Nếu ăn không hết dưa leo, bạn có thể cắt thành lát bảo quản đông lạnh, sau đó rã đông chế biến thức uống mát lạnh ngày hè. (Ảnh: beats1/ Shutterstock)
Bác sĩ gia đình Joseph Mercola chia sẻ với độc giả tờ The Epoch Times rằng dưa leo có hơn 95% thành phần là nước, nên là “một trong những thực phẩm cấp nước tốt nhất mà bạn có thể đưa lên đĩa thức ăn của mình”. 5% còn lại là các dưỡng chất giúp làn da lão hóa chậm hơn và nhu động ruột diễn ra trơn tru hơn, với điều kiện bạn không gọt vỏ.
Một quả dưa leo còn nguyên vỏ, dài khoảng 15 đến 18 cm, chứa:
Dưa leo còn chứa một nhóm hợp chất thực vật có tác dụng bảo vệ. Ông Mercola cho hay: “Đáng chú ý nhất là fisetin, một flavonol kháng viêm mà các nhà nghiên cứu đã liên hệ với sức khỏe não bộ và trí nhớ”. Ông cũng cho biết dưa leo cung cấp các flavonoid chống oxy hòa như quercetin.
Những tuyên bố phổ biến rằng dưa leo giúp thải độc cơ thể hay đánh tan mỡ hiện chưa có bằng chứng khoa học ủng hộ. Tuy nhiên, một số lợi ích khác của dưa leo lại được nghiên cứu ghi nhận.
Những lát dưa leo thả trong bình nước ở spa và khách sạn không chỉ để trang trí. Hàm lượng nước cao trong dưa leo có thể giúp bạn đáp ứng nhu cầu nước hàng ngày.
Bằng chứng khoa học cũng cho thấy điều này. Một nghiên cứu năm 2013 trên 424 trẻ em, đăng trên The American Journal of Clinical Nutrition (Tập san Dinh dưỡng Lâm sàng hòa Kỳ), ghi nhận: cứ thêm 100 gram rau củ quả mỗi ngày, kể cả các thực phẩm giàu nước như dưa leo, lại liên quan đến tình trạng cấp nước tốt hơn, ngay cả khi đã tính đến các nguồn nước khác trong khẩu phần ăn.
Vai trò cấp nước này của dưa leo đặc biệt đáng chú ý đối với phụ nữ mang thai, bà mẹ đang cho con bú, phụ nữ tuổi mãn kinh và những người sống ở vùng khí hậu nóng, vốn là những nhóm cần nhiều nước hơn, bác sĩ Robert Thompson nói với tờ The Epoch Times qua email.
Thêm vào đó, một bài tổng quan năm 2016 đăng trên The Journal of Aging Research & Lifestyle (Tập san Nghiên cứu Lão hóa và Lối sống) cho biết các thực phẩm giàu nước như dưa leo vừa cung cấp nước, vừa mang lại vitamin, khoáng chất và các hợp chất có lợi khác vốn có sẵn trong tự nhiên. Nhóm tác giả gợi ý dưa leo có thể là lựa chọn ít calo hơn nước uống thể thao khi cần bù nước hằng ngày.
Ông Mercola cũng nhận định: “Hàm lượng nước cao đi kèm với vitamin K1 và kali, cùng nhiều vi chất giá trị khác”.
Hình ảnh hai lát dưa leo đắp lên mắt từ lâu đã gắn liền với một ngày thư giãn, và thói quen này thực sự bắt nguồn từ y học cổ truyền.
Thực tế, một khảo sát năm 2013 đăng trên Journal of Medicinal Plants Studies (Tập san Nghiên cứu Cây thuốc) ghi nhận nhiều nền văn hóa đã dùng dưa leo như một phương thuốc làm giảm bọng mắt. Khảo sát cũng ghi nhận: chỉ cần đắp hai lát dưa leo lên mắt trong 10 phút có thể giảm đáng kể tình trạng bọng và sưng.
Bài tổng quan nói trên cũng cho biết khi bôi ngoài da hoặc dùng trong kem dưỡng, dưa leo có thể làm mát làn da cháy nắng, mang lại lợi ích chống lão hóa nhờ khả năng dọn gốc tự do, giúp giảm quầng thâm và bọng mắt nhờ vitamin K, đồng thời giảm viêm nhờ lignan, một nhóm hợp chất polyphenol có trong thực vật.
Không chỉ vậy, phần thịt và hạt dưa leo còn được khuyến nghị rộng rãi trên thế giới để bào chế mỹ phẩm dành riêng cho da có nếp nhăn và cháy nắng. Thịt quả chủ yếu gồm nước và acid ascorbic, nên trở thành nguồn nguyên liệu tự nhiên giúp tái tạo da.
