Iran mua chiến đấu cơ Nga, Mỹ phát tín hiệu sẵn sàng tấn công

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth hôm thứ Năm (29/1) tuyên bố rằng, nếu Tổng thống Donald Trump cho là cần thiết, quân đội Mỹ đã sẵn sàng phát động tấn công nhằm vào Iran.

Khi đề cập đến “Chiến dịch Búa Nửa Đêm” (Operation Midnight Hammer), ông Hegseth nói: “Chúng ta phải tái định hình cách kẻ thù nhìn nhận về chúng ta. Khi Tổng thống Trump nói rằng ‘chúng tôi sẽ không để Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, các anh sẽ không có bom hạt nhân’, ông ấy nói điều đó một cách nghiêm túc”.

Ông nói thêm: “Họ (Iran) không nên theo đuổi năng lực hạt nhân, và chúng tôi sẽ sẵn sàng cung cấp cho vị tổng thống này mọi thứ mà Bộ Quốc phòng được kỳ vọng, giống như những gì chúng tôi đã làm trong tháng này. Trên thế giới, không có bất kỳ quân đội nào khác có thể, hay có khả năng, thực hiện một cuộc tập kích phức tạp và hùng mạnh như vậy — đó là một hành động chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Mỹ”. Những phát biểu này của ông ám chỉ đến chiến dịch quân đội Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và vợ ông ta.

Iran tiếp nhận chiếc trực thăng tấn công Mi-28NE đầu tiên do Nga sản xuất

Theo trang web quân sự Army Recognition ngày 29/1, dẫn nguồn từ truyền thông Nga, Iran đã tiếp nhận chiếc trực thăng tấn công Mi-28NE “Thợ săn đêm” (Night Hunter) đầu tiên từ Nga. Thỏa thuận mua sắm này được khởi động từ năm 2023, và đợt bàn giao lần này đánh dấu sự tăng cường hơn nữa trong hợp tác quân sự giữa hai nước.

Báo cáo cho biết, chiếc trực thăng đã được kiểm tra tại Tehran và sẵn sàng đưa vào hoạt động. Đây là phiên bản xuất khẩu, được trang bị pháo tự động 30 mm, tên lửa không đối đất và rocket không điều khiển, sở hữu khả năng giáp bảo vệ mạnh cùng hệ thống điện tử hàng không tiên tiến, có thể tác chiến ở độ cao thấp cả ngày lẫn đêm.

Bài viết cũng chỉ ra rằng, Mi-28NE có thể thực hiện nhiều nhiệm vụ như đổ bộ đường không, trinh sát và chế áp hệ thống phòng không của đối phương. Việc loại trực thăng này được đưa vào biên chế sẽ nâng cao năng lực của Iran trong việc chống lại các cuộc tấn công của quân đội Mỹ.

Trước đó, từng có thông tin cho rằng Iran đã cung cấp cho Nga số vũ khí trị giá gần 3 tỷ USD để ủng hộ Tổng thống Vladimir Putin tiến hành cuộc chiến tranh tại Ukraine. Gần đây, một tàu chở hàng mang tên “Rona”, bị nghi ngờ vận chuyển vũ khí của Iran, đã bị chìm trên biển Caspi.

Iran tiến hành bắt giữ quy mô lớn người biểu tình, hàng nghìn người bị giam giữ

Các nguồn tin nói với Reuters cho biết, sau khi trấn áp làn sóng biểu tình nghiêm trọng nhất kể từ năm 1979, lực lượng an ninh Iran đã mở chiến dịch bắt giữ quy mô lớn, với hàng nghìn người bị bắt cóc, nhằm dùng biện pháp khủng bố tinh thần để ngăn chặn sự lan rộng của các cuộc biểu tình.

Tháng trước, khu chợ Lớn (Grand Bazaar) ở Tehran đã nổ ra các cuộc biểu tình nhỏ do khủng hoảng kinh tế, sau đó nhanh chóng bùng phát thành các cuộc biểu tình chống chính phủ trên toàn quốc, trở thành mối đe dọa nghiêm trọng nhất đối với chính quyền thần quyền Iran trong suốt 50 năm qua. Các tổ chức nhân quyền cho biết chính quyền đã cắt internet và sử dụng bạo lực để đàn áp, khiến hàng nghìn người thiệt mạng. Chính phủ Iran đổ lỗi cho các hành vi bạo lực là do những phần tử khủng bố có liên quan tới Mỹ và Israel gây ra.

Năm nhà hoạt động đang hoạt động bên trong Iran cho biết, các lực lượng mặc thường phục đã nhanh chóng tiến hành bắt giữ trên diện rộng và lập các chốt kiểm soát. Nhiều người bị bắt được đưa tới các cơ sở giam giữ bí mật. Một người được phỏng vấn nói: “Họ bắt tất cả mọi người, không ai biết họ bị giam ở đâu”.

