Thông cáo G7: Khẳng định lập trường về eo biển Đài Loan, thúc đẩy trừng phạt Nga

Hôm thứ Tư (17/6), các nhà lãnh đạo Nhóm bảy nước công nghiệp hàng đầu (G7) ra tuyên bố chung, một lần nữa khẳng định lập trường kiên định ủng hộ hòa bình ở eo biển Đài Loan và một khu vực Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương tự do, cởi mở.

Dù trước đó dư luận dự đoán nội bộ G7 có thể tồn tại khác biệt, Tổng thống Mỹ Donald Trump và các nhà lãnh đạo còn lại đã đạt được mức độ đồng thuận cao về hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine, mở rộng trừng phạt Nga và ứng phó tình hình Trung Đông. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi đây là “một thời khắc thức tỉnh chiến lược”.

Ấn Độ Dương–Thái Bình Dương và eo biển Đài Loan

Về khu vực Ấn Độ Dương –Thái Bình Dương, các lãnh đạo G7 nhấn mạnh tầm quan trọng của một trật tự “tự do và cởi mở” dựa trên pháp quyền.

Tuyên bố chung nêu rõ: “Chúng tôi phản đối mọi nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng, đặc biệt là bằng vũ lực hoặc cưỡng bức, tại biển Hoa Đông, Biển Đông và trên eo biển Đài Loan; các vấn đề này chỉ nên được giải quyết thông qua đối thoại và bằng biện pháp hòa bình.”

G7 cũng bày tỏ “quan ngại sâu sắc” trước chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Triều Tiên, khẳng định lại cam kết theo đuổi mục tiêu phi hạt nhân hóa hoàn toàn bán đảo Triều Tiên phù hợp với các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, đồng thời kêu gọi Bình Nhưỡng ngay lập tức giải quyết vấn đề công dân Nhật Bản, Hàn Quốc bị bắt cóc.

Các nước nhấn mạnh cần phối hợp đối phó tình trạng Triều Tiên trộm cắp tiền điện tử và các hoạt động tội phạm mạng.

Đối với Trung Quốc, G7 cho biết sẽ tiếp tục đối thoại về nguyên nhân của tình trạng mất cân bằng vĩ mô toàn cầu kéo dài, và sẽ tiếp tục nỗ lực này trong khuôn khổ G20 do Mỹ làm chủ tịch năm tới và tại các diễn đàn quốc tế khác.

Thỏa thuận Mỹ–Iran và đòn bẩy trừng phạt Nga

Chủ đề Ukraine là trọng tâm hàng đầu của hội nghị. Tuyên bố khẳng định: “Chúng tôi, với tư cách lãnh đạo G7, vẫn đoàn kết vững chắc trong việc ủng hộ Ukraine bảo vệ tự do, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.”

G7 cam kết tăng cường năng lực phòng không cho Ukraine, đẩy nhanh việc chuyển giao các hệ thống tầm xa và tên lửa đánh chặn, đồng thời sẵn sàng xem xét việc cấp phép sản xuất để giúp Ukraine tăng năng lực công nghiệp quốc phòng trong nước.

Đáng chú ý, bản tuyên bố nhiều lần nhắc tên Tổng thống Trump, hoan nghênh vai trò lãnh đạo của ông trong việc thúc đẩy Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận, coi đây là “cơ hội mang tính lịch sử” để ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân và xử lý các mối đe dọa khu vực liên quan.

Các lãnh đạo G7 cho rằng, khi chiến sự tại Trung Đông hạ nhiệt và eo biển Hormuz có triển vọng mở lại, đây là thời điểm thích hợp để “tăng sức ép lên nền kinh tế chiến tranh của Nga” bằng các biện pháp trừng phạt bổ sung, trong đó có lĩnh vực dầu khí. “Chúng tôi cho rằng hiện nay là thời điểm thích hợp để tiến hành các bước đi mới, bởi Tổng thống Trump đã đạt được một thỏa thuận mà chúng tôi ủng hộ trong việc tái mở cửa eo biển Hormuz,” tuyên bố viết.

Trung Đông và an ninh năng lượng

Về Trung Đông, G7 kêu gọi lập tức đạt được lệnh ngừng bắn vững chắc tại Lebanon, ủng hộ nỗ lực của giới lãnh đạo nước này nhằm giải giáp lực lượng Hezbollah, thiết lập quyền độc quyền sử dụng vũ lực của nhà nước và bảo vệ chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ với sự bảo đảm an ninh quốc tế phù hợp.

Đối với Dải Gaza, các nước cam kết đẩy nhanh viện trợ nhân đạo và hỗ trợ tái thiết, đồng thời kêu gọi chấm dứt bạo lực tại Bờ Tây.

Nhằm giảm sự phụ thuộc quá mức của thương mại toàn cầu vào eo biển Hormuz, G7 nhất trí đẩy nhanh đa dạng hóa các tuyến cung ứng năng lượng và tăng dự trữ năng lượng chiến lược. Tuyên bố đặc biệt nhấn mạnh “tiềm năng của Canada trong vài năm tới có thể cung cấp thêm đáng kể năng lực năng lượng cho thị trường toàn cầu”.

Các lãnh đạo cũng hoan nghênh sáng kiến hải quân phòng thủ do Pháp và Anh dẫn đầu nhằm bảo vệ tàu hàng, trấn an giới vận tải biển và hỗ trợ việc rà phá thủy lôi, qua đó tạo điều kiện cho luồng hàng hải ở Hormuz sớm nối lại.

Ngoài các vấn đề địa chính trị, hội nghị G7 lần này còn đạt được nhiều thỏa thuận hợp tác về chống ung thư, ứng phó dịch bệnh (trong đó có virus Ebola), chống buôn lậu ma túy và bảo đảm chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược – những yếu tố được coi là trụ cột cho an ninh kinh tế trong nhiều năm tới.