Bác sĩ Nneoma Oparaji, người có chứng nhận chuyên khoa về y học lối sống, béo phì và nội khoa, nói với tờ The Epoch Times qua email: “Làn da khoẻ bắt đầu từ bên trong, và cấp nước là một phần của phương trình đó”.
Cụ thể, một nghiên cứu năm 2011 đăng trên African Journal of Biotechnology (Tập san Công nghệ Sinh học châu Phi) tiến hành đánh giá loại kem dưỡng da chứa 3% chiết xuất dưa leo và ghi nhận kem này làm giảm rõ rệt lượng bã nhờn, cho thấy tác dụng kháng mụn mạnh. Các nhà nghiên cứu cũng kết luận công thức này có khả năng làm sáng da, thể hiện qua lượng melanin giảm rõ rệt.
Khoa học đang tiến xa hơn những lát dưa leo tươi đắp lên mắt. Một nghiên cứu năm 2019 đăng trên Materials (Tập san Vật liệu) cho thấy quá trình lên men chiết xuất dưa leo sẽ chuyển đường tự nhiên thành acid lactic và acid acetic có lợi. Quá trình này, khi kết hợp với một tác nhân trung hòa magnesium, tạo ra các muối magnesium có sinh khả dụng cao, vốn là phương pháp điều trị kinh điển cho bệnh da liễu và viêm cơ.
Dưa leo có thể giúp đường tiêu hóa hoạt động trơn tru hơn.
Bà Oparaji cho hay: “Sự kết hợp giữa nước và chất xơ hỗ trợ nhu động ruột đều đặn và giúp tiêu hóa dễ dàng hơn”.
Trong đó, pectin là một loại chất xơ hòa tan có mặt với lượng nhỏ trong dưa leo. Một thử nghiệm đối chứng ngẫu nhiên cho thấy những người trưởng thành bị táo bón mạn tính dùng bổ sung pectin trong bốn tuần có thời gian lưu chuyển qua đại tràng nhanh hơn, triệu chứng táo bón cải thiện và lợi khuẩn đường ruột tăng lên.
Ông Mercola nói: “Lượng nhỏ chất xơ và pectin có thể cung cấp một nguồn cơ chất lên men khiêm tốn cho các vi khuẩn có lợi”.
Ngoài ra, ông cho biết, với người bị bệnh lý tiêu hóa nhạy cảm với chất xơ, “hàm lượng nước cao giúp thức ăn trong đường tiêu hóa di chuyển thông suốt hơn, và vì dưa leo rất nhẹ nhàng, ít chất xơ nên hầu hết mọi người đều dung nạp tốt, ngay cả khi các loại rau nặng bụng hơn gây đầy hơi hay khó chịu”.
Phần lớn chất xơ của dưa leo nằm ở vỏ, nên ăn cả vỏ giúp tận dụng tối đa lợi ích tiêu hóa.
Chiết xuất dưa leo đã cho thấy hoạt tính kháng viêm đo lường được trong các nghiên cứu tại phòng thí nghiệm và trên động vật.
Ví dụ, một nghiên cứu năm 2015 ghi nhận: sau 30 ngày bổ sung hàng ngày bột dưa leo đông khô, tương đương ăn khoảng một quả dưa leo cỡ vừa mỗi ngày, khả năng phòng vệ của cơ thể trước lão hóa và tổn thương tế bào được cải thiện. Chế phẩm này làm tăng nồng độ vitamin C và các enzyme chống oxy hóa trong máu, giảm tổn thương DNA của tế bào và bảo vệ hồng cầu khỏi gốc tự do.
Riêng quercetin đã được nghiên cứu về khả năng ảnh hưởng đến quá trình phóng thích histamine và tín hiệu viêm, ông Mercola cho biết. Ông khẳng định: “Điều đó hứa hẹn, nhưng vẫn là khoa học ở giai đoạn đầu”.
Nghiên cứu cũng hé mở tiềm năng chống ung thư của dưa leo. Một nghiên cứu năm 2019 thử nghiệm các phương pháp chiết xuất dưa leo khác nhau trên tế bào khối u ác tính và ghi nhận chiết xuất bằng methanol giàu các hợp chất có hoạt tính diệt tế bào mạnh. Chiết xuất này nhắm trúng và ức chế sự phát triển của tế bào ung thư vú và ung thư cổ tử cung.
