Ông Trump: Thỏa thuận ngừng bắn Mỹ–Iran chưa phải quyết định cuối cùng

Ngày 17/6, tại thành phố Evian ở miền đông nước Pháp, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ai Cập. Ông Trump cho biết thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến hiện nay chưa phải là thỏa thuận cuối cùng. Ông cảnh báo rằng nếu Iran không “tuân thủ các quy định”, Mỹ sẽ nối lại các đợt tấn công quân sự.

Trong cuộc gặp song phương với Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah el-Sisi bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 tại Pháp, khi được các phóng viên hỏi liệu thỏa thuận nói trên đã là văn bản cuối cùng hay chưa, ông Trump trả lời: “Không, đây chưa phải là thỏa thuận cuối cùng. Nó chỉ là một bản ghi nhớ thỏa thuận (MOU)”.

Ông tiếp tục nói về Iran: “Nếu tôi không hài lòng với nó, hoặc nếu họ không tuân thủ các quy định, chúng tôi sẽ lập tức quay trở lại và thả bom thẳng xuống đầu họ”.

Đồng thời, ông cũng bác bỏ hoàn toàn các thông tin truyền thông gần đây cho rằng Mỹ sẽ đầu tư 300 tỷ USD vào Iran.

Ông Trump: Mỹ sẽ không chi một xu nào cho Iran

Các quan chức Mỹ và Iran hôm Chủ nhật cho biết hai bên đã đạt được đồng thuận về một khuôn khổ nhằm chấm dứt xung đột. Theo bản dự thảo biên bản ghi nhớ mà CNN tiếp cận được, văn kiện này bao gồm các điều khoản về ngừng bắn, mở lại eo biển Hormuz, một số biện pháp nới lỏng tài chính dành cho Iran, cũng như cam kết từ phía Tehran rằng nước này sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân.

Hôm thứ Tư, Reuters dẫn lời các nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết khuôn khổ thỏa thuận Mỹ–Iran còn bao gồm một quỹ đầu tư tư nhân trị giá 300 tỷ USD nhằm thúc đẩy đầu tư vào Iran. Hơn một nửa số vốn của quỹ này – trên 150 tỷ USD – được cho là đã nhận được cam kết đóng góp.

Theo nguồn tin, quỹ đầu tư này được thiết kế nhằm tạo động lực kinh tế cho cả hai bên để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng chấm dứt chiến tranh.

Trước đó đã có những thông tin về sự tồn tại của quỹ này, nhưng Reuters lần đầu tiên tiết lộ rằng toàn bộ nguồn vốn sẽ đến từ khu vực tư nhân, không bao gồm bất kỳ khoản ngân sách hay hỗ trợ tài chính nào của chính phủ. Đây được xem là một công cụ đầu tư tư nhân, không phải kế hoạch tái thiết hay bồi thường.

Hiện nhiều doanh nghiệp có trụ sở tại Mỹ, các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh, châu Á, Nam Mỹ và châu Phi được cho là đã cam kết tham gia đầu tư vào các lĩnh vực như năng lượng, logistics, sản xuất và vận tải.

Tuy nhiên, trong cuộc gặp hôm thứ Tư, ông Trump phủ nhận việc Mỹ sẽ đầu tư vào Iran thông qua bản ghi nhớ này, đồng thời khẳng định ông cũng không yêu cầu các nước vùng Vịnh đóng góp vốn.

Ông nói với các phóng viên: “Nếu ai đó muốn đầu tư thì cứ đầu tư. Ý tôi là, tôi có thể làm gì được? Chẳng lẽ tôi nói rằng ‘không ai được phép đầu tư’? Không. Chúng tôi sẽ không đầu tư, chúng tôi sẽ không bỏ ra dù chỉ một xu. Những người khác có thể tự quyết định có đầu tư hay không, đó là quyền của họ. Nhưng Mỹ thì không. Chúng tôi không đầu tư và cũng không có quỹ như vậy”.

Khi được hỏi liệu ông có đang vận động các nước vùng Vịnh đầu tư vào quỹ này hay không, ông Trump tiếp tục làm rõ: “Không, tôi không làm vậy. Nếu họ muốn đầu tư thì tốt thôi. Nhưng tôi nghĩ họ sẽ chưa làm thế cho đến khi thấy rõ cách Iran hành xử. Đây là vấn đề liên quan đến hành vi và cách ứng xử của Iran. Còn chúng tôi thì không đầu tư”.

Theo nội dung dự thảo biên bản ghi nhớ mà CNN tiếp cận được, văn kiện này nêu rõ: “Mỹ cam kết phối hợp với các đối tác trong khu vực xây dựng một kế hoạch toàn diện, được cả hai bên chấp thuận, nhằm thúc đẩy quá trình phục hồi và phát triển kinh tế của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đồng thời bảo đảm huy động ít nhất 300 tỷ USD nguồn tài chính”.

Kế hoạch triển khai chi tiết sẽ được xây dựng trong vòng 60 ngày sau khi văn kiện được ký kết.

Trong khi đó, Giám đốc Truyền thông Nhà Trắng Steven Cheung đăng trên mạng xã hội X hôm thứ Tư rằng văn bản mà CNN công bố không phản ánh chính xác nội dung thực tế của bản ghi nhớ.

Ông Trump dự kiến sẽ tổ chức một cuộc họp báo vào cuối ngày, cũng là ngày cuối cùng của Hội nghị Thượng đỉnh G7. Tại đó, ông cho biết sẽ đề cập thêm đến “thỏa thuận với Iran” này.