Mỹ cam kết 2 tỷ USD hỗ trợ nhân đạo cho Liên Hợp Quốc

Hoa Kỳ đã cam kết 2 tỷ USD cho viện trợ nhân đạo của Liên Hợp Quốc, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết vào thứ Hai (29/12), sau khi chính quyền Trump cắt giảm mạnh viện trợ nước ngoài vào năm 2025.

Năm nay, Mỹ đã giảm mạnh chi tiêu viện trợ, và các nhà tài trợ phương Tây hàng đầu như Đức cũng giảm bớt hỗ trợ khi họ chuyển hướng sang tăng chi tiêu quốc phòng, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng về tài chính cho Liên Hợp Quốc.

Quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, “Mỹ cam kết sẽ cung cấp 2 tỷ USD tài trợ cho Liên Hợp Quốc để hỗ trợ nhân đạo”.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết trong một tuyên bố: “Số viện trợ mang tính lịch sử này dự kiến chỉ riêng trong năm 2026 sẽ bảo vệ hàng chục triệu người khỏi đói nghèo, bệnh tật và chiến tranh. Nhờ tăng cường hiệu quả và đặt tác động cứu sống người làm ưu tiên hàng đầu, mô hình mới này, so với cơ chế cấp vốn lỗi thời trước đây, dự kiến sẽ tiết kiệm gần 19 tỷ USD cho người nộp thuế Mỹ”.

Trong nhiều thập kỷ, Mỹ luôn là nhà tài trợ lớn nhất cho các hoạt động nhân đạo của Liên Hợp Quốc. Theo tài liệu Chính phủ Mỹ công bố cuối năm ngoái, Washington là nhà tài trợ đơn lẻ lớn nhất cho viện trợ nhân đạo toàn cầu, từ năm 2021 đã cung cấp hơn 54 tỷ USD viện trợ nhân đạo.

Bộ Ngoại giao Mỹ nhấn mạnh: “Tuy nhiên, như Tổng thống Trump đã khẳng định rõ ràng, Liên Hợp Quốc ngày càng thất bại trong việc thực hiện các cam kết của mình. Đồng thời, viện trợ của Mỹ cho Liên Hợp Quốc trong những năm gần đây đã tăng mạnh — đạt từ 8 đến 10 tỷ USD mỗi năm dưới dạng đóng góp tự nguyện”.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khi nhận xét về thỏa thuận ký với Liên Hợp Quốc cho biết, thỏa thuận này “cải cách triệt để cách Mỹ lập kế hoạch, tài trợ và giám sát các chương trình nhân đạo do Liên Hợp Quốc quản lý”.

Ông Rubio đăng tải trên nền tảng mạng xã hội X rằng mục tiêu là “đảm bảo sử dụng ít tiền thuế của người Mỹ hơn nhưng cứu được nhiều mạng sống hơn”.

Ông nói thêm: “Mô hình mới sẽ chia sẻ tốt hơn gánh nặng công tác nhân đạo của Liên Hợp Quốc với các nước phát triển khác, yêu cầu Liên Hợp Quốc cắt giảm biên chế dư thừa, loại bỏ chồng chéo, và tập trung vào các cơ chế mới mạnh mẽ về tác động, trách nhiệm giải trình và giám sát”.

Ông Rubio nhấn mạnh Chính phủ Mỹ coi trọng việc cung cấp viện trợ nhân đạo: “Trong việc cung cấp viện trợ nhân đạo cứu sống, Mỹ vẫn là quốc gia hào phóng nhất thế giới, nhưng dưới sự lãnh đạo của Tổng thống Mỹ, đồng đô la của người nộp thuế sẽ không còn tài trợ cho sự lãng phí, chống Mỹ hoặc kém hiệu quả”.

Phó Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc phụ trách các vấn đề nhân đạo và cứu trợ khẩn cấp Tom Fletcher xác nhận Mỹ “đã đưa ra cam kết phi thường 2 tỷ USD cho các hoạt động nhân đạo mà chúng tôi triển khai trên toàn cầu”.

Ông Fletcher nói trong một tuyên bố: “Sự lãnh đạo táo bạo và tầm nhìn mà Tổng thống Trump, Ngoại trưởng Rubio và Phó Ngoại trưởng Jeremy Lewin thể hiện sẽ cứu sống hàng triệu người”.

Ông xác nhận, cải cách là “trọng tâm của công việc tương lai giữa Mỹ và Văn phòng Điều phối các vấn đề Nhân đạo (OCHA) cùng hệ thống nhân đạo”.

Ông nói: “Người nộp thuế Mỹ xứng đáng biết cách hỗ trợ của họ được sử dụng ra sao, và chúng tôi sẽ cho thấy từng đồng đô la mang lại hiệu quả cứu sống như thế nào”.

Trước khi đưa ra cam kết này 4 tháng, Nhà Trắng đã hủy gần 5 tỷ USD viện trợ nước ngoài và tài trợ cho các tổ chức quốc tế, với lý do những khoản này vi phạm “các ưu tiên quan trọng của Mỹ trước tiên” của Tổng thống Trump.

Thay vào đó, Mỹ triển khai một chiến lược mới gọi là “Chiến lược Y tế Toàn cầu Mỹ trước tiên” (America First Global Health Strategy). Chính quyền Trump cho biết cách tiếp cận mới này ưu tiên các thỏa thuận song phương nhằm giảm lãng phí và kém hiệu quả, vốn là những vấn đề làm suy yếu các chiến lược trước đây.

• Thái-Cam ngừng bắn: Ông Trump ca ngợi, so sánh Mỹ với Liên Hợp Quốc

Bảo Minh