Ông Mercola nói: “Dưa leo chứa lignan và các hợp chất gọi là cucurbitacin mà những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã liên hệ với hoạt tính chống ung thư“. Cucurbitacin cho thấy tác động lên các con đường tín hiệu ung thư như STAT3 và MAPK, dù ông lưu ý đây mới là các phát hiện về cơ chế, ở giai đoạn tiền lâm sàng.
Một vài điều chỉnh nhỏ trong cách chế biến có thể giúp bạn hấp thu tốt hơn dưỡng chất từ dưa leo.
Ông Thompson khuyên: “Cũng như nhiều loại rau củ khác, phần lớn dưỡng chất nằm ở vỏ, nên hãy cố gắng đừng gọt”.
Vỏ dưa leo chứa phần lớn chất xơ không hòa tan, đồng thời có nồng độ chất chống oxy hóa và vitamin K cao hơn phần thịt quả.
Dưa leo chứa các dưỡng chất tan trong dầu, gồm vitamin K và carotenoid. Dùng kèm theo một nguồn chất béo lành mạnh giúp cơ thể hấp thu các dưỡng chất này hiệu quả hơn.
Bà Oparaji cho hay: “Ăn kèm sốt sữa chua Hy Lạp ít béo, hummus hay các loại hạt sẽ cho một bữa ăn no lâu hơn”.
Nếu muốn tác động trực tiếp hơn lên hệ vi sinh đường ruột, hãy lên men dưa leo.
Ông Mercola nói: “Lên men đúng cách đưa vào cơ thể các vi sinh vật sống có thể giúp cân bằng hệ vi sinh đường ruột”.
Cách trồng và vận chuyển quyết định mật độ vitamin cuối cùng trong quả dưa leo.
Ông Mercola cho hay: “Hãy mua ở chợ nông sản địa phương khi có thể, vì dưa leo tươi, đúng mùa, thu hoạch gần nơi bạn ở sẽ giữ được nhiều dưỡng chất hơn”.
Giữ dưa leo tươi giòn khá đơn giản, chỉ cần kiểm soát một chút nhiệt độ và độ ẩm. Quả nguyên vẹn để được lâu hơn quả đã cắt vì lớp vỏ còn nguyên đóng vai trò hàng rào bảo vệ.
Trước tiên, cần chủ động ngừa ẩm ngay từ đầu. Ông Thompson nói: “Hãy làm khô phần ẩm dư trên quả dưa leo trước khi cho vào tủ lạnh để kéo dài thời gian bảo quản”.
Cách làm là bọc lỏng từng quả trong khăn giấy để hút ẩm, rồi cho vào túi đựng rau củ tái sử dụng hoặc túi nylon mở hé. Đặt túi ở ngăn rau của tủ lạnh, tránh những vị trí lạnh nhất. Dưa leo dễ bị tổn thương do lạnh nếu để ở nhiệt độ thấp trong thời gian dài.
Riêng dưa leo Anh là loại quả dài, vỏ mỏng, ít hạt và mất nước rất nhanh, nên hãy giữ nguyên lớp màng bọc cho tới khi dùng. Phần dưa leo còn lại sau khi cắt nên được bọc lại.
Còn dưa leo thường đã cắt nên được bọc kín đầu cắt bằng màng bọc thực phẩm hoặc cho vào hộp kín để giữ độ tươi.
Vị trí đặt trong bếp cũng quan trọng để tránh hư hỏng. Bà Oparaji cho biết: “Hãy để dưa leo xa các loại quả như chuối, táo và cà chua vì chúng sinh ra ethylene làm quả nhanh hỏng”.
Ông Mercola cho biết dưa leo là một trong những loại cây dễ trồng nhất, chỉ cần một chậu ngoài ban công cũng đủ, và dưa leo tự trồng thì “gần như không gì sánh bằng”.
Ngoài ra, nếu bị hôi miệng, hãy lấy một lát dưa leo ép lên vòm miệng bằng lưỡi trong khoảng 90 giây. Dưa leo chứa nhiều hợp chất thực vật có tác dụng kháng khuẩn tự nhiên, tiêu diệt vi khuẩn gây mùi trong khoang miệng.
Vỏ dưa leo còn có thể tẩy nhẹ vết sáp màu, bút lông và cả một số loại mực bút bi trên tường hay giấy, trở thành một giải pháp làm sạch thân thiện với môi trường.
Tương tự, nếu chà một lát dưa leo lên gương phòng tắm trước khi tắm, lớp dầu và polymer tự nhiên sẽ tạo thành màng phủ giúp gương không bị mờ hơi nước.
