Thụy Sĩ: Mỹ và Iran sẽ ký thỏa thuận ngày 19/6 tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock

Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ hôm thứ Ba (16/6) thông báo rằng đại diện Mỹ và Iran dự kiến sẽ tham dự một buổi lễ tại vùng ngoại ô Lucerne, Thụy Sĩ vào ngày 19/6, để ký kết một khuôn khổ hòa bình mới cho Trung Đông.

Bộ Ngoại giao Thụy Sĩ cho biết lễ ký kết sẽ được tổ chức tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 14/6 tuyên bố rằng ông đã hoàn tất một thỏa thuận hòa bình với Tehran.

Theo hãng truyền thông nhà nước Iran Press TV, sau đó Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran thông báo hai bên đã hoàn tất các cuộc đàm phán cuối cùng về bản ghi nhớ (MOU) nhằm chấm dứt nhiều tháng đối đầu vũ trang.

Toàn bộ nội dung của thỏa thuận hiện vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, trọng tâm mà ông Trump liên tục nhấn mạnh là kiềm chế chương trình hạt nhân của Iran nhằm ngăn nước này sở hữu vũ khí hạt nhân.

Ông Trump nói với các phóng viên ngày 16/6: “Đối với tôi, điều thực sự quan trọng duy nhất là Iran sẽ không bao giờ có vũ khí hạt nhân, và điều đó được ghi rất rõ ràng trong thỏa thuận”.

Một tác động tức thời khác của thỏa thuận là việc eo biển Hormuz được mở cửa trở lại, cho phép hoạt động vận tải hàng hải quốc tế được khôi phục. Sau khi các lực lượng Iran bị Mỹ và Israel tấn công vào ngày 28/2, Tehran đã tìm cách phong tỏa tuyến đường thủy này. Đáp lại, từ ngày 13/4, quân đội Mỹ đã tiến hành phong tỏa các cảng của Iran nằm dọc eo biển.

Ngày 14/6, ông Trump đăng trên Truth Social: “Tôi chính thức cho phép eo biển Hormuz mở cửa hoàn toàn trở lại và miễn mọi khoản phí quá cảnh, đồng thời cho phép chấm dứt ngay lập tức việc phong tỏa của Hải quân Mỹ”.

Những nội dung khác của thỏa thuận, bao gồm các biện pháp hỗ trợ kinh tế dành cho Tehran, dường như sẽ phụ thuộc vào việc Iran có tuân thủ các điều khoản khác trong thỏa thuận hay không.

Phó Tổng thống JD Vance hôm 15/6 phát biểu trong cuộc phỏng vấn với CNBC: “Tôi nghĩ rằng khi mọi người nhìn thấy văn bản của thỏa thuận này — chúng tôi hy vọng sẽ công bố ngay trong tuần này — họ sẽ nhận ra rằng nó sẽ giúp toàn bộ khu vực trở nên an toàn hơn”.

Cũng trong ngày 15/6, khi trả lời phỏng vấn CBS, ông Vance cho biết Iran có thể nhận được tới 300 tỷ USD để tái thiết sau khi chịu tổn thất nặng nề trong chiến tranh. Tuy nhiên, khoản hỗ trợ này sẽ phụ thuộc vào việc nước này có tuân thủ khuôn khổ hòa bình rộng lớn hơn hay không.

Đối với Iran, một điểm xung đột tiềm tàng vẫn còn tồn tại là các hoạt động quân sự của Israel nhằm vào Hezbollah tại Lebanon. Hezbollah là một tổ chức liên minh với giới lãnh đạo Hồi giáo dòng Shiite của Iran và bị nhiều quốc gia xếp vào danh sách tổ chức khủng bố.

Ngày 15/6, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố rằng quân đội Israel sẽ tiếp tục duy trì sự hiện diện tại các vùng đệm an ninh được thiết lập ở Lebanon, Syria và Dải Gaza, chừng nào điều đó còn cần thiết cho việc bảo vệ đất nước.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm 16/6 cho rằng việc Israel tiếp tục các hoạt động quân sự tại Lebanon sẽ vi phạm bản ghi nhớ vừa được Washington và Tehran ký kết.

Ông Araghchi nói: “Nếu quân đội Israel không rút khỏi các vùng lãnh thổ đã chiếm đóng trong thời chiến, thì cuộc chiến này chưa thể được xem là hoàn toàn kết thúc”.