Reuters cũng xác nhận thông tin này thông qua các luật sư, nhân viên y tế, nhân chứng và hai quan chức giấu tên.

Gần đây, Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng “hạm đội đã hướng về Iran”, đồng thời yêu cầu Tehran phải đàm phán về chương trình hạt nhân, nếu không sẽ phải đối mặt với các đòn tấn công còn khốc liệt hơn trước đây, khiến áp lực quân sự tiếp tục gia tăng.

Nhiều nguồn tin phương Tây và Trung Đông trong tuần này nói với Reuters rằng ông Trump đang cân nhắc nhiều phương án đối với Iran, trong đó có khả năng tiến hành các cuộc tấn công chính xác nhằm vào lực lượng an ninh và giới lãnh đạo, với mục đích khích lệ người biểu tình. Tuy nhiên, các quan chức Israel và Ả Rập cho rằng chỉ dựa vào không kích thì không đủ để lật đổ chính quyền Iran.

Một nhà hoạt động cho biết, ngoài những người tham gia biểu tình gần đây, nhiều người từng bị bắt trong các đợt biểu tình trước cũng lại tiếp tục bị bắt giữ, thậm chí người thân của họ cũng không tránh khỏi.

Tổ chức nhân quyền Mỹ HRANA cho biết, số người thiệt mạng mới nhất đã lên tới 6.373 người, bao gồm 5.993 người biểu tình, 214 nhân viên an ninh, 113 trẻ vị thành niên và 53 người qua đường. Tổng số người bị bắt giữ lên tới 42.486 người.

Hệ thống tư pháp Iran cảnh báo rằng những người tham gia đốt phá, phá hoại tài sản công hoặc đối đầu với lực lượng an ninh có thể đối mặt với án tử hình.

Văn phòng Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc cho biết họ đã nhận được thông tin về việc nhiều người bị giam giữ đang đối mặt với nguy cơ bị tra tấn và xét xử không công bằng. Báo cáo viên đặc biệt Mai Soto cho biết, trong số những người bị bắt có hàng nghìn bác sĩ và nhân viên y tế.

Giam giữ bí mật tràn lan, nỗi sợ hãi xã hội lan rộng

Hai quan chức Iran giấu tên xác nhận rằng trong vài ngày qua đã có hàng nghìn người bị bắt giữ, nhiều người trong số đó bị giam tại các địa điểm không chính thức như nhà kho và các cơ sở tạm bợ khác.

Ngày 21/1, phía Iran tuyên bố các cuộc bạo loạn đã khiến 3.117 người thiệt mạng, trong đó bao gồm 2.427 dân thường và nhân viên an ninh.

Ngày 23/1, Tổ chức Ân xá Quốc tế cho biết chính quyền Iran đang thực thi một hình thức thiết quân luật bóp nghẹt, với việc bắt giữ tùy tiện trên diện rộng, cưỡng bức mất tích và đàn áp thân nhân của các nạn nhân thiệt mạng.

Các nhân chứng cho hay, các đợt bắt giữ đã lan từ những thị trấn nhỏ tới tận thủ đô. Một cư dân ở khu vực tây bắc Iran kể rằng vài ngày trước, anh trai và em họ của ông đã bị bắt; lực lượng mặc thường phục xông vào nhà, tịch thu toàn bộ máy tính và điện thoại, đồng thời đe dọa rằng nếu gia đình công khai sự việc thì sẽ bị “bắt cả nhà”.

Iran có hơn 60% dân số dưới 30 tuổi. Mặc dù các cuộc biểu tình hiện tạm thời bị dập tắt, các tổ chức nhân quyền cảnh báo rằng việc đàn áp cứng rắn có thể châm ngòi cho làn sóng phản kháng mạnh mẽ hơn trong tương lai.

Ba luật sư cho biết đã có hàng chục gia đình tìm đến cầu cứu pháp lý để tìm kiếm sự hỗ trợ cho các trẻ vị thành niên bị giam giữ. Một luật sư tiết lộ: “Rất nhiều người bị bắt chưa đủ 18 tuổi, cả nam lẫn nữ”.

Năm bác sĩ cho biết từng có những người bị thương bị quân đội và cảnh sát đưa đi ngay từ bệnh viện; hàng chục bác sĩ khác bị triệu tập hoặc bị cảnh cáo không được điều trị cho người biểu tình. Trong khi đó, phía quản lý nhà tù phủ nhận việc giam giữ những người bị thương.

Một người cha có con gái bị bắt nói trong tuyệt vọng: “Chúng tôi không biết nó đang ở đâu, sống hay chết cũng không ai nói cho biết. Họ bắt người cứ như bắt khủng bố vậy”.