Thẩm phán Mỹ buộc Trung Quốc bồi thường 24 tỷ USD trong vụ kiện liên quan đến COVID-19

Một thẩm phán liên bang Hoa Kỳ đã ra phán quyết buộc Trung Quốc phải bồi thường 24 tỷ USD cho tiểu bang Missouri vì cáo buộc Bắc Kinh đã đánh lừa thế giới về đợt bùng phát COVID-19 và tích trữ trang thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE) trong những tháng đầu của đại dịch.

Vụ kiện ban đầu được đệ trình bởi tổng chưởng lý Missouri vào tháng 4 năm 2020 trong những tháng đầu của đại dịch. Tiểu bang này cáo buộc Trung Quốc gây nguy hiểm cho người dân bằng cách che giấu thông tin về sự lây lan của virus, điều mà họ cho rằng đã làm chậm trễ các nỗ lực ứng phó. Vụ kiện cũng tuyên bố Trung Quốc cố tình hạn chế xuất khẩu PPE, gây ra tình trạng tăng giá và thiếu hụt. Các luật sư của tiểu bang Missouri cho biết COVID-19 là nguyên nhân gây tử vong đứng thứ ba tại Missouri vào năm 2020 và 2021, đồng thời đổ lỗi cho hành động của Bắc Kinh làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng.

Vụ kiện đã bị bác bỏ vào năm 2022 theo Đạo luật Miễn trừ Chủ quyền Nước ngoài khi hạn chế khả năng của tòa án Hoa Kỳ trong việc buộc các chính phủ nước ngoài phải chịu trách nhiệm về các hành động phi thương mại. Tuy nhiên, một tòa phúc thẩm sau đó đã cho phép tòa tiếp tục xét xử vụ kiện tích trữ vật tư với cáo buộc hẹp hơn.

Thẩm phán Stephen N. Limbaugh đã ra phán quyết vào thứ Sáu (6/3) rằng Missouri đã cung cấp bằng chứng “thỏa đáng” để buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về “hành vi độc quyền nhằm tích trữ PPE“.

Tổng chưởng lý Missouri Andrew Bailey hoan nghênh phán quyết này, gọi đây là “một chiến thắng mang tính bước ngoặt cho Missouri và Hoa Kỳ trong cuộc chiến buộc Trung Quốc phải chịu trách nhiệm về việc phát tán COVID-19 ra thế giới“. Ông Bailey tuyên bố rằng tiểu bang sẽ “thu gom từng xu“, có thể bằng cách tịch thu tài sản do Trung Quốc sở hữu tại Missouri, bao gồm cả đất nông nghiệp.

Trung Quốc đã bác bỏ vụ kiện vì cho rằng vụ kiện có động cơ chính trị.

“Cái gọi là vụ kiện không có cơ sở thực tế, luật pháp hoặc tiền lệ quốc tế. Trung Quốc không và sẽ không chấp nhận vụ kiện này“, phát ngôn viên của Đại sứ quán Trung Quốc Lưu Bằng Vũ cho biết trong một tuyên bố vào thứ Sáu (7/3). Ông Lưu cảnh báo rằng nếu phán quyết gây tổn hại đến lợi ích của Trung Quốc, Bắc Kinh sẽ thực hiện “các biện pháp đáp trả có đi có lại“. Trước đó, Bắc Kinh đã gọi vụ kiện này là “trò hề“, lập luận rằng tòa án Hoa Kỳ không có thẩm quyền đối với các hành động có chủ quyền của Trung Quốc.