Cuối cùng, dưa leo là nguyên liệu khởi đầu lý tưởng cho những ai quan tâm đến nước ép nhờ vị dịu nhẹ và hàm lượng nước cao, đây là cách dễ dàng để tăng lượng rau trong khẩu phần, nhất là khi bạn khó tiêu hóa các loại rau nhiều chất xơ, ông Mercola cho hay.
Tổng thời gian: 10 phút.
Khẩu phần: 2 đến 3 người, tương đương bữa phụ cho 2 người hoặc món ăn kèm nhẹ cho 3 người.
Món salad mùa hè đơn giản này mang lại cảm giác mát dịu, vị giòn tươi và chất béo lành mạnh từ dầu ô liu, giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn các dưỡng chất tan trong dầu như vitamin K.
Nguyên liệu:
Cách làm:
Ông Mercola nói: “Với hầu hết mọi người, dưa leo hữu cơ tươi là một trong những loại rau an toàn và dễ dung nạp nhất”.
Dù vậy vẫn có vài điểm cần lưu ý. Nếu bạn đang dùng thuốc chống đông máu, lượng vitamin K nạp vào tăng hoặc giảm đột ngột có thể ảnh hưởng đến tác dụng của thuốc.
Ngoài ra, một số người bị đầy hơi hoặc ợ hơi sau khi ăn dưa leo do cucurbitacin.
Bên cạnh đó, nếu bạn nhạy cảm với muối hoặc đang kiểm soát huyết áp, hãy thận trọng với dưa leo muối chua vì các sản phẩm muối chua công nghiệp có thể chứa rất nhiều muối.
Một điểm cần lưu ý khác là dư lượng thuốc trừ sâu. Ông Mercola cho biết: “Dưa leo trồng theo lối thông thường có thể mang dư lượng thuốc trừ sâu, và sau thu hoạch thường được phủ một lớp sáp gốc thực phẩm để chịu được quá trình vận chuyển. Lớp sáp đó có thể giữ dư lượng bám chặt vào vỏ, khiến việc rửa trôi khó hơn, và một số loại sáp có nguồn gốc từ dầu mỏ”.
Ông khuyên nên chọn dưa leo hữu cơ, rửa kỹ bằng dung dịch rửa rau quả để loại bỏ sáp và dư lượng, rồi ăn cả vỏ. Nếu chỉ mua được dưa leo thường đã phủ sáp, gọt vỏ là lựa chọn an toàn hơn, dù bạn sẽ mất đi một phần dưỡng chất.
Món “thuyền” dưa leo với sốt hummus hoặc dưa leo cuốn phô mai kem có thể giúp trẻ ăn dưa leo nhiều hơn.
Bà Oparaji cho hay: “Tôi thường cắt dưa leo thành que hoặc lát mỏng, ăn kèm sữa chua hoặc guacamole (sốt bơ) cho các con”.
Hình thức bắt mắt cũng có tác dụng. Ông Thompson nói: “Việc thêm những lát dưa leo cắt mỏng vào hộp cơm trưa nhiều màu sắc đã được ghi nhận là khuyến khích trẻ ăn hết các phần của bữa ăn”.
Cụ thể, bạn có thể cắt dưa leo thành que, khoanh tròn, hình ngôi sao, lát răng cưa hoặc dùng khuôn cắt bánh để tạo hình.
Bên cạnh đó, dưa leo mini vị ngọt hơn, giòn hơn và vừa tay trẻ nhỏ. Nếu trẻ ngại kết cấu quả, hãy thử dưa leo Anh vì loại này ít hạt và vỏ mỏng. Bạn có thể gọt xen kẽ từng sọc thay vì gọt sạch vỏ, để quả trông giống ngựa vằn, vừa giữ được một phần dưỡng chất ở vỏ, vừa bớt đi độ dai.
Cuối cùng, bà Oparaji khuyên nên cắt dưa leo thành miếng phù hợp với độ tuổi cho trẻ nhỏ tuổi hơn, nhằm giảm nguy cơ hóc nghẹn.
ĐCSTQ lợi dụng truyền thông phương Tây, thao túng dư luận và cách diễn giải,…
Bộ Ngoại giao Mỹ đã loại bỏ hệ tư tưởng này khỏi chương trình đào…
Vùng đông bắc Hoa Kỳ có những tên địa danh phản ánh rõ nét ảnh…
Do chính quyền Trung Quốc thường bị cáo buộc che giấu tình hình dịch bệnh…
Cảnh sát thành phố Tacoma và các nhân viên cứu hộ động vật bang Washington,…
Ông Trump trước đây nhiều lần tuyên bố Mỹ “hoàn toàn kiểm soát” eo biển…
