Thỏa thuận bán vũ khí 14 tỷ USD cho Đài Loan chuẩn bị được trình lên ông Trump

Theo Reuters, một thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan trị giá tới 14 tỷ USD của Mỹ, bao gồm các tên lửa đánh chặn tiên tiến, đang chuẩn bị được trình lên để Tổng thống Trump ký phê chuẩn.

Ngày 13/3, Reuters dẫn lời các nguồn tin cho biết gói 14 tỷ USD này sẽ là thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan có quy mô lớn nhất từ trước đến nay.

Ngoài ra, còn có một gói năng lực phòng thủ “bất đối xứng” trị giá 6 tỷ USD đang chờ phê chuẩn, có thể được công bố cùng lúc hoặc sau đó như một thương vụ riêng. Nếu cộng lại, tổng giá trị có thể lên tới khoảng 20 tỷ USD. Tuy nhiên, nguồn tin từ chối tiết lộ chi tiết các hạng mục phòng vệ này.

Nguồn tin cho biết gói bán vũ khí đang được giữ kín chủ yếu bao gồm tên lửa Patriot PAC-3 và hệ thống phòng không “Hệ thống tên lửa đất đối không tiên tiến quốc gia” (NASAMS). Chỉ cần ông Trump gật đầu là có thể công bố chính thức, mọi thứ đã sẵn sàng.

Quan chức cấp cao Mỹ xác nhận chính sách đối với Đài Loan không thay đổi

Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump xác nhận với Reuters rằng thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan đang được tiến hành theo đúng quy trình và chính sách của Mỹ về vấn đề Đài Loan không thay đổi.

Reuters cho rằng điều này có thể giúp giảm bớt lo lắng của Đài Loan. Do ông Trump đang tìm cách đạt được thỏa thuận thương mại với Trung Quốc, một số nhà quan sát lo ngại ông có thể giảm mức hỗ trợ quân sự của Mỹ đối với Đài Loan.

Chiến lược An ninh Quốc gia do Mỹ công bố cuối năm ngoái nêu rõ ngăn chặn xung đột ở eo biển Đài Loan là ưu tiên của Washington, tốt nhất là thông qua việc duy trì ưu thế quân sự. Giám đốc Viện Mỹ tại Đài Loan (AIT) Raymond Greene cũng từng nói vào tháng Một rằng Mỹ cam kết chuyển giao các hệ thống vũ khí then chốt càng sớm càng tốt.

Theo hai nguồn tin từ Đài Loan, Washington đã nhiều lần bày tỏ với Đài Bắc rằng lập trường ủng hộ Đài Loan của Mỹ không thay đổi. Tuy nhiên, cuộc gặp Trump – Tập sắp diễn ra tại Bắc Kinh vẫn mang lại một số yếu tố bất định.

Một nguồn tin khác của Đài Loan cho biết Đảng cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) đang tìm cách trì hoãn việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan, nhằm tạo bầu không khí thuận lợi hơn trước cuộc gặp Trump – Tập. Nhưng họ tin tưởng ông Trump, ĐCSTQ đã đánh giá thấp tầm nhìn chiến lược của Nhà Trắng.

Bộ Quốc phòng Đài Loan nói với Reuters rằng họ đã hoàn tất phối hợp sơ bộ với Mỹ về kế hoạch mua sắm vũ khí. Cơ quan Hợp tác An ninh Quốc phòng Mỹ (DSCA) đã cung cấp thông tin về các hạng mục mua sắm và lịch trình giao hàng.

Đáp lại bài báo của Reuters, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn nhắc lại lập trường “nhất quán và rõ ràng” của ĐCSTQ phản đối việc Mỹ bán vũ khí cho Đài Loan.

Quốc hội Đài Loan thông qua việc cho phép ký trước 4 thư báo giá mua vũ khí

Việc các đảng đối lập ở Quốc hội Đài Loan nhiều lần ngăn chặn dự luật ngân sách quốc phòng đặc biệt 1.250 tỷ Đài tệ (khoảng 39,27 tỷ USD) của Chính phủ Tổng thống Lại Thanh Đức đã gây chú ý từ phía Mỹ.

Tháng trước, 37 nghị sĩ lưỡng đảng Mỹ đã gửi thư chung tới Chủ tịch Quốc hội Hàn Quốc Du và lãnh đạo hai đảng đối lập, kêu gọi nhanh chóng thông qua ngân sách quốc phòng đặc biệt.

Ngày 5/3, cuối cùng Quốc hội Đài Loan đã chuyển dự luật này sang ủy ban xem xét, cùng với phiên bản “380 tỷ Đài tệ + N” (khoảng 11,9 tỷ USD) của Quốc Dân Đảng và phiên bản 400 tỷ Đài tệ (khoảng 12,5 tỷ USD) của Đảng Nhân Dân Đài Loan. Hiện giữa Mỹ và Đài Loan vẫn có nhiều hợp đồng mua sắm vũ khí sắp đến hạn ký kết. Mỹ là đối tác quốc tế quan trọng nhất và là nhà cung cấp vũ khí chủ yếu của Đài Loan.

