Tổng thống Mỹ Donald Trump ký sắc lệnh gọi fentanyl lậu là vũ khí hủy diệt hàng loạt

Tổng thống Donald Trump phát biểu trước toàn quốc về vụ nổ súng khiến hai binh sĩ Vệ binh Quốc gia thiệt mạng tại Washington, D.C., thứ Tư, ngày 26 tháng 11 năm 2025, từ dinh thự Mar-a-Lago ở Palm Beach, Florida. (Ảnh: Daniel Torok/ Nhà Trắng)

Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố phân loại fentanyl bất hợp pháp là “vũ khí hủy diệt hàng loạt”, coi đây là mối đe dọa an ninh quốc gia do gây ra số ca tử vong khổng lồ tại Mỹ. Theo ông, fentanyl nguy hiểm không khác gì vũ khí hóa học và cần được đối phó bằng các biện pháp cứng rắn hơn mức thực thi luật ma túy thông thường. Động thái này nhằm mở rộng quyền lực pháp lý và an ninh của chính phủ liên bang trong cuộc chiến chống sản xuất, buôn lậu và tài trợ fentanyl.

Tổng thống Trump đã ký một sắc lệnh hành pháp chính thức phân loại fentanyl bất hợp pháp và các tiền chất chính của nó là “weapon of mass destruction” (WMD – vũ khí hủy diệt hàng loạt).

Ông Trump nhận định: “Không có quả bom nào làm được điều mà thứ này đang làm – 200–300.000 người chết mỗi năm, theo những gì chúng ta biết.”

Những điểm chính của sắc lệnh:

Mở rộng quyền lực liên bang: Cho phép các cơ quan như Bộ Chiến tranh, Bộ Tư pháp, Bộ Ngoại giao, và Bộ Tài chính sử dụng công cụ chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt để truy quét, trừng phạt và “loại bỏ mối đe dọa fentanyl”.
Tăng cường trừng phạt & truy tố: Bộ trưởng Tư pháp được chỉ thị đẩy mạnh điều tra và truy tố các vụ buôn bán fentanyl — với mức phạt nặng hơn.
Hành động tài chính & ngoại giao: Ngoại trưởng và Bộ trưởng Tài chính được yêu cầu nhắm vào tài sản, tài chính và đối tượng hỗ trợ sản xuất/phân phối fentanyl.
Hệ thống chỉ huy phản ứng: Các cơ quan liên quan như Bộ An ninh Nội địa phải xác định mạng lưới buôn lậu với phân tích tình báo kiểu vũ khí hủy diệt hàng loạt

Lập luận của Chính quyền Trump

Nhà Trắng và ông Trump đưa ra nhiều lý do để biện minh:

Ông Trump nói fentanyl gây ra số lượng tử vong khổng lồ ở Mỹ, lớn hơn nhiều so với các cuộc chiến — và là mối đe dọa quốc gia.

Sắc lệnh hành pháp nói rằng “fentanyl bất hợp pháp giống một vũ khí hóa học hơn là một loại chất gây nghiện” và rằng nó “đe dọa an ninh quốc gia của chúng ta và tiếp tay cho tình trạng vô pháp luật trong khu vực bán cầu và tại các biên giới.”

Nhà Trắng cho biết động thái này “sẽ kích hoạt mọi công cụ nhằm chống lại các băng đảng ma túy và các mạng lưới nước ngoài, những kẻ phải chịu trách nhiệm tuồn hoá chất chết người này tràn lan vào các cộng đồng, đồng thời cảnh báo rằng fentanyl có thể bị biến thành vũ khí để thực hiện các cuộc tấn công khủng bố tập trung, quy mô lớn do các đối thủ có tổ chức tiến hành.”

Điều này cũng tiếp nối chiến lược đã tấn công các tàu buôn ma túy ở vùng biển Caribbean và sớm nhắm đến các tổ chức buôn lậu lớn ở Mexico và Colombia.

Phản ứng từ chuyên gia & dư luận

Việc gọi fentanyl là vũ khí hủy diệt hàng loạt là chưa từng có tiền lệ, bởi vì phân loại này thường dùng cho vũ khí hạt nhân, sinh học hoặc hóa học — không phải ma túy.

Mặc dù có nhiều ủng hộ từ một số quan chức thực thi pháp luật và nhóm cảnh sát trưởng, nhiều chuyên gia chính sách và nghiên cứu phản đối cách gọi fentanyl là vũ khí hủy diệt hàng loạt:

Phản biện chính:

Không có bằng chứng rõ ràng rằng fentanyl hiện được sử dụng như một vũ khí chiến tranh hoặc với mục đích tấn công.
Các chuyên gia phân tích cho rằng đây là biện pháp mang tính tuyên truyền và biểu tượng nhiều hơn, không hẳn giải quyết được nguồn gốc gây nghiện hay buôn bán thực sự.
Một số tờ báo phương Tây dòng chính nói rằng dữ liệu thực tế về tử vong do fentanyl cũng thấp hơn đáng kể so với con số Trump nêu — ví dụ CDC báo cáo ~48.000 fentanyl-liên quan tử vong tại Mỹ năm 2024, thấp hơn nhiều so với 200.000–300.000.
Sắc lệnh mở rộng quyền lực nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về quyền lực hành pháp và tương tác với luật pháp quốc tế.