Alexis Brunelle-Duceppe, Phó Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội và là nghị sĩ kỳ cựu của Khối Québec, cũng lên tiếng khi trả lời phỏng vấn:
“Không được để bất kỳ hành vi bạo lực nào như vậy xảy ra trên lãnh thổ Canada. Chính phủ Canada cần hiểu điều đang diễn ra. Chúng ta từng có những ‘đồn cảnh sát’ của Bắc Kinh ngay trên lãnh thổ của mình, đó là sự thật, vậy mà chính phủ không nắm được.”
Khối Québec luôn là tiếng nói bênh vực các nhóm yếu thế, ông cho biết. “Chúng tôi sẽ tiếp tục đấu tranh vì điều này.”
Ông Brunelle-Duceppe đánh giá nỗ lực của Chính phủ Canada trong việc ngăn chặn can thiệp nước ngoài và đàn áp xuyên quốc gia là “còn rất xa mới đủ”. Vì vậy, theo ông, lời nhắc nhở của phe đối lập và tin bài của báo chí giữ vai trò then chốt để thúc chính phủ hành động.
Bà Jenny Kwan: Chính phủ đang “làm ngơ”
Bà Jenny Kwan, nghị sĩ Đảng Tân Dân chủ, cũng cho rằng Canada phải nhận thức được can thiệp nước ngoài là mối đe dọa có thật, trong đó đàn áp xuyên quốc gia là một vấn đề đã được chỉ rõ. Dù đã có cuộc điều tra công khai, bà lo Canada hiện vẫn chưa đủ coi trọng mối đe dọa này.
Bà dẫn ví dụ: Chính phủ Canada mất gần hai năm mới bổ nhiệm ủy viên phụ trách sổ đăng ký minh bạch về ảnh hưởng nước ngoài, nhưng đến nay cơ chế này vẫn chưa thực sự vận hành. Đó cũng mới chỉ là một phần rất nhỏ trong việc xử lý can thiệp nước ngoài.
Đàn áp xuyên quốc gia đang tồn tại ở Canada, nên Canada phải hành động tích cực hơn để người dân, nhất là những nhóm bị nhắm làm mục tiêu, cảm thấy an toàn, bà Kwan nhấn mạnh.
Bà chỉ trích chính phủ hiện nay “làm ngơ” trước những mối đe dọa có thật, khiến chủ quyền Canada bị đe dọa trên nhiều mặt, trong khi can thiệp nước ngoài đang tìm cách làm suy yếu các thể chế dân chủ mà Canada phải bảo vệ.
Theo bà Kwan, bảo vệ dân chủ và chủ quyền là điều hết sức quan trọng. Canada đang bị nhiều quốc gia nhắm tới và không thể làm ngơ để các hành vi này tiếp diễn.
Thỏa thuận hợp tác thực thi pháp luật với Bắc Kinh bị chỉ trích
Năm 2026, Chính phủ Canada tuyên bố thiết lập “quan hệ đối tác chiến lược” với ĐCSTQ. Phần gây tranh cãi nhất là thỏa thuận hợp tác thực thi pháp luật giữa RCMP và cơ quan an ninh Trung Quốc, gồm trao đổi tình báo, phối hợp thực thi pháp luật và hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia. Chính phủ mô tả đây là bước “nâng cao hợp tác an ninh song phương”.
Ông Cooper cho rằng việc Thủ tướng Canada Mark Carney chọn xây dựng quan hệ đối tác chiến lược với Bắc Kinh là cực kỳ thiển cận, một sai lầm về chiến lược.
Quan hệ này đáng lo ở nhiều mặt, nhưng đáng lo nhất là phần hợp tác thực thi pháp luật giữa RCMP và cơ quan an ninh của Bắc Kinh, ông nói thẳng.
“Chính phủ Carney lại cho rằng cần ký thỏa thuận hợp tác thực thi pháp luật với ĐCSTQ. Đó là một chế độ tiến hành đàn áp xuyên quốc gia, nhắm vào người Canada và vận hành các đồn cảnh sát trái phép ngay trên đất Canada. Đây hoàn toàn là một quyết định sai lầm. Nó không phù hợp với lợi ích của Canada và đặt ra rất nhiều dấu hỏi.”
Nghị sĩ Brunelle-Duceppe cũng cho rằng việc Canada gần đây xích lại gần Bắc Kinh vì cuộc chiến thuế quan của Mỹ là không khôn ngoan. Nếu Canada đi gần hơn với ĐCSTQ, nước này càng phải cảnh giác với những hệ quả có thể kéo theo, ông nói.
Ông Cooper: Chỉ 30 trong 2.422 đối tượng phải đăng ký đã nộp đơn
Năm 2024, Chính phủ Canada đưa ra dự luật C-70 (Đạo luật Chống can thiệp nước ngoài), trong đó phần quan trọng nhất là Đạo luật Minh bạch và Trách nhiệm giải trình về ảnh hưởng nước ngoài. Tháng 8/2026, chính phủ bổ nhiệm ông Anton Boegman làm ủy viên đầu tiên phụ trách sổ đăng ký và yêu cầu cá nhân, tổ chức thay mặt thế lực nước ngoài tiến hành hoạt động gây ảnh hưởng phải đăng ký trước ngày 3/10/2026.
Trên thực tế, cơ chế đăng ký đại diện nước ngoài không vận hành, ông Cooper nói với Epoch Times. Trong 2.422 đối tượng phải đăng ký, chỉ 30 đối tượng nộp đơn, tỷ lệ không tuân thủ lên tới 99%. Chính phủ hiện cũng không có kế hoạch nào để xử lý tình trạng không tuân thủ trên diện rộng này.
Về mặt lập pháp, bà Kwan nói thẳng rằng Canada hiện chưa có luật nào chuyên xử lý đàn áp xuyên quốc gia. Người đứng đầu cuộc điều tra công khai đã chỉ ra lỗ hổng này, nhưng vấn đề thậm chí chưa được xem xét đầy đủ. Vì vậy, Canada phải có biện pháp riêng để đối phó.
Bà đánh giá việc thực thi Đạo luật Minh bạch và Trách nhiệm giải trình về ảnh hưởng nước ngoài vẫn chưa đủ. Đạo luật chỉ là bước đầu, tuyệt đối không phải bước cuối, và chính phủ đã mất quá nhiều thời gian để triển khai.
Quốc hội từng đẩy nhanh việc xem xét dự luật để chính phủ sớm lập cơ chế đăng ký, nhưng việc này lại bị kéo dài rất lâu, bà nói. Đến nay cơ chế mới ở giai đoạn khởi đầu, còn rất nhiều việc phải làm, và luật này cũng không thể là công cụ duy nhất để đối phó với can thiệp nước ngoài.
Bà Kwan đề nghị Canada học Đài Loan cách xây dựng sức chống chịu cho nền dân chủ và đối phó với thông tin sai lệch. “Chính phủ phải nhìn nhận nghiêm túc các mối đe dọa này, thay vì làm ngơ,” bà nói.
Xem thêm
Từ khóa Pháp Luân Công toronto can thiệp nước ngoài quan hệ Canada - Trung Quốc đồn cảnh sát Trung Quốc ở nước ngoài đàn áp xuyên quốc gia Mark Carney