Theo hãng tin CNA, sau khi các đảng đạt được thỏa thuận tại Quốc hội Đài Loan, ngày 13/3 đã thông qua nghị quyết cho phép Hội đồng Hành pháp và Bộ Quốc phòng ký trước thư báo giá với phía Mỹ đối với 4 thương vụ: Pháo tự hành M109A7, hệ thống Pháo phản lực Cơ động cao HIMARS, cũng như tiếp tục mua tên lửa TOW và Javelin, trước khi ngân sách chính thức được phê duyệt. Bộ Quốc phòng bày tỏ sự cảm ơn.

Tuy nhiên, trước những ý kiến sửa đổi từ Đảng Nhân Dân cho rằng dự luật quốc phòng thiếu minh bạch và các thương vụ mua sắm lớn không được giám sát đầy đủ theo quy trình dân chủ, Bộ Quốc phòng Đài Loan cũng đưa ra giải thích.

Bộ Quốc phòng cho biết dự thảo “Điều lệ đặc biệt về tăng cường khả năng phòng vệ và chiến lực bất đối xứng” đã được Hội đồng Hành pháp gửi tới Quốc hội xem xét từ ngày 27/11/2025. Sau đó Bộ Quốc phòng lập tức cử nhân sự giải trình với các nghị sĩ Ủy ban Ngoại giao và Quốc phòng.

Ngày 19/1 năm nay, Bộ Quốc phòng Đài Loan cũng đã báo cáo mật tại Quốc hội để giải thích bối cảnh lập ngân sách, quy hoạch và lợi ích sau khi mua sắm vũ khí, nhằm thúc đẩy dự luật được đưa vào thẩm tra càng sớm càng tốt.

Bộ Quốc phòng cho biết ngày 27/1 họ cũng tổ chức họp báo để giải thích chi tiết quy trình mua sắm vũ khí của quân đội, quy trình mua vũ khí từ Mỹ, cũng như sự khác biệt giữa dự thảo của chính phủ và dự thảo do Đảng Nhân Dân đề xuất.

Ngày 11/2, Tổng thống Lại Thanh Đức đã cùng Bộ trưởng Quốc phòng Cố Lập Hùng, Tổng tham mưu trưởng Mai Gia Thụ và các chỉ huy quân đội tổ chức họp báo, nhấn mạnh tính cần thiết và cấp bách của ngân sách đặc biệt, kêu gọi Quốc hội nhanh chóng xem xét dự luật.

Bộ Quốc phòng Đài Loan cho biết sau khi Quốc hội đồng ý chuyển dự luật sang ủy ban vào ngày 6/3, Bộ trưởng Cố Lập Hùng đã dẫn đầu các quan chức quan trọng gặp gỡ các đảng trong Quốc hội, giải thích tầm quan trọng của dự luật và đề nghị cho phép ký trước thư báo giá cho các dự án như pháo tự hành M109A7.

Bộ Quốc phòng nhấn mạnh rằng dự thảo “Điều lệ đặc biệt về tăng cường khả năng phòng vệ và năng lực tác chiến bất đối xứng” do Viện Hành chính đề xuất đã trải qua quy trình lập dự án nghiêm ngặt, phù hợp với nhu cầu tác chiến của quân đội; đồng thời đã xác nhận ý định cung cấp và bán vũ khí, giấy phép xuất khẩu, kế hoạch năng lực sản xuất… và nhiều lần nhận được sự khẳng định và ủng hộ từ chính phủ và Quốc hội Mỹ.

Bộ Quốc phòng Đài Loan sẽ tiếp tục trao đổi với Quốc hội và công chúng để giành được sự ủng hộ; những lời nói cho rằng “dùng tranh cãi chính trị để che đậy sự yếu kém trong quản lý hành chính” hoàn toàn không đúng sự thật.

Các chuyên gia cho rằng trước sức ép “tấn công bằng lời nói và đe dọa quân sự” từ phía ĐCSTQ, tầm quan trọng của việc tăng cường năng lực tác chiến bất đối xứng là điều không cần phải bàn cãi.

Người phát ngôn của Đảng Dân Tiến, ông Lý Khôn Thành, cho biết Chủ tịch Quốc Dân Đảng Trịnh Lệ Văn vì muốn thực hiện “giấc mơ cuộc gặp Trịnh – Tập”, với sự phối hợp của nghị sĩ Mã Văn Quân – người triệu tập Ủy ban Ngoại giao và Quốc phòng – đã sắp xếp để tuần tới hoàn toàn không đưa các dự luật liên quan đến điều lệ quốc phòng đặc biệt vào chương trình xem xét.

Quốc hội Đài Loan đã thương lượng và đồng ý cho phép Bộ Quốc phòng ký 4 thư báo giá mua sắm vũ khí, đây là một khởi đầu tốt.