HRW: Năm 2025, ĐCSTQ gia tăng đàn áp nhân quyền trong và ngoài nước

Tổ chức nhân quyền lớn nhất thế giới Human Rights Watch (HRW) trong Báo cáo “Thế giới 2026” (World Report 2026) mới công bố chỉ ra rằng chính quyền Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) trong năm 2025 đã gia tăng đàn áp trên toàn quốc và còn mở rộng việc bức hại ra nước ngoài.

Theo thông cáo được Human Rights Watch đăng trên trang web chính thức hôm thứ Tư (4/2), bản báo cáo dày 529 trang này là ấn bản thường niên lần thứ 36 của tổ chức, xem xét tình hình nhân quyền tại hơn 100 quốc gia.

Báo cáo cho biết ông Tập Cận Bình đã huy động bộ máy nhà nước để cưỡng chế thực thi một hệ thống tư tưởng thống nhất nghiêm ngặt, yêu cầu phải tuyệt đối trung thành với ông và với ĐCSTQ. Người Tây Tạng, người Duy Ngô Nhĩ và các cộng đồng có bản sắc riêng biệt khác, bao gồm tín đồ các hội thánh không đăng ký, đang phải chịu sự đàn áp quyền lợi nghiêm trọng nhất. Đồng thời, việc chính quyền đàn áp Hồng Kông cũng không ngừng leo thang.

Phó giám đốc khu vực châu Á của Human Rights Watch, bà Vương Tùng Liên (Maya Wang), cho biết: “Chính quyền Trung Quốc (ĐCSTQ) dưới sự lãnh đạo của ông Tập Cận Bình đã tích lũy một hồ sơ nhân quyền ngày càng thảm họa, mở rộng và làm sâu sắc thêm cuộc trấn áp đối với các quyền tự do cơ bản. Các chính phủ nước ngoài về cơ bản không muốn phản kháng lại mối đe dọa mà chính quyền Trung Quốc (ĐCSTQ) đang gây ra đối với hệ thống nhân quyền quốc tế, chứ chưa nói đến ngay trong lãnh thổ Trung Quốc.”

Tây Tạng, Tân Cương bị kiểm soát chặt chẽ

Báo cáo nêu rằng ông Tập Cận Bình đã thăm Tây Tạng vào tháng Tám và thăm Tân Cương – nơi phần lớn cư dân là người Duy Ngô Nhĩ – vào tháng Chín, với mục đích chủ yếu là phô trương năng lực kiểm soát mạnh tay của chính quyền.

Hàng nghìn người Duy Ngô Nhĩ vẫn đang bị giam giữ một cách bất công. Chính quyền cũng cấm tổ chức lễ kỷ niệm sinh nhật lần thứ 90 của lãnh đạo tinh thần người Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma (Dalai Lama).

Dự kiến chính quyền ĐCSTQ sẽ thông qua một dự thảo luật nhằm biện minh cho việc đàn áp các dân tộc thiểu số, thúc đẩy và tăng cường kiểm soát tư tưởng, đồng thời nuôi dưỡng việc mở rộng kiểm soát ra nước ngoài.

Đàn áp tại Hồng Kông tiếp tục leo thang

Trong 5 năm kể từ khi chính quyền áp đặt Luật An ninh Quốc gia (National Security Law) hà khắc tại Hồng Kông, mức độ đàn áp đã leo thang nhanh chóng.

Đảng phái dân chủ cuối cùng còn hoạt động tại Hồng Kông là Liên minh Xã hội Dân chủ (League of Social Democrats) đã giải tán. Chính quyền cũng lần đầu tiên viện dẫn Luật An ninh Quốc gia để truy tố thân nhân ở Hồng Kông của một nhà phê bình đang ở hải ngoại, lãnh tụ dân chủ Quách Phụng Nghi (Anna Kwok).

Hiện có rất nhiều lãnh tụ dân chủ vẫn đang bị giam giữ, trong đó có ông Lê Trí Anh (Jimmy Lai), nhà sáng lập tờ Apple Daily đã bị buộc phải đình bản.

Tự do tôn giáo bị đàn áp

Phong trào “Đảng lãnh đạo tôn giáo” của chính quyền ĐCSTQ – tức tái cấu trúc tôn giáo để tôn giáo truyền bá ý thức hệ của Đảng – đã dẫn tới việc gia tăng đàn áp các “gia đình hội thánh”, tức các nhà thờ Tin Lành mà tín đồ từ chối gia nhập hệ thống giáo hội chính thức.

Theo các tường thuật, vào tháng 4/2025, một tòa án ở tỉnh Sơn Tây đã kết án hơn chục tín đồ thuộc Hội thánh Đèn Vàng Lâm Phần (Linfen Golden Lampstand Church) với tội danh “lừa đảo”. Tháng 10/2025, chính quyền còn bắt giữ gần 30 thành viên của Hội thánh Zion (Zion Church), trong đó có cả mục sư.

Gia tăng đàn áp xuyên quốc gia

Khi cộng đồng kiều dân ở nước ngoài ngày càng dám lên tiếng về các hành vi lạm quyền của chính quyền ĐCSTQ, Bắc Kinh đã tăng cường các biện pháp trấn áp đối với họ, như quấy rối thân nhân và bạn bè của họ tại Trung Quốc, cũng như bắt giam những người quay về nước. Những hành vi như vậy được gọi là “đàn áp xuyên quốc gia”.

Các ví dụ gần đây bao gồm vụ bắt giữ nhà hoạt động sinh viên Trương Ái Địch (Tara Zhang Yadi) tại Pháp, cũng như việc đe dọa các nhà làm phim phải đóng cửa Liên hoan phim IndieChina tại New York.

IndieChina là một liên hoan phim nhỏ về điện ảnh độc lập Trung Quốc tại New York, đã bị hủy chỉ hai ngày trước khi khai mạc. Ban tổ chức cho biết các đạo diễn và khách mời tham dự đã rút lui vì chịu sức ép từ ĐCSTQ.

Giám đốc điều hành Human Rights Watch, ông Philippe Bolopion, trong lời mở đầu của báo cáo nhấn mạnh rằng việc phá vỡ làn sóng độc tài đang càn quét thế giới là một thách thức mang tính thế hệ. Ông Bolopion kêu gọi các quốc gia dân chủ và xã hội dân sự xây dựng một liên minh chiến lược để bảo vệ các quyền tự do cơ bản.

Trí Đạt (theo Epoch Times)