Thống đốc California Newsom cho biết ông và vợ đang bị Bộ Tư pháp điều tra

Hôm thứ Hai (15/6), Thống đốc bang California Gavin Newsom cho biết ông và vợ là Jennifer Siebel Newsom đang bị Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) điều tra. Ông cho biết các nhân viên thực thi pháp luật liên bang đã liên lạc với người thân, bạn bè và cựu nhân viên của vợ chồng ông, đồng thời yêu cầu cung cấp nhiều loại hồ sơ và tài liệu liên quan.

Cùng ngày, ông Newsom đăng bài trên nền tảng X cho rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắm vào ông không phải vì bất đồng chính sách, mà vì ông đang cân nhắc tranh cử tổng thống. Ông Newsom khẳng định mình “không có gì phải che giấu”, công khai thách thức Tổng thống Trump “cứ nhắm vào tôi mà đến”, đồng thời nhấn mạnh ông sẽ không lùi bước.

Trong một đoạn video, ông Newsom nói các điều tra viên liên bang đang lục soát “khối lượng tài liệu khổng lồ tích lũy suốt nhiều năm”, tìm cách truy ra bằng chứng về hành vi phạm tội của ông. Ông cáo buộc ông Trump lạm dụng thủ tục đại bồi thẩm đoàn để trấn áp đối thủ chính trị, và tuyên bố bất cứ ai dám thách thức ông Trump cuối cùng cũng bị đưa vào “danh sách mục tiêu” – mà giờ đây ông đã trở thành một trong số đó.

Bộ Tư pháp đến nay vẫn chưa công khai chi tiết về cuộc điều tra. Tuy nhiên, nhiều hãng truyền thông dẫn lời các nguồn tin am hiểu nội tình cho biết vụ việc có thể liên quan đến vấn đề thuế và các tổ chức phi lợi nhuận gắn với vợ ông Newsom, cũng như vụ án tham nhũng của cựu Chánh văn phòng Dana Williamson. Bà Williamson đã nhận tội trong một vụ bê bối tham nhũng hồi tháng 5, song đến nay chưa có bằng chứng công khai nào cho thấy bản thân ông Newsom dính líu hình sự.

Theo các nguồn trong Bộ Tư pháp được truyền thông trích dẫn, có ít nhất hai cuộc điều tra hình sự liên quan tới ông Newsom đã được tiến hành khoảng một năm qua tại Tòa án liên bang khu vực Đông California; các vụ này được cho là bắt nguồn từ đơn tố cáo và lời khai của người trong bộ máy bang California, chứ không phải mệnh lệnh trực tiếp từ Washington.

Ông Trump từng công kích vấn đề gian lận tại California

Những năm gần đây, ông Trump và ông Newsom nhiều lần khẩu chiến công khai trên mạng xã hội. Tháng 1 năm nay, ông Trump từng chỉ trích chính quyền Newsom trong cách xử lý nạn gian lận tại California.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viện dẫn các vụ gian lận bị phanh phui trong ngành dịch vụ chăm sóc cuối đời (hospice) ở California, cáo buộc dưới thời ông Newsom, tham nhũng tại bang này “tràn lan”. Ông viết: “Cuộc điều tra về các hành vi gian lận ở California đã bắt đầu.”

Khu vực Los Angeles bị phát hiện tồn tại số lượng lớn các cơ sở chăm sóc cuối đời bị nghi gian lận, bị cáo buộc khai man hồ sơ bệnh nhân và rút tiền bất hợp pháp từ chương trình bảo hiểm y tế liên bang Medicare, bằng cách “thổi phồng” tình trạng bệnh và đưa bệnh nhân vào diện chăm sóc cuối đời để trục lợi từ nguồn hỗ trợ của chính phủ.

Tháng 3 năm nay, Ủy ban Giám sát Hạ viện Mỹ đã phát động một cuộc điều tra, chỉ ra rằng chính quyền California “trong nhiều năm biết rõ vấn đề nhưng không ngăn chặn hiệu quả”. Ủy ban dẫn số liệu của Trung tâm Dịch vụ Medicare & Medicaid (CMS) cho rằng tổng số tiền gian lận liên quan tới dịch vụ hospice ở quận Los Angeles có thể lên tới khoảng 3,5 tỷ USD, và khoảng 18% hóa đơn chăm sóc cuối đời trên toàn nước Mỹ đều phát sinh từ quận này.

Tranh cãi về thực thi luật di trú

Ngoài những tranh chấp xoay quanh vấn đề quản trị California, hai bên còn nhiều lần xung đột về chính sách di trú. Sau khi trở lại Nhà Trắng, ông Trump đẩy mạnh siết chặt thực thi luật đối với người nhập cư bất hợp pháp.

Với tư cách là một nhân vật chủ chốt của Đảng Dân chủ, ông Newsom từ lâu ủng hộ đường lối “mềm” hơn với người nhập cư không giấy tờ, và bảo vệ vị thế “bang trú ẩn” (sanctuary state) của California.

Tháng 6 năm ngoái, giữa lúc Los Angeles rung chuyển bởi các cuộc biểu tình và bạo loạn liên quan đến chiến dịch thực thi luật di trú, ông Newsom công khai thách thức ông Tom Homan – quan chức phụ trách vấn đề biên giới của Nhà Trắng – nói rằng nếu ông Homan tin ông phạm luật thì “cứ đến bắt tôi”. Trước đó, ông Homan từng tuyên bố các quan chức địa phương cản trở hoạt động thực thi luật liên bang có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự.

Đáp lại, ông Homan nói ông không có ý định bắt ông Newsom; miễn là thống đốc không vi phạm luật liên bang, ông ấy sẽ không trở thành đối tượng bị cưỡng chế.